Bedwantsen komen over de hele wereld voor. Het zijn parasieten van warmbloedigen die in gebouwen leven en zich meestal voeden met het bloed van de mens. Als bedwantsen in grote aantallen in een vertrek aanwezig zijn, dan ruikt men een karakteristieke geur. Bedwantsen worden ten onrechte vaak wandluizen genoemd.
Uiterlijk en levenscyclus van bedwantsen
Een volwassen bedwants heeft een sterk afgeplat, ovaalvormig (bijna rond) lichaam. De voorvleugels zijn slechts in aanleg aanwezig; de achtervleugels ontbreken geheel. De wijfjes zijn 4½ tot 9 mm lang, de mannetjes zijn gemiddeld iets kleiner. Bedwantsen zijn roodbruin van kleur.
Wantsen ondergaan een onvolledige gedaanteverwisseling. Dit wil zeggen dat de ontwikkeling 3 stadia kent: ei-nimf-adult. De eitjes van de bedwants worden in een in water oplosbaar “secreet” aan de kieren van meubels, bedstellen, wanden en in kledingstukken vastgeplakt. Bij kamertemperatuur komen de eitjes na 15 tot 22 dagen uit; na ca. 1½ maand zijn de jonge bedwantsen volwassen.
Bedwantsen parasiteren niet alleen op mensen, maar ook op warmbloedige huis- en laboratoriumdieren en op vogels.
Overlevingsduur zonder voedsel
Zolang de temperatuur schommelt tussen 15-18°C kunnen de wantsen het meer dan 6 maanden uithouden zonder voedsel. Wetenschappers zijn het er nog niet over eens, maar er zijn aanwijzingen dat bedwantsen bij een temperatuur van circa 23 graden Celsius slechts 2 tot 3 maanden kunnen overleven zonder een bloedmaaltijd. Als zij hongerig worden, kunnen ze relatief grote afstanden afleggen op zoek naar gastheren.
Leefwijze en verspreiding
De bedwants komt vooral voor in slaapvertrekken. Eenmaal per 8 dagen is een bloedmaaltijd nodig, die zij halen bij de mens. Het bloedzuigen duurt 5 tot 10 minuten; ook voor iedere vervelling van de jonge bedwants is een bloedmaaltijd nodig. Overdag verbergen zij zich, onder meer onder losliggende vloerkleedjes en in spleten en kieren in wanden, vensterbanken en meubels. Let vooral op loszittend behang aan de bovenkant van de muren en het plafond; daar zitten bedwantsen graag vanwege de warmte die daar aanwezig is.
Bedwantsen verspreiden zich naar aangrenzende woningen via scheuren en naden in muren of via de doorvoeropeningen van leidingen. Ook, en zelfs in belangrijke mate, vindt de verspreiding plaats via bagage, het transport van gebruikt meubilair en de toepassing van sloophout uit gebouwen waarin bedwantsen aanwezig zijn. De grootste oorzaak van bedwantsen is dat u ze meeneemt van vakantie. Bedwantsen verstoppen zich namelijk graag in de kamer van een hotel, hostel of ander vakantieverblijf. Hier verblijven continu mensen, waardoor de bedwantsen voortdurend toegang hebben tot voedsel.
Als u in een geïnfecteerde kamer heeft geslapen, kan het zomaar zijn dat de beestjes in uw koffer of kleding zijn gekropen. Vervolgens zijn ze zich bij thuiskomst gaan verspreiden in uw huis. Het is overigens niet zo dat bedwantsen alleen voorkomen in onhygiënische kamers. Ook in een schone kamer kunnen bedwantsen zitten. Bedwantsen kunnen ook via tweedehands spullen in uw huis terechtkomen. Het gaat hierbij niet alleen om tweedehands meubels, want bedwantsen zitten ook in kleding. Dus misschien zijn de bedwantsen wel meegelift met die leuke tweedehands trui die u net heeft aangeschaft. Dat die trui al een paar maanden in de winkel hing, maakt niet uit. Bedwantsen kunnen namelijk wel een jaar overleven zonder eten.
Bedwantsen bevinden zich graag op plekken waar veel mensen zijn. Vandaar dat bedwantsen soms ook worden aangetroffen in openbare ruimtes of in het openbaar vervoer. Zo kunnen ze makkelijk met u meeliften naar huis. Het kan zijn dat de bedwantsen worden meegebracht door visite. Als uw gasten onlangs in een besmette omgeving zijn geweest, kunnen ze de bedwantsen meebrengen op hun kleding. Zodra gasten hun jas aan de kapstok hangen, kunnen de beestjes zich ook in uw huis gaan verspreiden. Als een van uw buren last heeft van bedwantsen kunnen ze zich via de muren, vloeren en plafonds ook verplaatsen naar uw woning. In dit geval bent u zelf niet eens in aanraking gekomen met het beestje, maar is de bedwants zelf uw huis binnengekomen.
Symptomen en overlast
Een bedwants veroorzaakt bij de gastheer een jeukende huidirritatie. Deze gaat na enkele dagen vaak gepaard met zwellingen. Mocht u vaker gestoken worden, dan kunt u zich onwel gaan voelen (bedwantsen hebben elke 8 tot 9 dagen één bloedmaaltijd nodig). De beten van bedwantsen zijn meestal klein, rood en geven veel jeuk. Door de bijtwondjes ontstaan bultjes. De bultjes zien eruit als kleine, platte plekjes die vaak in een rijtje of groepje op onbedekte huid verschijnen - bijvoorbeeld op je armen, benen of nek. In tegenstelling tot muggenbeten blijven ze langer zichtbaar en kunnen ze flink irriteren.
Mensen ruiken soms ook een vreemde geur in de slaapkamer, vooral bij een grotere plaag. Typisch voor een bedwants is dat je vaak drie beten op een rijtje ziet. We noemen dat ook wel: ontbijt, lunch en diner. Soms zijn het vier of vijf bultjes bij elkaar. De bultjes zijn meestal rood, terwijl muggenbulten soms bleek van kleur zijn. Bedwantsenbeten lijken wat meer op puistjes. Ze blijven ook langer zichtbaar dan een muggenbult.
Als je bent gebeten door bedwantsen dan heeft dit geen gevolgen voor je gezondheid. Je kunt niet ziek worden van bedwantsen, maar ze kunnen wel erg vervelend zijn. Ze bijten en ze veroorzaken jeuk.
Preventie van bedwantsen
Voorkomen is beter dan genezen! Hoewel u niet altijd zelf in de hand heeft hoe u bedwantsen krijgt, kunt u wel actie ondernemen om een plaag te vermijden. Met de onderstaande tips kunt u voorkomen dat bedwantsen zich in uw huis verspreiden:
- Inspecteer de kamer van uw vakantieverblijf op signalen van bedwantsen.
- Leg uw koffer tijdens uw vakantie niet op het bed of op een stoffen meubel.
- Hang uw kleding niet op in kasten maar houd deze tijdens de vakantie in de koffer.
- Doe uw koffer gelijk weer dicht nadat er iets is uitgepakt.
- Was uw kleding direct na een (lange) reis.
- Controleer tweedehands spullen op tekenen van bedwantsen voordat u deze mee naar huis neemt.
- Zorg dat u uw wasgoed regelmatig op hoge temperatuur wast en droogt.
- Maak uw huis regelmatig schoon om te voorkomen dat bedwantsen zich onopgemerkt kunnen verspreiden.
Tijdens je vakantie kun je voorkomen dat je bedwantsen meeneemt naar huis. Zet je koffers en tassen op vakantie niet op of onder een bed. Zet ze liever in de badkamer of op een kofferrek. Zorg er ook voor dat je koffer of tas een paar centimeter van de muur af staat. Heb je op vakantie last van rode bultjes op je huid die jeuken? En zie je bloedvlekjes op de lakens? Dan heb je misschien last van bedwantsen. Laat dit de eigenaar van het appartement, huisje of hotel weten.
Schrob alle naden en kieren van de koffers en tassen. Doe dat buiten. Een andere mogelijkheid is om spullen in de vriezer te stoppen. Zet de vriezer zo koud mogelijk, maar minimaal op -14 graden. Laat de spullen minstens een week in de vriezer. De kou doodt de bedwantsen en de eitjes.
Bestrijding van bedwantsen
Bedwantsen kunnen het beste worden bestreden door ter zake deskundigen. Zij zullen eerst inventariseren of, en zo ja: in welke mate, verspreiding naar aangrenzende woningen en/of ruimten heeft plaatsgevonden. De bestrijding dient plaats te vinden met inachtneming van de voorzorgsmaatregelen en de Wettelijke Gebruiksvoorschriften die op het etiket van de biocide (= bestrijdingsmiddel) vermeld staan.
In de ruimten waar bedwantsen worden aangetroffen, dient men alle spleten en kieren van wanden en vloeren te behandelen. Dat gebeurt met een biocide dat een residu achterlaat. Een andere manier om bedwantsen te bestrijden is door middel van een hittebehandeling. Daarbij moet wel worden opgelet dat als slechts één kamer in een woning wordt behandeld en niet de gehele woning (gedeeltelijke hittebehandeling), de insecten zich proberen terug te trekken van de hittebron. Beddengoed moet worden gewassen of anderszins worden gereinigd. Blijf alert op bedwantsen en meld het zo spoedig mogelijk aan het betrokken ongediertebestrijdingsbedrijf als u ze opnieuw signaleert.
Voorkom contact van de biociden met o.a. speelgoed. Ruim het voorafgaand aan de bestrijding op. Bij een behandeling van de kasten kan het speelgoed in plastic zakken worden verpakt. Resten van biociden en lege, ongereinigde verpakkingen moeten worden beschouwd als gevaarlijk afval.
Het bestrijden van bedwantsen is een serieuze zaak. Doordat de beestjes zich snel kunnen verspreiden, is het belangrijk effectief te handelen. Het is daarom aan te raden om direct contact op te nemen met een professionele ongediertebestrijder. Een bestrijder helpt u vakkundig van uw ongewenste huisgenoot af!
Denk je dat je bedwantsen in je huis hebt? Bedwantsen zijn lastig te bestrijden. Probeer niet om ze zelf weg te krijgen met bestrijdingsmiddelen, dat lukt bijna nooit. Bel zo snel mogelijk een professionele ongediertebestrijder. Die bedrijven zijn gecertificeerd en kunnen bedwantsen veilig bestrijden. Zorg ervoor dat je zo min mogelijk spullen uit de met bedwantsen besmette ruimte(n) verplaatst, zolang de bestrijder nog niet is geweest. Zo voorkom je dat er nog meer kamers besmet raken.
Misverstanden over bedwantsen
Er bestaan echter veel misverstanden over bedwantsen. Hieronder enkele feiten en fabels:
- Fabel: Bedwantsen zijn een teken van slechte hygiëne. Feit: Bedwantsen kunnen overal voorkomen, ongeacht de netheid van uw huis.
- Feit: Bedwantsen kunnen tot zes maanden zonder bloedmaaltijd overleven, en in sommige gevallen zelfs langer.
- Fabel: Bedwantsen dragen ziekten over. Feit: In tegenstelling tot muggen of teken brengen bedwantsen geen ziektes over op mensen, maar hun beten kunnen wel leiden tot huidirritaties en allergische reacties.
- Fabel: Bedwantsen zijn te klein om met het blote oog te zien. Feit: Een volwassen bedwants is ongeveer 5 tot 7 millimeter lang en kan gemakkelijk worden gezien zonder vergrootglas.
- Feit: Bedwantsen planten zich snel voort en kunnen zich gemakkelijk verspreiden naar andere kamers of appartementen.
- Fabel: Bedwantsen komen alleen voor in bedden. Feit: Bedwantsen nestelen zich in kieren, achter plinten en zelfs in elektronische apparaten.
- Feit: Bedwantsen sterven bij temperaturen boven de 50 graden Celsius, waardoor professionele warmtebehandelingen een populaire bestrijdingsmethode zijn.
Tabel: Kenmerken van bedwantsbeten in vergelijking met andere insectenbeten
| Insect | Locatie van de beten | Uiterlijk van de beten |
|---|---|---|
| Bedwantsen | Plekken waar de huid het matras raakt (armen, benen, nek) | Kleine, rode bultjes in rijtjes of groepjes |
| Vlooien | Voeten, onderbenen, liezen, oksels | Rood bobbeltje met een wit of rood puntje |
| Muggen | Meestal groter en verspreid over het lichaam | Grotere, bleke of rode bulten |
labels:
