Veel Nederlanders kampen met een te hoog cholesterolgehalte en een hoge bloeddruk, wat serieuze gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken. Het is belangrijk om deze problemen serieus te nemen en de juiste maatregelen te treffen.

Wat is Rode Gist Rijst?

Rode gist rijst is een traditioneel Chinees voedingssupplement dat wordt geproduceerd door gekookte of gestoomde witte rijst te fermenteren met de gist Monascus purpureus. Door het toevoegen van de gist ‘Monascus Purpureus’ krijgt witte rijst een donkerrode kleur.

Fermentatie is een proces waarbij stoffen worden omgezet door bacteriën, schimmels of gisten. Bij voedingsmiddelen wordt hiervan veelvuldig gebruikgemaakt, om eigenschappen als consistentie, geur, houdbaarheid, smaak, uiterlijk, verteerbaarheid of zuurgraad te veranderen, denk maar aan de productie van bier, brood, kaas, yoghurt, wijn en zuurkool. Rode gist rijst (red yeast rice, red mold rice, anka, rode koji, xuezhikang, hong qu, chi qu) maakt tot de dag van vandaag deel uit van de dagelijkse voeding (als smaakmaker, conserveringsmiddel en natuurlijke kleurstof) en het is opmerkelijk, dat juist deze provincies de laagste cardiovasculaire sterfte van heel China hebben.

In de Chinese provincies waar rode gist rijst veel gegeten wordt, behoort sterfte als gevolg van hart- en vaatziekten tot de laagste van heel China. Rode gist rijst is binnen de traditionele Chinese geneeskunde een beproefd middel voor verbetering van spijsvertering en bloedcirculatie en versterking van het hart.

De Werkzame Stoffen in Rode Gist Rijst

Bij de fermentatie door Monascus purpureus ontstaan diverse stoffen (metabolieten) met een gezondheidsbevorderend effect, waaronder een tiental van de zogenaamde monacolines, vernoemd naar de gist. Men schrijft deze monacolines - en dan met name monacoline K - de belangrijkste werking toe. Monacolinen, waaronder Monacoline K, zijn bestanddelen van rood gefermenteerde rijst.

De wetenschap heeft verschillende monacolines in rode gist rijst gevonden, maar alleen van monacoline K is aangetoond dat het de cholesterolwaarden in het bloed kan beïnvloeden. 10 mg Monacoline K uit rodegistrijst draagt bij aan het behoud van normale cholesterolgehalten in het bloed. Cholesterol is er in verschillende vormen, waaronder het ongunstige LDL en het gunstige HDL. De verhouding tussen deze twee vormen is belangrijk voor je gezondheid.

Monacoline K en Statines

Monacolines hebben hetzelfde werkingsmechanisme als statines. Toch zijn er duidelijk verschillen met de synthetische cholesterolverlagers. Een belangrijk onderscheid is dat monacoline K uit rode gist rijst al voor 40-60% uit de biologisch actieve, zure vorm bestaat die de cholesterolverlaging teweegbrengt. Bij statines daarentegen gaat het om een inactieve vorm (de zogenaamde lactonvorm). Deze vorm dient eerst door de lever in de biologisch actieve vorm te worden omgezet.

Naar alle waarschijnlijkheid is de grote hoeveelheid van deze inactieve vorm bij synthetische cholesterolverlagers verantwoordelijk voor de vervelende en soms zelfs gevaarlijke bijwerkingen. Zo wijst recent onderzoek erop dat de inactieve vorm de energieproductie in de mitochondriën (de krachtcentrales van de cellen) belemmert en daardoor spierpijn en andere klachten veroorzaakt.

Voordelen van Rode Gist Rijst

Rode gist rijst is het bekendste natuurlijke alternatief voor mensen die geen statines (HMG-CoA reductaseremmers) willen of kunnen gebruiken. Rode gist rijst is niet hetzelfde als een statine, alhoewel het monacolines bevat met hetzelfde werkingsmechanisme als statines.

Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat een (hoge) inname van enkelvoudig en meervoudig onverzadigde vetten het cholesterol- en triglyceridengehalte in het bloed kan verlagen. De synergetische werking van deze stoffen draagt bij aan de vermindering van het gehalte aan bloedvetten die met hart- en vaatziekten geassocieerd worden: LDL-cholesterol, triglyceriden (drie aan elkaar gekoppelde vetzuren) en lipoproteïne A (een combinatie van een kleefeiwit en LDL).

Meerjarig gebruik van rode gist rijst blijkt de prognose van mensen met kransvatziekte die een hartinfarct hebben doorgemaakt, aanzienlijk te verbeteren. Rode gist rijst verlaagt de LDL-spiegel in dezelfde mate als statines, maar wordt beter verdragen en is daarom een geschikt alternatief voor mensen die intolerant zijn voor statines.

Cholesterolverlagende Effecten

  • Verlaging van LDL-cholesterolspiegel met 10-36%
  • Verlaging van triglyceridenspiegel met 13-44%
  • Verhoging van HDL-cholesterolspiegel

Overige Gezondheidsvoordelen

  • Remming van obesitas-gerelateerde ontsteking
  • Tegengaan van toename van vetmassa
  • Verbetering van de conditie van de bloedvaten
  • Afname van inspanningsgeïnduceerde ischemie

Voedingsadviezen ter Ondersteuning van een Gezonde Bloeddruk

Naast het gebruik van rode gist rijst, zijn er diverse voedingsadviezen die kunnen bijdragen aan het verlagen van een hoge bloeddruk en het bevorderen van een gezonde cardiovasculaire functie:

Vetten

  • Vervang verzadigd vet door onverzadigd vet: Beperk de hoeveelheid verzadigd vet tot maximaal 10 energieprocent.
  • Omega-3 vetzuren: Consumeer voldoende omega-3 vetzuren uit vette vis, lijnzaad, lijnzaadolie, walnoten en algenolie.
  • Olijfolie: Gebruik olijfolie (vooral Omega 9) in de dagelijkse voeding.
  • Vermijd transvetzuren: Beperk de inname van transvetzuren, die vooral voorkomen in harde margarine en bakkerijproducten.

Zout en Mineralen

  • Beperk zoutinname: Streef naar maximaal 6 gram zout per dag. Vermijd bewerkte voedingsmiddelen die veel zout bevatten.
  • Verhoog kaliuminname: Eet kaliumrijke voedingsmiddelen zoals groenten en fruit.
  • Evenwichtige mineralen: Zorg voor een evenwichtige inname van calcium, kalium en magnesium.

Vezels

  • Verhoog vezelinname: Streef naar 30 tot 40 gram vezels per dag uit granen, groenten en fruit.

Overige Voedingsmiddelen

  • Groenten en fruit: Eet minimaal 2 à 3 stuks fruit en 300 tot 500 gram groenten per dag.
  • Gefermenteerde zuivel: Consumeer dagelijks zure, gefermenteerde zuivel zoals kefir en rauwmelkse yoghurt, rijk aan vitamine K2.
  • Noten: Eet dagelijks een portie noten (ongezouten).
  • Vis: Eet minimaal één keer per week vis, bij voorkeur vette vis.

Te Vermijden

  • Suiker: Vermijd geraffineerde koolhydraten en suikers, inclusief verborgen suikers in koekjes, crackers en frisdranken.
  • Fosfaten: Beperk de inname van fosfaten uit bewerkte voedingsmiddelen (E-nummers: E 338, E 339, E340, E 341, E 343).
  • Drop: Vermijd overmatige consumptie van zoete drop.

Aanvullende Tips voor een Gezonde Leefstijl

Naast voeding zijn er ook andere factoren die een rol spelen bij het beheersen van een hoge bloeddruk:

  • Regelmatige lichaamsbeweging: Beweeg voldoende.
  • Stressmanagement: Verminder stress.
  • Voldoende water drinken: Zorg voor voldoende hydratatie.
  • Niet roken: Stop met roken.

Belangrijke Overwegingen bij het Gebruik van Rode Gist Rijst

Het is belangrijk gebruik te maken van een rode gist rijst supplement van constante, hoge (niet-genetisch gemodificeerde, bij voorkeur biologische) kwaliteit. Hierbij is het van belang dat het monacolinegehalte per dagdosis hoog genoeg is en de andere werkzame bestanddelen ook ruim vertegenwoordigd zijn.

Raadpleeg altijd een arts of apotheker voordat u rode gist rijst supplementen gaat gebruiken, vooral als u al medicijnen gebruikt of gezondheidsproblemen heeft.

Tabel: Overzicht van Voedingsadviezen voor een Gezonde Bloeddruk

Voedingsstof/Voedingsmiddel Aanbeveling Opmerking
Verzadigd vet Beperken tot max. 10 energieprocent Vervangen door onverzadigd vet
Omega-3 vetzuren Voldoende consumeren Vette vis, lijnzaad, walnoten
Olijfolie Regelmatig gebruiken Voornamelijk Omega 9
Transvetzuren Vermijden Harde margarine, bakkerijproducten
Zout Beperken tot max. 6 gram per dag Vermijd bewerkte voedingsmiddelen
Kalium Verhogen inname Groenten en fruit
Vezels 30-40 gram per dag Granen, groenten en fruit
Groenten en fruit Minimaal 2-3 stuks fruit en 300-500 gram groenten per dag Verdeeld over de dag
Suiker Vermijden Geraffineerde koolhydraten, verborgen suikers

labels:

Zie ook: