Kippeneieren uitbroeden is een van de leukste aspecten van het houden van kippen. Als alles goed gaat, heb je binnen 21 dagen lieve en schattige kuikentjes rondlopen. Het is fascinerend om te zien hoe een kuiken uit een ei groeit.

De broedtijd van een kip duurt over het algemeen 21 dagen. Grote eieren doen er soms iets langer over dan kleine eieren. Het kan voorkomen dat de broedtijd iets langer duurt, maar dit is geen reden tot paniek. Je kunt de broedtijd niet verkorten of verlengen door de temperatuur aan te passen.

Natuurlijke Broed: De Broedse Hen

Als je eenmaal bevruchte kippeneieren hebt, kun je beslissen of je ze door de kip wilt laten uitbroeden of door een broedmachine. Om een ei op natuurlijke wijze uit te broeden, heb je een hen nodig die bereid is om drie weken lang op het ei te zitten. Zij wordt een “kloek” of “broedhen” genoemd.

Zonder menselijke tussenkomst zal een hen doorgaans gaan broeden wanneer ze zelf ongeveer een dozijn eieren heeft gelegd. Hennen broeden net zo lang op de eieren totdat ze uitkomen. Bij de één duurt dit wat langer of korter dan de ander. Zodra de kuikens uit het ei zijn gekomen neemt de hen, dan ook wel ‘kloek’ genoemd, de kuikens meteen mee op zoek naar eten. Daarom kun je vaak rond de 20e dag de kuikens al horen piepen.

Hoe Herken je een Broedse Hen?

Een broedse kip herken je vaak aan de volgende kenmerken:

  • Ze blijft overdag op het nest zitten.
  • Ze zet haar veren op als er een hand in de buurt komt.
  • Ze maakt een knorrig geluid.
  • Ze legt geen eieren meer.
  • Ze eet weinig.
  • Ze zit vaak lang in het legnestje.

Het Gedrag van een Broedse Hen

Het gedrag van een kip verandert zodra ze eieren heeft gelegd. Ze reageert niet meer zoals normaal en zal haar nest amper afkomen. Kippen broeden ongeacht hoe lang ze zonder eten of drinken zitten. Dit vindt ze niet belangrijk, ze zorgt liever voor haar eitjes. Dat wil de moederkip voorkomen. Kippen broeden hoe lang als nodig is. Dat is rond de 21 dagen.

Hoe Stimuleer je een Kip om Broeds te Worden?

Je kunt je kippen aanmoedigen broeds te worden door voor langere tijd een aantal nep-eieren in het nest te leggen. Hopelijk blijft je hen steeds langer op het nest zitten. Als ze uiteindelijk langer dan 24 uur achter elkaar op het nest blijft zitten, dan is ze broeds.

De Rol van de Hen Tijdens het Broeden

Een broedende hen zal haar eieren beschermen, roofdieren op afstand proberen te houden en ervoor zorgen dat andere kippen geen eieren in haar nest leggen. Wanneer je bij haar nest in de buurt komt of haar probeert op te pakken, zal ze haar ongenoegen laten blijken door boze kakelende geluiden te maken en naar je te pikken.

De hen zal haar eieren tijdens het broeden regelmatig draaien zodat het embryo niet vast komt te zitten aan de schaal, de stoffen in het ei in beweging blijven en de temperatuur gelijk wordt verdeeld. De hen zal 21 dagen op haar eieren zitten en het nest slechts voor eventjes verlaten (ongeveer 20 minuten) om te eten, drinken en haar pootjes te strekken.

Na 18 dagen zal het kuiken de eierschaal doorbreken. Je zult misschien merken dat de hen kakelende geluiden maakt om haar kuikens aan te moedigen naar buiten te komen.

Wat te Doen met een Broedse Hen?

Als een van de hennen broeds is geworden kun je die het beste uit het kippenhok halen zodat ze in alle rust kan broeden en de andere dames geen nieuwe eieren aan het nest toevoegen. Zet een broedende hen apart van de andere kippen in het hok. Zo heeft ze alle rust om zich te richten op het broeden.

Het is verstandig om haar één keer per dag van het nest af te halen, ongeveer 15 minuten. Zo kan ze even eten, drinken en haar behoefte doen.

Alternatief: Uitbroeden met een Broedmachine

Als je een groot aantal eieren hebt of wanneer je de eieren uitbroedt om te verkopen, is het misschien verstandig om hiervoor een broedmachine te gebruiken. Broedmachines zijn ontwikkeld om het broedproces van de kippen na te bootsen. Met de broedmachine kun je de juiste luchtvochtigheid en temperatuur instellen om kippeneieren en van ander pluimvee uit te broeden.

Er zijn broedmachines die de eieren automatisch voor je keren en broedmachines waar dit handmatig dient te gebeuren. De eieren moeten namelijk minimaal twee keer per dag gedraaid worden.

De Ideale Omstandigheden in een Broedmachine

Voor het uitbroeden van eieren zijn er drie factoren waar je rekening mee dient te houden om een succesvolle uitkomst te garanderen:

  1. Temperatuur: Elke broedmachine heeft een thermostaat die de temperatuur regelt. Voor een machine met ventilator stel je hem af op 37,5 graden Celsius. Voor een machine met stilstaande lucht hanteer je 37,7 graden Celsius.
  2. Luchtvochtigheid: Door de juiste luchtvochtigheid kan de luchtkamer in het ei groeien. Voor de eerste 18 dagen adviseert men een luchtvochtigheid van 40-50% en voor de laatste 3 dagen een luchtvochtigheid van 70%.
  3. Eieren keren: In de eerste 18 dagen van het broeden moeten de eieren minimaal twee keer per dag gedraaid worden.

Plaats de eieren in de broedmachine wanneer ze ongeveer 7 dagen oud zijn. Plaats geen eieren die vuil of gekneusd zijn. De kans is groot dat hier zwakke dieren uitkomen.

Voorbereiding van de Broedmachine

Zet de broedmachine minimaal 24 uur van tevoren aan. Zo kun je checken of de machine nog goed functioneert en hem alvast instellen op de juiste temperatuur en luchtvochtigheid.

Het Proces in de Broedmachine

Rond de 6e dag controleer je alle eieren op bevruchting. Dit kun je met een speciale schouwlamp doen. Eerst zal er een puntje zichtbaar worden, later ontstaan hier ook bloedvaten. Liggen de eitjes er 19 dagen in? Verhoog dan de luchtvochtigheid naar 65%. Na 20 tot 21 dagen komen de eieren uit!

Wacht tot de kuikens zijn opgedroogd voordat ze de broedmachine verlaten. Zet ze daarna in een speciaal hok met voldoende warmte. Kuikens van pluimvee hebben warmte nodig om te groeien. Daarom kun je de eieren het beste in de lente en zomer uitbroeden. In de broedperiode leggen de meeste pluimvee soorten één ei per dag. Als ze bevrucht zijn door een haan noemen we het een broedeieren.

Temperatuur en Verzorging van Kuikens na het Uitkomen

Kuikens die uit de broedmachine komen, moet je verwarmen met een infraroodlamp. De ideale temperatuur is 37,8 graden. Verlaag de temperatuur langzaam naar 35 °C. Je kunt de temperatuur wekelijks met 2 graden verlagen door de lamp hoger te hangen. Na 3 weken kunnen de kuikens al naar hun uiteindelijke hok.

Het Uitkomen van het Ei

Na 18 dagen zal het kuiken de eierschaal doorbreken. Je zult misschien merken dat de hen kakelende geluiden maakt om haar kuikens aan te moedigen naar buiten te komen.

Na 20 tot 21 dagen komen de eieren uit! Ze hebben hierbij geen hulp nodig en kunnen dit helemaal zelf. Wacht tot de kuikens zijn opgedroogd voordat ze de broedmachine verlaten. Zet ze daarna in een speciaal hok met voldoende warmte.

Het is een heel karwei voor het ongeboren kuiken. Het kuiken pikt met een speciale eitand op het snaveltje een weg naar buiten. Na de geboorte verdwijnt deze tand weer. Meestal duurt het een paar uur voordat het eerste gaatje gepikt is, en soms wel een etmaal voordat ze verder pikken.

Tips voor een Succesvolle Broedperiode

  • Bewaar broedeieren correct: Bewaar de eieren in een koele omgeving met een temperatuur van 10 graden Celsius. Zorg ervoor dat de luchtvochtigheid tussen de 55-70% is, dit voorkomt waterverlies in het ei.
  • Schouw de eieren: Op dag 5-7 controleer je of de eieren bevrucht zijn met een schouwlamp. Eieren die niet bevrucht zijn haal je uit de broedmachine.
  • Verhoog de luchtvochtigheid: Op dag 19 moet de luchtvochtigheid omhoog, zodat de kuikens makkelijker uit het ei kunnen komen.
  • Help de kuikens niet: Help de kuikens niet als het niet lukt, dit worden zwakke dieren.

Rassen die Snel Broeds Worden

Enkele rassen die snel broeds worden zijn zijdehoenders, Cochin krielen en Wyandotte krielen. Er zijn ook rassen die niet zo goed zijn in het uitbroeden van eieren, sommige kippenrassen worden niet broeds of verlaten het nest te vroeg. Leghybrides worden zelden broeds en ook landhoeders hebben deze eigenschap.

Tabel: Overzicht van Broedmachine Instellingen

Type Broedmachine Temperatuur Luchtvochtigheid (dagen 1-18) Luchtvochtigheid (dagen 19-21)
Met ventilator 37,5 graden Celsius 40-50% 70%
Stilstaande lucht 37,7 graden Celsius 40-50% 70%

labels: #Kip

Zie ook: