Sperziebonen koken is een basisvaardigheid in de keuken. Groene sperziebonen worden in de winkels ook wel verkocht onder de namen slabonen, Franse bonen of haricots verts, herenbonen of prinsessenbonen. Allemaal dezelfde naam voor dezelfde groente. De naam van sperziebonen is afgeleid van “aspergebonen”, naar de vergelijkbare manier van opdienen. Dat is de reden dat het ooit ook spergeboon werd genoemd.

De Oorsprong en Variëteiten

Hoe Hollands een sperzieboon ook lijkt naast je aardappels en groenten, hij is exotischer dan je denkt met z’n Afrikaanse roots. Omdat sperziebonen ook vaak in de salade worden gegeten staan ze tegenwoordig ook wel bekend als slaboontjes. Je kunt de bonen echter ook helemaal laten volgroeien en drogen. Dan haal je de verdroogde peul er af en je krijgt witte bonen. Mensen die een volkstuintje of moestuin hebben zullen dat weten, en vaak zijn de anders gekleurde sperziebonen nog lekkerder.

Verse of Bewaarde Sperziebonen

De sperziebonen die je in de winkel kunt kopen, vers of uit pot, worden vaak met de machine geoogst. Voor dit machine is het makkelijker als de bonen laag bij de grond groeien. Sperziebonen kun je ook in glazen pot of blik kopen. In dat geval hoef je de bonen alleen maar warm te maken zonder dat ze koken. Ook kun je deze groente uit blik of pot meteen verwerken in andere recepten. Let wel, uit een pot of blik kunnen de sperziebonen direct gegeten worden, bij verse bonen kan dat niet. Ze zijn namelijk een beetje giftig, en ongekookt ook niet lekker.

Sperziebonen schoonmaken en koken

Eerst moeten de bonen namelijk schoon gemaakt worden. Wil je de sperziebonen koken dan moet je ze eerst schoonmaken als je met verse te maken hebt. Onder de koude kraan ermee en boen ze onder stromend water. Dit karwei doet de groenteboer namelijk niet voor je. Daartoe snijden we de kop en het kontje er af. Zijn ze schoon, dan is het tijd om je eigen boontjes te doppen. Dat doe je door met een scherp (schil)mesje de dopjes van de sperzieboon te snijden, oftewel beide kanten van de sperzieboon af te snijden. Handiger is om een groot koksmes te pakken en de kontjes allemaal tegelijk eraf te snijden. Ook komt het bij verse snijbonen soms voor dat er draden aan de boon over de lengte lopen, precies waar de beide helften van de boon bij elkaar komen. Je kunt dit makkelijk weghalen door een lesje een de zijkant van de boon tegen het draadje aan te houden, en in één beweging de draden weg te halen. Daarna kunnen lange bonen in stukken gebroken worden, of met een mesje in stukken gesneden worden. Dit is overigens niet een verplichting.

Kooktijden

Daarna kun je de sperziebonen koken in een pan met ruim water en wat zout. Breng de pan met ruim gezouten water aan de kook. Laat de sperziebonen erin glijden en kook ze in circa 4 minuten beetgaar. 4 minuten is de perfecte kooktijd voor beetgare (al dente als we met mooie woorden spreken) sperziebonen. Wil je de sperziebonen wat meer smaak geven, plak er dan wat minuten bij aan. Sperziebonen die langer koken krijgen namelijk meer smaak.

  • Koken: 12 - 16 minuten
  • Roerbakken: 10 - 13 minuten
  • Magnetron: 5 - 8 minuten
  • Smoren: ca.

Plaats de pan op het vuur en breng het water aan de kook. Kook de bonen in 12 tot 15 minuten gaar, afhankelijk van hoe zacht je de bonen graag wilt eten. Bij sperziebonen koken hoef je overigens geen zout toe te voegen, zoals vroeger heel normaal was. Doe water in een pan en breng aan de kook. Doe er een flinke snuf zout in. Kook de sperziebonen zonder deksel op de pan in 6 tot 8 minuten gaar. Prik met een vork in een boon om te zien of het beetgaar is. Eventueel kan je het nog even koud afspoelen onder de kraan en even proeven of het naar wens is. Is de garing oke? Giet de bonen af en serveer direct.

Iedereen vraagt zich wel eens af… hoelang moet je sperziebonen koken? Zelf googlen we het ook nog wel eens hoor. Je hebt natuurlijk zoveel verschillende kooktijden. Op een gegeven moment weet je het even niet meer. Je hebt sperziebonen, haricots verts, snijbonen. Ja en die hebben allemaal een andere kooktijd. Een goede richtlijn is tussen de 6 en 8 minuten. Dan zijn ze gaar, maar nog wel lekker groen. Het ligt een beetje aan de dikte van je bonen of ze 6 minuten, 7 minuten of 8 minuten nodig hebben. Een goede tip is ook dat je het eenvoudig kan testen. Prik met een vork een sperzieboon uit de pan en spoel hem even af onder koud water. Even proeven en voila, je weet of het voor jou te hard, gaar of overgaar is.

Andere Bereidingswijzen

Normaal gesproken worden sperziebonen gekookt, maar je kunt ze ook uitstekend roerbakken en wokken, stomen en in de oven bereiden. Daarnaast kun je er goed een salade mee maken. Belangrijk: sperziebonen mogen niet rauw gegeten worden. Ze bevatten van nature een licht giftig eiwit (een lectine) dat enkel door de bonen goed door en door te verhitten onschadelijk kan worden gemaakt. Datzelfde geldt voor diepgevroren verse sperziebonen.

Wokken en roerbakken is ook één van de snelste bereidingsmethoden. Ook hier is het van belang om de bonen eerst te koken, want rauw kunnen de bonen niet gegeten worden. Het is daarom handig om eerst kort de sperziebonen te koken. 6 tot 8 minuten volstaat. Breek de boontjes voor het koken in twee of drie stukken, zodat ze gemakkelijker roerbakken. Stomen is een goede manier om zoveel mogelijk voedingsstoffen en vitamines in groente te bewaren. Ook sperzieboontjes kun je prima stomen. Houd hierbij een kooktijd van 16 tot 18 minuten aan.

De Klassieke Stoom-Methode

Dit is onze absolute favoriet! Door te stomen behoud je niet alleen de smaak, maar ook alle goede voedingsstoffen. Resultaat?

Hoe maak je sperziebonen lekker klaar?

We vallen meteen met de deur in huis: als je sperziebonen kookt in een pan water, ga je nooit de smaaksensatie krijgen die je wilt. Als je de sperziebonen bovendien daarna nog ergens mee wilt opbakken, kost dit alleen maar extra afwas. Makkelijker is het om een uitje en knoflook op te bakken in een wokpan. Hier bak je de sperziebonen bij en kruiden die je lekker vindt. Onze favoriete mix? Dan de tip van je leven: doe een klein scheutje water erbij in je pan en doe de deksel erop. Zo stoom je de sperziebonen gaar, in plaats van dat je ze kookt. Hallo smaakexplosie! Als je boontjes gaar zijn haal je de deksel van de pan en laat je het water dat in de pan zat verdampen. Eventueel kun je er nu spekjes bij opbakken, of welke groenten je maar wilt. Houd er rekening mee dat als je iets erbij wilt opbakken, je boontjes niet helemaal gaar hoeven te zijn. Je hebt op deze manier minder afwas en meer smaak!

Wil je toch je ze toch koken en daarna sperziebonen kruiden erover gooien? Kook ze dan in 13-15 minuten gaar en niet langer, anders worden ze te slap. Wil je sperziebonen met spek? Bak de spekjes eerst uit, haal ze uit de pan, en voeg ze op het laatst weer toe.

Sperziebonen opbakken met alleen met ui en knoflook is altijd lekkerder dan koken. Bak een gesnipperde ui aan in de pan. Als de ui glazig is, voeg je de knoflook 30 seconden toe. Voeg dan ook de sperziebonen toe en de kruiden (bijvoorbeeld Royal Veggies groente kruiden) en roerbak het kort. Voeg dan een klein scheutje water toe (dit moet een klein beetje zijn), doe de deksel op de pan en laat het stomen.

Sperziebonen kruiden

Want of je nu je sperziebonen wilt kruiden voor een snelle doordeweekse maaltijd of een feestelijk diner: met de juiste kruidenmix tover je die ‘saaie’ boontjes om tot een gerecht waar iedereen om vraagt. En yes, met de juiste skills natuurlijk, maar die gaan we je nu gelijk bijbrengen. Komt gelijk de grootste tip: kook jij je sperziebonen altijd in een pan water? Zonde, want als je sperziebonen lekker wilt maken, kun je ze beter in een wokpan stomen en ja, dan kun je ook makkelijker je sperziebonen kruiden.

Wil jij liever zelf in controle zijn over hoe je sperziebonen precies gaan smaken? Dan kun je er natuurlijk voor kiezen om je sperziebonen te kruiden met losse kruiden. Kurkuma, chilipoeder, laos, gember en natuurlijk peper en zout. Hoeft het van jou niet zo exotisch? Houd jij van fris?

Mijn favoriete manier om sperziebonen te kruiden is met de Royal Veggies kruidenmix, omdat er dan meer smaak aan komt. Dop de sperziebonen en snijd de pompoen in blokjes. Als je een flespompoen gebruikt, hoef je die niet te schillen. Als je weinig tijd hebt, kun je de sperziebonen en de pompoen natuurlijk ook kant-en-klaar kopen. Verwarm wat olie in een koekenpan. Voeg dan een uitje toe en bak het glazig. Voeg vervolgens de pompoen en een klein scheutje water toe en bak het 3 minuten met de deksel op de pan. Zo kan het even stomen. Dit is altijd een heel goede manier om je eten klaar te maken, want als je groenten kookt, gooi je veel van de vitamines met het kookwater weg. Als je groenten bakt, komt er een laagje op de groenten (AGE’s), waardoor je cellen wat verouderen. Dit is heel simpel gezegd, maar daar komt het wel op neer.

Sperziebonen kruiden: dit is de lekkerste manier ooit

Met deze methode en onze Royal Veggies mix (al sinds 1924 het geheim van topchefs!) maak je in een handomdraai de lekkerste sperziebonen. Deze mix is niet zomaar een kruidenmix - het is een zorgvuldig ontwikkelde blend van pure kruiden én superfoods zoals açaí en baobab.

  1. Dop de sperziebonen. Pro-tip: knip ze doormidden voor snellere garing, zo kun je een hele had tegelijk doen.
  2. Als je spekjes of chorizo gebruikt: bak deze eerst uit in je wokpan tot ze knapperig zijn. Haal ze uit de pan en zet apart.
  3. Bak de ui of het sjalotje op in een hete wokpan in wat olie (gebruik het spekvet als je spekjes hebt gebakken!). Als je ui in de pan zit, draai je het vuur wat zachter.
  4. Als je ui glazig is, kun je de sperziebonen en de Royal Veggies groente kruiden van Green Gypsy erbij gooien en het goed doorroeren. Dit is een zoutloze mix op basis van 100% pure kruiden en specerijen waar we zelfs superfoods aan toe hebben gevoegd. In dit geval açaí, wat een lekkere tegenhanger is van de licht pittige pul biber peper. De zwarte sesamzaadjes zorgen voor een heerlijke bite. Je zult zien dat deze mix je groenten echt een extra dimensie geeft en dat het voortaan makkelijker is om je groenten lekker te maken! Tip: gebruik code PUUR10 voor 10% korting op je eerste bestelling!
  5. Na 1 minuut roerbakken voeg je een klein laagje water toe en eventueel een snufje zout, omdat de kruidenmix zoutloos is. Doe de deksel op de pan en stoom zo je groenten gaar. Als je met een vork in je groenten prikt en je merkt dat ze gaar zijn, haal je de deksel van de pan en laat je de restant van het water verdampen.

Recepten met sperziebonen

Vergeet de gekookte sperziebonen met boter en nootmuskaat. Deze groene boon van Nederlandse bodem is enorm veelzijdig.

Recept 1: oud-Hollandse sperzieboontjes

De meest klassieke manier waarop je sperziebonen op tafel kunt zetten is als volgt. Kook de sperzieboontjes zoals hierboven aangegeven. Bestrooi ze na het afgieten met wat zout en nootmuskaat. Smelt dan vlak voor het opdienen een klontje boter over de boontjes.

Recept 2: eenvoudige sperziebonenstamppot

Neem voor vier personen 500 gram aardappelen, 300 gram sperzieboontjes, een klontje boter, scheutje melk, peper, zout en nootmuskaat naar smaak en 150 gram spekjes en/of een rookworst (naar keuze). Kook de aardappelen en maak er met de boter en melk puree van. Breek de sperzieboontjes in drie of vier stukken en kook of stoom ze zoals hierboven beschreven. Bak de spekjes uit en/of verwarm de rookworst zoals aangeven op de verpakking. Doe dan de sperzieboontjes en spekjes/in stukjes gesneden rookworst bij de puree en stamp deze tot een stamppot.

Er zijn talloze recepten te vinden voor ovenschotels met sperziebonen. Er is eigenlijk maar één zaak van belang, en dat is dat je niet vergeet om de sperziebonen voor te garen, bijvoorbeeld door ze te koken.

Recept 3: sperziebonenstamppot uit de oven

Bereid de sperziebonenstamppot zoals aangegeven in recept 2 hierboven. Verwarm de oven voor op 200 graden en vet een ovenschaal in. Doe hier de stamppot in en strooi hier enkele handjes geraspte (oude) kaas overheen.

Recept 4: ovenschotel van sperziebonen en kabeljauw

Neem voor vier personen 700 gram sperzieboontjes, 500 gram verse kabeljauwfilet (of ontdooide diepvriesfilet), 300 gram kerstomaatjes, 8 tot 10 plakjes ontbijtspek, 3 teentjes knoflook, scheutje olijfolie, peper en zout en 300 gram rijst. Verwarm de oven voor op 220 graden, kook de rijst en kook de sperzieboontjes in 6 tot 8 minuten voor. Pers de knoflook en meng deze met enkele eetlepels olijfolie. Vet hiermee een platte, brede ovenschaal in. Leg in het midden van de schaal de kabeljauw en daaromheen de bonen en de tomaatjes. Besprenkel dit met wat olie en peper en zout naar smaak. Dek dit nu af met de plakjes spek (ze moeten net overlappen). Doe hier wat aluminiumfolie overheen en schuif het in de oven. Laat het in 15 tot 20 minuten gaar worden. Verwijder halverwege de folie; pas op voor hete stoom.

Sperziebonen zijn uitstekend geschikt voor een lauwwarme maaltijdsalade, zoals een Gado-Gado of in een gevulde salade niçoise.

Recept 5: zomerse sperziebonensalade met tonijn

Neem voor vier personen 600 gram verse sperziebonen, 200 gram kerstomaatjes, 3 hardgekookte eieren, 2 blikjes tonijn in water (naturel), 10 olijven, een flinke eetlepel kappertjes, 6 el olijfolie, 2 el balsamicoazijn, 1 el mosterd, peper en zout naar smaak. Breek de sperzieboontjes in drie of vier stukken en kook ze zoals hierboven aangegeven beetgaar. Snijd de tomaten in twee of drie stukken en de eieren in plakjes. Spoel de kappertjes even af en snijd de olijven in kleine plakjes. Laat de tonijn uitlekken. Doe de olie, azijn, mosterd, zout en peper in een slakom en meng ze. Voeg hier de groentes, eieren, tonijn en olijven aan toe en roer het geheel door elkaar. Maak het af met de kappertjes.

Hoe Weet Je of Sperziebonen Niet Goed Meer Zijn?

De sperziebonen zijn dan slap of beschimmeld. Dit bederf herken je snel door te kijken, ruiken of proeven.

Hoe weet ik of de sperziebonen uit blik/glas niet goed meer zijn? De sperziebonen zijn dan beschimmeld, verkleurd of troebel.

Bewaren

Verse sperziebonen kun je slechts gedurende 2 tot 3 dagen in de koelkast bewaren. Niet in een afgesloten zak, en zeker niet te koud, want dan ontstaan er snel bruine plekken. Je kunt de bonen erg goed invriezen of wecken. Sperziebonen zijn gevoelig voor koudebederf, bewaar ze daarom niet kouder dan 5°C. Sperziebonen kun je eventueel ook 3-5 dagen op de fruitschaal bewaren.

Verse sperziebonen kun je ook uitstekend invriezen. Wel eerst de sperziebonen kort blancheren, enkele minuten in water zonder zout. Sperziebonen kun je ook uitstekend inmaken of wecken.

Sperziebonen uit blik of glas bewaar je in de voorraadkast. Is het blik of glas geopend? Doe de sperziebonen dan over in een afsluitbaar bewaarbakje. De sperziebonen kun je dan nog 2 dagen in de koelkast of 3 maanden in de vriezer bewaren. Heb je restje gare sperziebonen over? Doe de sperziebonen in een afsluitbaar bewaarbakje. De sperziebonen kun je dan nog 2 dagen in de koelkast of 3 maanden in de vriezer bewaren.

Er zijn een paar simpele regels voor, en we beginnen met de sperziebonen die tegenwoordig verpakt in een dichte zak bij sommige supermachten liggen. De zak zit dicht, het is plastic waar je niet echt makkelijk door kunt kijken, en vaak liggen de zakken zonder koeling in het schap. De boon moet ver ogen, mag niet zacht of slap zijn, en geen plekken vertonen.

1. Een typische portiegrootte is 200 tot 250 gram verse sperziebonen per persoon. Verse sperziebonen kun je maar kort bewaren. Vier dagen in een open zak op een koele plek, twee dagen in de koelkast.

labels: #Koken

Zie ook: