Waar je ook in Thailand komt, je bent zelden meer dan 100 meter verwijderd van een eetgelegenheid. De Thaise bevolking nuttigt gedurende de dag meerdere kleine maaltijden, zoals bijvoorbeeld kuay tiew (Thaise noodle soep) of kow man kai (gemberrijst met gekookte kip en een verse bouillon). Maar bij een uitgebreide Thaise maaltijd met familie of vrienden wordt het pas écht feest.
Dan komt de grote verscheidenheid aan smaken van de Thaise keuken het best tot zijn recht. Thailand is de grootste exporteur van rijst ter wereld. Het Thaise woord voor eten is ‘khin khao’ ofwel ‘rijst eten’. Dit geeft direct aan hoe belangrijk rijst voor de Thai is. Ongeveer twee derde van de Thaise bevolking woont op het platteland.
Dit betekent dat de rijstseizoenen een belangrijke stempel drukken op het leven van de bevolking. De rijstbouw is een gezamenlijk onderneming voor een familie en zelfs voor een gemeenschap, zoals een dorp.
De Thaise keuken: vers, geraffineerd en verfijnd
Het bijzondere van de Thaise keuken is dat het eten zo vers, geraffineerd en verfijnd smaakt, ondanks het gebruik van sterksmakende kruiden. Deze verse kruiden zijn de belangrijkste smaakmakers van de Thaise keuken. Wanneer een Thai naar de markt gaat om inkopen te doen, kijkt hij eerst en vooral naar het aanbod aan verse kruiden en groenten.
Het aanbod aan vlees en vis komt pas later in beeld. De balans tussen de gebruikte kruiden is van groot belang. Niet te veel van het een en niet te weinig van het ander. Steeds weer komt het bij de bereiding van een gerecht neer op het vinden van de juiste balans tussen zout en zuur (bij Thaise soep), dan wel zoet, zout en zuur (bij o.m. roerbakgerechten, Thaise curries en salades).
Door de korte bereidingstijd blijft de smaak van de verse kruiden en de groenten bijzonder goed bewaard. Typische Thaise groenten zijn onder meer de Thaise aubergine en bamboe. Kenmerkende kruiden zijn onder meer bladkoriander, knoflook, bai kra prow en bai hoh ra paa (soorten Thaise basilium), groene en rode peper, citroengras, laos, citroenblad en mint.
De gerechten worden tenslotte op smaak gebracht met o.m. De ervaring heeft geleerd dat sommigen moeten wennen aan de smaak van verse bladkoriander. Dit kruid wordt met name gebruikt om de soep (tom yam en tom kha) en enkele salades op smaak te brengen.
Van oorsprong kent de Thaise keuken drie kookmethoden, t.w. stoven, roerbakken en grilleren. Een ‘volledige’ Thaise maaltijd bestaat uit een soep, een curry, een dipsaus met vis of groenten en uiteraard gekookte rijst. Van belang is dat de smaken van de verschillende gerechten voldoende gevarieerd zijn, zowel qua kruiden als qua pittigheid.
Als een soep extra pittig wordt besteld, dient de curry bijvoorbeeld mild te zijn. Overigens worden in Thailand de gerechten tijdens een maaltijd niet in gangen geserveerd, maar wordt alles in een keer opgediend. Dus ook de soep. Soms hoor je gasten wel eens opmerken dat zij niet van curries houden.
Vaak blijkt dan echter dat zij onbekend zijn met curries. Een Thaise curry onderscheidt zich van curries uit andere landen door de ingrediënten. In plaats van gemalen of gestampte droge kruiden, wordt er in belangrijke mate gebruik gemaakt van verse kruiden. Een eenvoudige Thaise currypasta (dit is in feite het kruidenmengsel, dat als basis dient voor de curry) bestaat uit gedroogde pepers, sjalotten en garnalenpasta.
Veel curries worden bereid door de currypasta te bakken en in te koken met olie of kokosmelk. Veel curries worden bereid door de currypasta te bakken en in te koken met olie of kokosmelk. door kleine gerechten. Ze hebben dan ook nooit honger, maar altijd trek. blijven er in het algemeen slank bij, zo te zien. nogal pittig.
Eten in Thailand: praktische tips
Je krijgt vork en lepel. Bij Thais eten krijg je nooit een mes, want alles is al klein gesneden. te schuiven. de mond. zeer ongemanierd in Thaise ogen. Thais eten rijst en noedel soepen op elk uur van de dag, ook als ontbijt. of rekje met 4 flesjes of potjes staan. suiker. suiker een gewone lepel. theelepel-puntje doen, en van de suiker een theelepel. juist die suiker bij die pittigheid maakt je soep zo lekker!
Een ‘volledige’ Thaise maaltijd bestaat uit een soep, een curry, een dipsaus met vis of groenten en uiteraard gekookte rijst. Van belang is dat de smaken van de verschillende gerechten voldoende gevarieerd zijn, zowel qua kruiden als qua pittigheid.
Phat’) komt meestal als kompleet gerecht, met kip, garnalen etc. de farangs (westerling) staat op veel menukaarten “American Fried Rice”. Zuid China. van 2-3 cm), ‘sen lek’ (plakjes van c. tot 2 mm). verkocht worden. fried’). Ze worden geserveerd met o.a. met een saus van kipbouillon en stukjes kip en vlees. pasta. rinkelen. Deze noedels worden gemaakt van meel en soms ei ('egg noodles'). nooit in voorraad, maar worden steeds vers gekookt.
(in hetEngels: glass noodles). 'curry'(-gerecht), maar omvat eigenlijk veel méér. Een rode curry heeft als basis een dikke ragout met als ingrediënten o.a. garnalenpasta en vissaus (die als zout gebruikt wordt). toegevoegd. heet. vlees of vis steeds andere rollen spelen. (gloeiend hete) wok. door de Chinezen, maar de Thais zijn er behoorlijk mee aan de haal gegaan. natuurlijk in de Chinese restaurants). noemen.
Niet in fituurvet doch ondergedompeld in een soort slaolie. snacks als gebakken banaan en loempia-achtige zaken, maar ook heel veel vis. Thais zijn gek op gefrituurde vis, zowel zee- als riviervis. elke morgen een mooie bloem laat zien, die nog dezelfde dag sneuvelt. smaakje dat je meteen doet terugverlangen naar Thailand. heerlijke Thaise groente, die we in nederland niet kennen. Wereldberoemd zijn de 'Tom yam kung' (garnalensoep) en de 'Tom yam kai' (kippesoep).
Gebonden- door cocosmelk) met o.a. met soja- of vissaus en zwarte peper. altijd fruit met de schil er nog om heen. Of kijk tot bij het ontschillen. voor het eten bij een straatstalletje. Maar dat is overdreven. ons. opgebouwd tegen fout voedsel dan wij, tere westerse persoontjes. eten bij straatstalletjes is zeker te doen. oplopen bij een bezoek aan marktkraampjes. braderieën en andere festiviteiten zijn dan riskant.
Het eerste waar je op moet letten is hoe druk het bij een stalletje is. drukker, hoe verser de waar nog is en hoe beter de kok(kin). straatventers zijn eigenlijk traiteurs! het best op de wijze waarop ze vuile borden behandelen. minuten hoogst onappetijtelijk uitziet), eet daar dan niet. borden uitgeput is. die ze hebben. geworden van voedselvergiftiging, en dat was in een 5 sterren-hotel! wassen na toiletbezoek, en je bent de klos.
Meestal gebakachtig. uitstekend past bij Thaise gerechten. cocosmelk en gemalen ijsblokjes) zijn fantastisch! vullen als je wilt voor één prijs: 990 Bath p.p. duur, maar naar Nederlandse een koopje! valt, de miljarden lichtjes van Bangkok ontstoken worden. ze krijgen er wel vrij voor. verdrievoudigen! Maar daar blijft het niet bij. 7000 Baht per persoon). er in ieder geval wel voor betalen. ook voor die waanzinnig dure Gala Dinners te betalen.
Thaise tafelmanieren
Thais eten neemt in Nederland en België nog steeds toe in populariteit. Maar aan tafel blijkt - vaak tot ontsteltenis van de Thai - een enorm gebrek aan kennis over hoe Thaise gerechten te eten. Optimaal genieten van een Thais diner kan alleen als je de bijbehorende etiquette kent. Bovendien: Als je het genoegen hebt in Thailand zelf Thais te eten, zit je wel zo relaxed aan tafel als je weet dat je je niet hoeft te generen voor ongewild rare westerse gewoontes.
Maar laat je eetplezier ook niet vergallen uit angst een Thaise regel te overtreden. Want voor de Thai gaat één ding boven alles: met elkaar eten in een restaurant is een feestje en dat moet het blijven ook. Dus geen stijf gestreken servetten en strakke rij vorken, messen en lepels naast het bord. Ook geen van te voren vastgestelde gangen. Bestel lekker bij naar behoefte.
Dat Thai met westers bestek eten, danken ze aan moderniseringsdrift van de koning Chulalongkorn in de tweede helft van de 19e eeuw. Met succes. De Britten bezetten de buurlanden Birma en Maleisië. De Fransen namen Laos, Vietnam en Cambodja in. Koning Chulalongkorn oftewel Rama de Vijfde is er nog steeds populair door.
Het verhaal gaat dat koning Chulalongkorn de Britse consul op het paleis uitnodigde om hem te demonstreren hoe je met bestek eet. Zag er goed uit, oordeelde hij. Een mes was volgens de majesteit niet nodig: De Thaise keuken levert geen lappen vlees af, maar is verfijnd en dus hapklaar. Dat je rijst gemakkelijk zonder knoeien naar je mond moet kunnen brengen, is een logische voorwaarde die de koning aan het bestekgebuik stelde: rijst is het belangrijkste onderdeel van elke Thaise maaltijd. Je eet dus met lepel en vork, om redenen als hier voor beschreven. Ook in Thaise restaurants buiten Thailand. Eetlepel in je rechterhand.
Restaurants in Thailand serveren overigens ook westerse gerechten. Het is een misverstand dat je Thais in principe met chopsticks eet. Doe dat dus ook niet! Advies voor Thailand is - en dat is de simpelste manier om het te onthouden - dat je alleen met stokjes eet als dat het enige eetgerei is dat je krijgt aangeboden. Bij Thaise noodlegerechten bijvoorbeeld, afkomstig uit China maar populair bij straatkraampjes en in foodcourts in shoppingmalls. Zoals de Pad Thai of de bekende noodle-in-bouillon met vis- of vleesballen.
Maar noodles op een bord en alle andere gerechten eet je in een Thais restaurant ‘gewoon’ met lepel en vork. Overigens rukken de stokjes in Thaise shoppingmalls op door de toenemende populariteit onder studenten van Chinese hotpot en luxe Japanse en Koreaanse gerechten.
Nog minder dan in westerse restaurants (brood breken, kluiven) gebruik je aan de Thaise tafel je handen. Maar op het platteland van noord en noordoost Thailand is kleefrijst het basisvoedsel. Dat eet je zonder bestek en dus met de hand. Met je rechterhand trek je een stukje kleefrijst los, rol je het tot een bolletje en druk je er (met je duim) een gaatje in. Pas op: Gebruik alleen je rechterhand. Soep is in Thailand een bijgerecht! En vaak heel pittig.
Zoals de beroemde Tom Kha Khai en Tom Yam Kung. Meestal schep je de soep uit een gemeenschappelijke kom in een kleine persoonlijke drinkkok. Maar geen probleem om de rijst op je bord te verrijken met wat nat, vlees en groenten. Het achter elkaar naar binnen werken van de soep als voorgerecht kan levensgevaarlijk zijn. Veel Thaise restaurants in Europa hebben zich aangepast en serveren soep als voorgerecht.
Hoe meer mensen aan tafel, hoe meer gerechten en hoe meer elke disgenoot dus kan genieten. Bij de Thai treedt vaak iemand als tafel coördinator op. Meestal degene die later de rekening betaalt of het diner heeft georganiseerd - en dat is niet het zelfde. De coördinator zorgt er voor er zoveel mogelijk verschillende smaken en soorten eten op tafel komen.
Voor de goede orde: We hebben het over samen dineren. Wacht niet niet tot dat al het eten op tafel staat, want dan kun je lang wachten. In Nederland en België snapt het personeel van de Thai wat je bedoelt met een voorgerecht. Maar in traditionele restaants in Thailand, is het de keuken die de volgorde bepaalt. Vakantiegangers die in Thailand westers eten en vragen om een ‘starter’, moeten niet gek op kijken als die niet als eerste gerecht op tafel komt.
De maaltijd begint wel met rijst. Die schep je op bord, of die wordt door het personeel of een attente disgenoot op je bord geschept. Daarna pak je met de bijbehorende opscheplepel van een schaal een hoeveelheid die goed is voor twee a drie eetlepels. Leg die niet op, maar tegen de rijst aan.
Als de gezelligheid toeneemt, wordt aan de Thaise tafel de etiquette iets minder formeel. Schep terwijl je zit te eten, rustig wat lekkers op van een passerende schaal. Minder sjieke restaurants hebben geen opscheplepels. Daar gebruikt iedereen z’n eigen eetlepel. Gaat je dat te ver, vraag dat rustig om extra eetlepels om op te scheppen. Voor disgenoten die elkaar wat intiemer kennen, is het ‘voeren’ van elkaar een bekend gebruik. Azië-gangers willen zich in Thailand nog wel eens vergissen. Slurpen doe je in Japan. Boeren in China. Maar de heerlijkheden van de ‘koninklijke Thaise keuken’ neem je zonder geluiden tot je.
Smakken is not done. Je praat ook niet met volle mond. Thai nemen alle tijd voor de maaltijd. Eten is een feest en het moment om met elkaar te praten. Daartoe worden de lepels en vorken vaak neergelegd. ‘Dooreten’ is duidelijk niet iets dat de Thai als kind hebben geleerd.
Aan het eind van een Thais diner is je bord leeg. Schoon leeg! Tot op de laatste rijstkorrel gaat alles op. Dat wil niet zeggen dat je ook dingen moet eten, die je niet lust. Vetranden en andere ongewilde restanten transporteer je discreet via je lepel naar een tafel-afvalemmer of een daartoe aangewezen bord. ‘Te heet’ in de zin van te scherp is geen excuus om eten op je bord achter te laten. Bovendien, als je je aan de etiquette houdt zoals in dit artikel beschreven, kun je veel verdragen.
Dus nogmaals: Eet geen soep als voorgerecht, werk niet veel van een gerecht achter elkaar naar binnen, combineer steeds met rijst en leg af en toe je bestek even neer voor een aangenaam gesprek! De kans is groot dat je in Thailand met Thai eet, jij als van zelfsprekend de rekening krijgt. Betaal die! Of je het nu leuk vind of niet, in Thailand betaalt degene met de meeste senioriteit. Degene waarvan de optelsom van inkomen, aanzien, ervaring, leeftijd en afkomst het indrukwekkendst is. En dat is, buiten het zakelijke circuit om, bijna altijd de buitenlander.
Uitzonderingen zijn er natuurlijk. Vooral tijdens zakendiners. Als een Thai wil betalen, biedt dat aan om ook een bijdrage te leveren. Maar doe dat slechts eenmaal, want anders kan het worden gezien als een belediging. Delen van de rekening over alle aanwezigen, kennen de Thai niet. Mocht delen toch de afspraak zijn die je met Nederlandse en Belgische tafelgenoten hebt gemaakt, laat dan iemand eerst het hele bedrag afrekenen. Regel daarna in stilte onderling ieders bijdrage. Voor de Thai is openlijk gedoe over geld het zelfde als ruzie.
Het lijkt wel of er in Bangkok de hele dag door gegeten wordt. Nee, sterker nog: er wordt in Bangkok de hele dag door gegeten. Overal en gedurende het etmaal vind je wel plekjes in de stad waar eten klaargemaakt en verkocht wordt. Als je het hebt over streetfood is Bangkok waarschijnlijk de allerbeste stad ter wereld om van deze vorm van eten te genieten.
Streetfood in Thailand
Sowieso behoort de Thaise keuken tot de lekkerste keukens ter wereld. Zeker voor wie van Aziatisch eten houdt is Thais eten een feest voor de smaakpapillen. De wok en de houtskoolgrill zijn de meest gebruikte elementen om het grote scala aan lekkernijen klaar te maken. Je ziet dit dan ook vrijwel overal op straat gebeuren. Eten is in Thailand een sociaal gebeuren en vooral ook een ontdekkingsreis van verschillende smaken.
Je ziet wel dat een aantal basisingrediënten veel gebruikt wordt zoals vissaus, pinda, chili, suiker, limoen, kokos en vooral kruiden en specerijen zoals koriander, Thaise basilicum, munt en citroengras. Erg bekend zijn natuurlijk de Thaise curry’s (die soms erg pittig kunnen zijn), de vele soorten saté en natuurlijk het nationale gerecht van Thailand: Pad Thai. Dit noodlegerecht kun je echt vrijwel overal krijgen. Het is een smaakvol en goedkoop gerecht.
Rijst en noodles zijn de belangrijkste leveranciers van koolhydraten in de Thaise keuken. Voor de eiwitten zie je dat er behalve verschillende soorten vlees ook heel veel gebruik gemaakt wordt van vis en schaaldieren. Liefhebbers van krab en garnalen kunnen dat hier goedkoop eten.
De Thai eten eigenlijk de hele dag door. Ze eten liever meerdere keren een klein gerechtje dan drie keer per dag een grotere maaltijd zoals wij dat gewend zijn. Vandaar dat vooral op straat het eten de hele dag door gebeurt. In de restaurants zie je wel dat men zich vaak wat meer aan de traditionele indeling houdt met een ontbijt, een lunch en een diner. De meeste restaurants sluiten hun deuren ergens tussen 22 en 22:30 uur.
Wat je op zal vallen is het grote prijsverschil dat je zult betalen tussen het eten in de simpele restaurantjes of straatstalletjes de prijzen voor vergelijkbare gerechten in de betere restaurants, met name in de duurdere hotels. Dan kost Pad Thai ineens een vijfvoud van wat je in een simpelere eetgelegenheid betaald. En is het beter?
Natuurlijk heb je weleens de verhalen gehoord van hondenvlees in gerechten of van het eten van spinnen of insecten in Bangkok. We kunnen ons voorstellen dat niet iedereen zit te wachten op de Thaise variant van een ‘hot dog’ of op het eten van dieren die wij veelal als ongedierte beschouwen. Wees niet bang. Je zult niet zomaar ongewild hond eten. Sterker nog: je zult in Bangkok waarschijnlijk heel erg je best moeten doen om een plek te vinden waar je hond kunt eten.
Insecten zoals de sprinkhaan beginnen wel langzaamaan steeds meer gemeengoed te worden in Bangkok. Maar ook hier geldt dat je hier zelf voor kiest en dat het niet zomaar ongewild in je gerecht zult zien zitten. Op internet en in reisgidsen zie je foto’s voorbijkomen van gebakken reuzenspinnen of van satéstokjes met gefrituurde kakkerlak of schorpioen. Deze lekkernijen worden echt niet op iedere hoek van de straat verkocht en worden ook niet volop gegeten in Bangkok.
Je ziet deze hapjes vooral in Khao San Road, waar vooral toeristen en backpackers komen. Het is dus vooral iets om toeristen mee uit te dagen om deze dieren, vaak onder invloed van alcohol, te proberen op te eten. Een leuke bijverdienste van de verkopers is het laten maken van foto’s.
Aan vitamine C hoef je in Bangkok geen gebrek te hebben. Fruits is volop aanwezig en erg goedkoop. Je hoeft het zelf niet eens te schillen en te snijden, want dat doen de vele verkopers van tropische vruchten voor je. Dat doen ze overigens in de meeste gevallen op hygiënisch verantwoorde wijze.
Ze gebruiken vaak rubberen handschoenen en/of raken het deel van het fruit dat gegeten wordt niet aan. Daar zijn ze erg handig in. Wie eens een keer iets anders dan Thais wil eten in Bangkok die heeft de keuze uit verschillende internationale gerechten. Door de ligging in Azië zie je naast Thais ook een ruim aanbod aan andere Aziatische keukens, waarbij Chinees en Japans veruit het populairste zijn.
Chinees eet je vooral in Chinatown, waar het gegrilde speenvarken en de bekende Pekingeend als belangrijkste specialiteiten gelden. Vooral in toeristische gebieden zie je ook wel redelijk wat Europese gerechten de revue passeren zoals natuurlijk de populaire Italiaanse toppers zoals pizza en pasta. Ook Amerikaanse specialiteiten zoals spareribs en hamburgers zijn op verschillende plekken in Bangkok te eten.
In Bangkok zijn de westerse fastfoodketens vrij ruim vertegenwoordigd. Denk hierbij aan McDonalds, Subway, Burger King en KFC. Als je een liefhebber bent van fastfood dan is het leuke aan deze restaurants is dat sommigen ook een aangepast assortiment hebben waarbij er gekeken is naar de lokale markt. Zo hebben we in Nederland de McKroket bij McDonalds.
Drinken in Thailand
In Bangkok kun je bijna alles drinken wat je in Europa ook kunt bestellen. Zo zie je de bekende merken frisdrank, bier en sterke drank voorbij komen en kun je ook allerlei varianten aan koffie drinken. Wat je veel meer ziet dan bij ons zijn theeën en verse vruchtensappen in allerlei variaties. Groene thee wordt, net als in Japan, opvallend veel gedronken in Thailand. Liefhebbers van verse vruchtensappen en smoothies die kunnen hun hart ophalen in Bangkok.
Bierliefhebbers die kunnen natuurlijk kiezen uit verschillende importbieren zoals Heineken, maar als je echt Thais bier wilt drinken dan kun je uit diverse aangename biersoorten kiezen. Populaire biermerken zijn Singha en Chang. Deze twee merken zul je vrijwel overal in Bangkok tegenkomen. Singha is een lager bier dat in Bangkok zelf gebrouwen wordt. De Boon Rawd Brewery is de oudste brouwerij van het land. Al sinds 1933 brouwen zij het smaakvolle Singha bier.
Chang is een pils dat door Thai Beverage Plc. gebrouwen wordt. Het standaard Chang bier heeft een alcoholpercentage van 5%. Wijn wordt in Thailand wel gedronken, maar is minder populair dan in Europa. Door de vrij hoge belasting op wijn is het op de lokale markt een relatief dure drank. Je ziet dan ook dat wijn vooral gedronken wordt in de betere restaurants in Bangkok, waarbij de wijn vooral afgestemd wordt op de te nuttigen maaltijd. De wat meer complexe wijnen, die vaak ook wat duurder zijn, komen daardoor al wat sneller in beeld.
Deze wijnen weten zich beter staande te houden tegenover de vaak kruidige gerechten die de Thaise keuken voortbrengt. De meeste wijnen die in Bangkok gedronken worden zijn geïmporteerde wijnen, met name vanuit Australië en de Verenigde Staten. Sinds het einde van vorige eeuw is de wijnbouw in Thailand zelf ook in opkomst. Houd je van cocktails? In de vele trendy bars en restaurants kun je kiezen uit een groot scala aan heerlijk cocktails.
Naast veel klassieke cocktails en longdrinks zijn er ook redelijk wat bars die hun eigen ‘signature cocktails’ hebben. Soms zijn het echt originele recepten, soms betreft het variaties op bestaande cocktails zoals de mojito. Zo hebben wij in Bangkok een ‘frozen coconut mojito’ op wat een soort combinatie is van een piña colada en een mojito. Veel cocktails hebben een typisch tropisch karakter waarbij tropische vruchten veel gebruikt worden, maar men ook het gebruik van verse kruiden en specerijen niet schuwt.
De Mai Tai wordt overigens op veel plekken in Bangkok geserveerd, maar is geen Thaise cocktail. De naam doet natuurlijk anders vermoeden. De oorsprong van deze cocktail met onder andere rum, orange curaçao (of triple sec), orgeadesiroop, limoen en kandijsiroop is bedacht in de Verenigde Staten. Een belangrijke afsluiter over het onderwerp drinken: water. Vergeet niet om voldoende water te drinken als je in Thailand bent.
Ook al hebt je het niet altijd in de gaten, je droogt vrij snel uit in Thailand. De vrijwel altijd hoge temperaturen zorgen ervoor dat je vooral door transpiratie veel vocht verliest. Daarom dien je tijdens je verblijf in Thailand tenminste drie liter te drinken per dag. Water is hierbij de beste optie. Je hebt dan geen ‘last’ van calorieën en er vindt geen extra dehydratie plaats door het drinken van alcohol.