Sperziebonen, ook wel slabonen of prinsessenbonen genoemd, zijn langwerpige, ronde tot ovale, groene peulen met kleine zaadkernen. Er is ook een variant: de haricot vert, een slanke en rechte boon die het vooral goed doet bij feestelijke diners. Sperziebonen worden ook wel aangeboden onder namen als prinsessenbonen, herenbonen, slabonen en Franse bonen. Allemaal dezelfde naam voor dezelfde groente.

De Oorsprong en Voedingswaarde van Sperziebonen

De sperzieboon, oorspronkelijk Phaseolus genoemd, komt uit Midden- en Zuid-Amerika. Waarschijnlijk werd de boon pas tijdens de Spaanse ontdekkingsreizen in Europa en Azië geïntroduceerd. Wereldwijd zijn sperziebonen in allerlei vormen verkrijgbaar. Zo exotisch is de sperzieboon dus, met zijn Afrikaanse roots.

Sperziebonen bevatten veel voedingsstoffen die een rol spelen in de groei en ontwikkeling. Ze bevatten vitamine K wat helpt bij de vorming van stevige botten en een goede bloedstolling. Ze zijn rijk aan foliumzuur, wat belangrijk is voor de groei en het herstel van weefsels. Ook is folaat belangrijk voor de hersenen en het zenuwstelsel. De natuurlijke suikers en eiwitten geven energie om te bewegen en te leren.

Hoelang Moet Je Sperziebonen Koken?

Iedereen vraagt zich wel eens af… hoelang moet je sperziebonen koken? Een goede richtlijn is tussen de 6 en 8 minuten. Dan zijn ze gaar, maar nog wel lekker groen. Het ligt een beetje aan de dikte van je bonen of ze 6 minuten, 7 minuten of 8 minuten nodig hebben. Een goede tip is ook dat je het eenvoudig kan testen. Prik met een vork een sperzieboon uit de pan en spoel hem even af onder koud water. Even proeven en voila, je weet of het voor jou te hard, gaar of overgaar is.

Hier is een overzicht van de kooktijden voor verschillende bereidingswijzen:

Bereidingswijze Kooktijd
Koken (beetgaar) 4-5 minuten
Koken (gaar) 6-8 minuten
Stomen 16-18 minuten
Roerbakken (na voorkoken) 10 minuten

Stappen voor het Koken van Sperziebonen:

  1. Doe water in een pan en breng aan de kook.
  2. Doe er een flinke snuf zout in.
  3. Kook de sperziebonen zonder deksel op de pan in 6 tot 8 minuten gaar.
  4. Prik met een vork in een boon om te zien of het beetgaar is.
  5. Eventueel kan je het nog even koud afspoelen onder de kraan en even proeven of het naar wens is.
  6. Is de garing oke? Giet de bonen af en serveer direct.

Sperziebonen Schoonmaken en Voorbereiden

Wil je de sperziebonen koken dan moet je ze eerst schoonmaken als je met verse te maken hebt. Onder de koude kraan ermee en boen ze onder stromend water. Dit karwei doet de groenteboer namelijk niet voor je. Zijn ze schoon, dan is het tijd om je eigen boontjes te doppen. Dat doe je door met een scherp (schil)mesje de dopjes van de sperzieboon te snijden, oftewel beide kanten van de sperzieboon af te snijden.

Sperziebonen kun je het beste doppen, waarbij je het uiteinde van de bonen verwijdert en eventueel ook de harde 'draden' langs de zijkant weghaalt. Wij doen dit niet met een aardappelschilmesje, dat duurt veel te lang. Handiger is om een groot koksmes te pakken en de kontjes allemaal tegelijk eraf te snijden.

Verschillende Bereidingswijzen van Sperziebonen

Normaal gesproken worden sperziebonen gekookt, maar je kunt ze ook uitstekend roerbakken en wokken, stomen en in de oven bereiden. Daarnaast kun je er goed een salade mee maken. Belangrijk: sperziebonen mogen niet rauw gegeten worden. Ze bevatten van nature een licht giftig eiwit (een lectine) dat enkel door de bonen goed door en door te verhitten onschadelijk kan worden gemaakt. Datzelfde geldt voor diepgevroren verse sperziebonen.

Hier zijn enkele alternatieve bereidingswijzen:

  • Blancheren: Kook de sperziebonen 2 á 3 minuten in kokend water en spoel ze daarna af met ijskoud water om de garing te stoppen.
  • Oven: Leg de gedopte bonen op een ovenplaat, besprenkel met olie en kruiden, en rooster ze in 30 minuten gaar op 175 graden Celsius.
  • Stomen: Stoom de bonen in een stoomoven, stoompan, stoommand of een pan met goed afsluitbare deksel.
  • Roerbakken: Voorkook de bonen kort en roerbak ze vervolgens in een favoriete Aziatische saus.

Heerlijke Sperziebonen Recepten

Vergeet de gekookte sperziebonen met boter en nootmuskaat. Deze groene boon van Nederlandse bodem is enorm veelzijdig.

Recept 1: Oud-Hollandse Sperzieboontjes

  1. Kook de sperzieboontjes zoals hierboven aangegeven.
  2. Bestrooi ze na het afgieten met wat zout en nootmuskaat.
  3. Smelt dan vlak voor het opdienen een klontje boter over de boontjes.

Recept 2: Eenvoudige Sperziebonenstamppot

Ingrediënten: 500 gram aardappelen, 300 gram sperzieboontjes, een klontje boter, scheutje melk, peper, zout en nootmuskaat naar smaak, en 150 gram spekjes en/of een rookworst (naar keuze).

  1. Kook de aardappelen en maak er met de boter en melk puree van.
  2. Breek de sperzieboontjes in drie of vier stukken en kook of stoom ze zoals hierboven beschreven.
  3. Bak de spekjes uit en/of verwarm de rookworst zoals aangeven op de verpakking.
  4. Doe dan de sperzieboontjes en spekjes/in stukjes gesneden rookworst bij de puree en stamp deze tot een stamppot.

Recept 3: Sperziebonenstamppot uit de Oven

  1. Bereid de sperziebonenstamppot zoals aangegeven in recept 2 hierboven.
  2. Verwarm de oven voor op 200 graden en vet een ovenschaal in.
  3. Doe hier de stamppot in en strooi hier enkele handjes geraspte (oude) kaas overheen.

Recept 4: Ovenschotel van Sperziebonen en Kabeljauw

Ingrediënten: 700 gram sperzieboontjes, 500 gram verse kabeljauwfilet (of ontdooide diepvriesfilet), 300 gram kerstomaatjes, 8 tot 10 plakjes ontbijtspek, 3 teentjes knoflook, scheutje olijfolie, peper en zout en 300 gram rijst.

  1. Verwarm de oven voor op 220 graden, kook de rijst en kook de sperzieboontjes in 6 tot 8 minuten voor.
  2. Pers de knoflook en meng deze met enkele eetlepels olijfolie. Vet hiermee een platte, brede ovenschaal in.
  3. Leg in het midden van de schaal de kabeljauw en daaromheen de bonen en de tomaatjes. Besprenkel dit met wat olie en peper en zout naar smaak.
  4. Dek dit nu af met de plakjes spek (ze moeten net overlappen). Doe hier wat aluminiumfolie overheen en schuif het in de oven.
  5. Laat het in 15 tot 20 minuten gaar worden. Verwijder halverwege de folie; pas op voor hete stoom.

Recept 5: Zomerse Sperziebonensalade met Tonijn

Ingrediënten: 600 gram verse sperziebonen, 200 gram kerstomaatjes, 3 hardgekookte eieren, 2 blikjes tonijn in water (naturel), 10 olijven, een flinke eetlepel kappertjes, 6 el olijfolie, 2 el balsamicoazijn, 1 el mosterd, peper en zout naar smaak.

  1. Breek de sperzieboontjes in drie of vier stukken en kook ze zoals hierboven aangegeven beetgaar.
  2. Snijd de tomaten in twee of drie stukken en de eieren in plakjes. Spoel de kappertjes even af en snijd de olijven in kleine plakjes. Laat de tonijn uitlekken.
  3. Doe de olie, azijn, mosterd, zout en peper in een slakom en meng ze.
  4. Voeg hier de groentes, eieren, tonijn en olijven aan toe en roer het geheel door elkaar. Maak het af met de kappertjes.

Bewaren van Sperziebonen

Een typische portiegrootte is 200 tot 250 gram verse sperziebonen per persoon. Verse sperziebonen kun je maar kort bewaren: vier dagen in een open zak op een koele plek, twee dagen in de koelkast. Verse sperziebonen kun je ook uitstekend invriezen. Wel eerst de sperziebonen kort blancheren, enkele minuten in water zonder zout. Sperziebonen kun je ook uitstekend inmaken of wecken.

Tips voor het Koken van Sperziebonen

  • Voeg geen zout toe tijdens het koken, want dat maakt het velletje van de peul vaak wat taai.
  • Hoe langer je ze kookt, hoe meer kans je krijgt op taaie draadjes, dus je kunt de boontjes het beste net beetgaar koken.
  • Bij sperziebonen koken hoef je overigens geen zout toe te voegen, zoals vroeger heel normaal was.

labels: #Koken

Zie ook: