De goudvis is waarschijnlijk de bekendste vis die als huisdier wordt gehouden. Het is dan ook een fraai gekleurde en bovendien vrij sterke vis die het zowel in een aquarium als in een vijver goed doet. De goudvis is een kweekvorm van de giebel en behoort tot de familie van de karperachtigen. Het is een zoetwatervis die al duizenden jaren gekweekt wordt, oorspronkelijk in China maar nu over de hele wereld.

Huisvesting en Omgeving

Goudvissen kunnen zowel in een vijver als in een aquarium, verwarmd of onverwarmd, gehouden worden. De ‘standaard’ goudvis is goudgeel tot oranjerood gekleurd en wordt gemiddeld vijftien tot twintig centimeter lang. Bij voldoende ruimte, zoals in een vijver, kan een goudvis echter doorgroeien tot maximaal veertig centimeter lang. Er bestaan erg veel verschillende kweekvarianten met allerlei kleurschakeringen en lichaamsvormen. Zo zijn er goudvissen met lange of korte lichamen, lange of korte staarten, normale of bolle koppen, dubbele staarten, vissen zonder rugvin of vissen met uitpuilende ogen te krijgen.

Goudvissen houden ervan om in de bodem te wroeten op zoek naar voedsel. Het is een rustige, vreedzame vis die graag met meerdere vissen in een bak of vijver leeft. Goudvissen die lang alleen in een te kleine bak hebben gezeten, zijn soms agressief tegen nieuwe vissen in hun bak. U kunt de vissen dan beter in een nieuwe omgeving plaatsen.

Het Aquarium

Bij het opzetten, inrichten en onderhouden van een aquarium komt heel wat kijken. Als u de goudvis binnenshuis houdt, kies dan voor een aquarium en niet voor een kom. Een vissenkom heeft vaak een klein oppervlakte zodat maar weinig water met de lucht in contact komt. Hierdoor kan minder zuurstof uitgewisseld worden. Het is bovendien lastig om hier een filter in te hangen. Goudvissen hebben graag gezelschap van andere vissen.

Een aquarium voor ‘gewone’ goudvissen moet minimaal 100 centimeter lang zijn, maar pas in een groter aquarium zal de goudvis tot zijn volle afmetingen door kunnen groeien. Bovendien produceren goudvissen veel afval, in een groter aquarium is het gemakkelijker de waterkwaliteit goed te houden. Als de vissen te groot worden zult u een groter aquarium moeten aanschaffen of een vijver moeten aanleggen.

'Gewone' goudvissen tolereren watertemperaturen van 2 graden Celsius (°C) tot 28°C, maar een temperatuur tussen 10°C en 21 °C is het meest gunstig. In warm water zijn de vissen actiever dan in koud water. Een verwarmingselement is niet nodig als uw kamertemperatuur redelijk stabiel is, maar laat de temperatuur niet teveel schommelen. Hier kunnen de vissen niet goed tegen. De pH-waarde (zuurgraad) van het water moet ongeveer tussen 7 en 8 liggen, de totale hardheid tussen zes en zestien DH. Een filter en verlichting horen tot de basisuitrusting van het aquarium.

Goudvissen woelen de bodem van het aquarium om. Gebruik daarom geen scherpe bodembedekking. Planten helpen de waterkwaliteit op peil te houden, ze gebruiken bijvoorbeeld nitraat, een afvalproduct, als voedsel. Ze vormen bovendien een goede aanvulling op het dieet van de goudvis.

De Vijver

Goudvissen zijn ook geschikt om in een vijver te houden. Dagelijks moet u de vissen even bekijken om te zien of ze gezond zijn. Controleer ook de watertemperatuur en verwijder eventuele voedselresten. Test geregeld het water met testsetjes die u in de dierenspeciaalzaak kunt kopen. Belangrijk zijn daarbij vooral de zuurgraad (pH), de hardheid en de hoeveelheid ammonium, nitriet en nitraat. Bij een goed werkend filter zijn ammonium en nitriet niet meetbaar aanwezig. Nitraat kan het gemakkelijkst uit het water worden verwijderd door water te verversen. Ververs daarom regelmatig, afhankelijk van de gemeten waterkwaliteit.

Maak indien nodig de ruiten schoon met een magneetveger, een krabber of filterwatten. Was altijd uw handen nadat u met het aquarium bezig bent geweest. Gebruikt u een hevelslang, zorg er dan voor dat u geen water binnen krijgt.

Voeding

Goudvissen zijn alleseters, ze eten zowel insecten als planten. Afwisseling van voer vergroot de levendigheid en vruchtbaarheid van vissen. Als hoofdvoer kunt u droogvoer gebruiken dat geschikt is voor goudvissen. Daarnaast kunt u levende, gedroogde of diepgevroren watervlooien, muggenlarven of Tubifex geven. Diepvriesvoer dient u wel te ontdooien en op kamertemperatuur te geven. Als plantaardig voedsel eten goudvissen graag waterplanten, zoals waterpest, of algen.

Geef de vissen één keer per dag voer. Af en toe een dag overslaan is niet erg. Levend voer kan eenmaal per week gegeven worden. Voer de vissen zoveel als ze in een minuut op kunnen eten, zorg dat er geen resten blijven liggen.

Voortplanting

Het onderscheid tussen mannetje en vrouwtje kunt u pas zien als de vissen geslachtsrijp zijn, meestal op een leeftijd vanaf twee jaar oud. Het vrouwtje heeft dan in het paarseizoen een vollere buik, de mannetjes vertonen ‘paaiuitslag’: witte stipjes op de kieuwdeksels en soms op de borstvinnen. Het paaiseizoen buiten is in het late voorjaar en zomer, in een aquarium kan in elk seizoen gepaard worden. Het vrouwtje zet de eieren af tussen planten, geholpen door tenminste twee mannetjes die tegen haar zijkant duwen met hun kop. Dit kan een dag duren en er worden duizenden eitjes afgezet.

Deze worden door de mannetjes bevrucht. Goudvissen vertonen geen broedzorg. Na ongeveer vijf dagen (mede afhankelijk van de temperatuur van het water) komen de jongen uit en blijven dan nog enkele dagen aan de planten hangen. De ouders eten hun jongen op, er moet dus voldoende schuilgelegenheid tussen planten zijn. Voer de jongen met algen, opfokvoer en klein dierlijk voedsel zoals muggenlarven. De jongen zijn erg gevoelig voor temperatuurschommelingen.

Gezondheid en Ziekten

Om uw vissen gezond te houden is het erg belangrijk om te zorgen voor een goede waterkwaliteit en goede voeding. Stress kunt u voorkomen door de vissen zoveel mogelijk met rust te laten en een vast dagpatroon aan te houden. Zet geen soorten bij elkaar die elkaar lastigvallen. Goudvissen kunnen, net als veel andere aquariumvissen, last krijgen van parasieten. Voorbeelden van parasitaire huidaandoeningen zijn witte stip en fluweelziekte, ook wel peperstip genoemd. Een veel voorkomende huidparasiet is de karperluis, die zich aan de vis hecht om bloed te zuigen. Op de kieuwen kunnen eencelligen zoals Trichodina en Ichthyobodo en kieuwwormen zoals Dactylogyrus of Gyrodactylus voorkomen.

Bacteriën kunnen diverse visziekten veroorzaken. Een voorbeeld is columnaris ziekte. Dit lijdt tot oppervlakkige aantasting van de huid en kieuwen, die zich snel uitbreidt tot een ernstige ziekte. Vissen-TBC wordt veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium marinum. Deze tast de organen van de vis aan en veroorzaakt granulomen, kleine geelachtige bolletjes tussen en in de organen. Bij de mens kan deze bacterie zwemmersgranuloom veroorzaken, een ziekte met huidwondjes waar een lange antibioticumkuur voor nodig is. Vissen-TBC kan ook worden overgedragen via levend voer of diepvriesvoer, o.a. rode muggenlarven.

Gatenziekte, ook wel karper erythrodermatitis genoemd, wordt veroorzaakt door de bacterie Aeromonas salmonicida. Buikwaterzucht is een aandoening waarbij de vis opzwelt, de schubben uitzetten en de ogen kunnen uitpuilen. Vaak is dit een gevolg van een bacteriële of virusinfectie, die de nieren aantast waardoor vloeistoffen in het lichaam worden vastgehouden. Infecties door bacteriën zijn vaak secundair: ze zijn dan een gevolg van verminderde weerstand (bijvoorbeeld door stress), een beschadigde huid of een aantasting van de slijmlaag van de huid door een slechte waterkwaliteit. Een voorbeeld hiervan is vinrot.

Bij siervissoorten uit Zuid-Oost Azië komt de waterschimmelziekte EUS (Epizootic Ulcerative Syndrome) voor. Hierbij ontstaan er diepe wonden tot in de spieren met draderige vezelstructuur. Het is een exotische ziekte voor Europa en is aangifteplichtig, dat betekent dat het gemeld moet worden bij de NVWA. Dat kan via de dierenarts of via het WBVR (Wageningen Bioveterinary Research, Lelystad). Een aandoening die hier op lijkt is de schimmelziekte Saprolegnia, te zien als watten-achtige plukken op chronische wondjes van vissen.

Vaak kunnen vissen door een snelle behandeling weer herstellen. In de dieren- of aquariumspeciaalzaak kunt u terecht voor algemeen advies over ziekten en mogelijke behandelwijzen. Ook vindt u hier enkele middelen om ziekten te behandelen. Zorg er wel voor dat u lang genoeg doorgaat met behandelen, zodat alle ziekteverwekkers gedood worden. Er zijn in Nederland ook dierenartsen die gespecialiseerd zijn in vissen. Is laboratoriumonderzoek nodig dan kunt u contact opnemen met het visziektenlaboratorium van WBVR in Lelystad.

Aanschaf en Kosten

Voor het op een verantwoorde wijze houden van dit huisdier is geen ervaring nodig. Een goudvis kunt u kopen bij de aquariumspeciaalzaak of bij een tuincentrum met een dierenafdeling. Let er bij het kopen van vissen op dat ze uit schone bakken met gezonde dieren komen. Kies de meest actieve vissen. Let erop dat de vissen een mooie schone huid hebben en niet mager zijn. Laat de dieren geleidelijk wennen aan de nieuwe wateromstandigheden, nog beter is het om nieuwe vissen in een quarantainebak te plaatsen.

Een goudvis is een goedkope vis. Kleine exemplaren koopt u al vanaf een halve euro per stuk, grotere goudvissen kosten tot enkele euro’s per stuk. Sommige varianten zijn iets duurder. De opstartkosten van een aquarium hangen af van de grootte van het aquarium en de gewenste techniek. Houd er rekening mee dat u een vrij grote bak nodig heeft. Terugkerende kosten zijn die voor voer, testsetjes, filtermateriaal en energie voor pomp en verlichting.

Aquarium en Vakantie

De vakantie dat veel mensen langer van huis zijn dan normaal en daarom voor veel aquariumliefhebbers ook een spannende periode. Want hoe zorg je ervoor dat je aquariumbewoners en planten de vakantie zonder fikse kleerscheuren doorkomen? Je leest het in onderstaand artikel!

Aquarium en vakantie - een stappenplan

  1. Een goede voorbereiding is het halve werk - Maak daarom een week van tevoren je aquarium en filter goed schoon. Zorg dat je CO2 fles voldoende gevuld is, zorg ervoor dat alle benodigdheden voor de oppas in huis zijn et cetera.
  2. Koop een voederautomaat - We hebben veel verschillende voederautomaten op voorraad, de één nog luxer dan de ander. Informeer bij ons welke voor jou geschikt is.
  3. Koop vakantievoer - Er bestaat ook weekendvoer of vakantievoer. Vaak is dit voldoende voor maximaal twee weken, afhankelijk van de hoeveelheid vissen en je aquarium.
  4. Vraag een vriend(in) om af en toe te komen checken - belangrijk is wel dat diegene weet waar hij of zij op moet letten. Dus een beetje kennis van aquaria is dan wel handig.
  5. Voer niet te veel! - Als je een oppas hebt geregeld of een voederautomaat hebt geïnstalleerd, voer dan niet te veel. We zien vaak dat de oppas met goede bedoelingen de vissen wat extra verwent, maar met verkeerde waterwaardes, een vies aquarium en dode vissen als gevolg. Stel je voederautomaat dus goed in, test dit uitvoerig van tevoren en laat de oppas zien hoeveel voer je vissen nodig hebben. Ga je slechts enkele dagen weg en zijn je vissen in topconditie? Dan kun je ook prima een aantal dagen niet voeren. Gezonde vissen kunnen heel goed een paar dagen zonder eten.
  6. Verlaag de temperatuur van het aquarium - Maar nooit onder de ondergrens van wat de vissen nodig hebben! De meeste vissen worden rond de 24 graden gehouden. Echter zijn er ook vissen die lagere temperaturen kunnen verdragen. Hoe lager de temperatuur, des te lager de spijsvertering en hoe minder voer je vissen nodig hebben. Daarnaast groeien je planten bij een lagere temperatuur minder hard en hebben daardoor ook minder plantenvoeding nodig. Draai niet in 1 keer de temperatuur naar beneden maar bouw dit langzaam met maximaal één graad naar beneden per dag. Bij terugkomst kan je de temperatuur met dezelfde voorzichtigheid weer langzaam opschroeven.
  7. Extra plantenvoeding toedienen - Aangezien wij altijd vloeibare plantenvoeding adviseren en een waterwissel van 10% per week, is dit advies afhankelijk van hoe lang je weg bent. Tijdens je vakantie zal er waarschijnlijk geen waterwissel plaats vinden maar het voedingsverbruik van je planten gaat wel gewoon door. Voeg daarom voor vertrek 0,5x zoveel vloeibare plantenvoeding toe als normaal. Dit kan geen enkel kwaad voor je vissen en garnalen maar je planten staan er wel nog steeds mooi en algenvrij bij als je terugkomt.
  8. Verkort de verlichtingsduur - Hoe langer de verlichting brandt, hoe meer voeding de planten opnemen en hoe harder ze dus groeien. Door de dagelijkse verlichtingsduur terug te schroeven zullen de planten minder hard groeien. Wij adviseren normaal maximaal 10 lichturen per dag, maar dit kan je in de vakantieperiode best met 30% verkorten.
  9. Koop een automatisch bijvulsysteem - Heb je een bioloog/sump onder je aquarium? Koop daarvoor dan een automatisch bijvulsysteem. Zeker bij zeeaquaria is het belangrijk dat het verdampte water bijgevuld wordt zodat de waterwaardes niet te veel gaan schommelen.
  10. Relax! - Je hebt tenslotte vakantie en als je alles goed hebt voorbereid, dan moet het helemaal goed komenen kun jij straks bij thuiskomst weer heerlijk genieten van je aquarium.

Vakantie Visvoer

Speciaal voor de vakantiedagen hebben we weekendvoer of vakantie visvoer in het assortiment. Dit is een groot voedertablet dat speciaal zo is ontworpen dat het geleidelijk aan lost laat en de vissen op deze manier voor maximaal 14 dagen van voedsel voorziet. Echter brengt vakantie visvoer wel de nodige risico’s met zich mee. Voer dat niet wordt opgegeten blijft in het aquarium liggen en kan de waterwaarden (ernstig) verstoren met eventuele sterfte en een mogelijke algenexplosie tot gevolg. Het is daarom erg belangrijk dat je rekening houdt met de grootte van je aquarium en het aantal vissen in je bak. We adviseren je graag in de winkel welk vakantie visvoer voor jouw bak het meest geschikt is!

Voordeel: Goedkope en makkelijke oplossing tot maximaal 14 dagen.

Nadeel: Kans op verstoorde waterwaarden met allerlei problemen tot gevolg.

Voederautomaat Vakantie

Als je geen (betrouwbare) oppas kan vinden voor je aquarium in de vakantie is een voederautomaat een uitstekende oplossing. We hebben veel verschillende voederautomaten in het assortiment, de één nog luxer dan de andere. Maar elke voederautomaat is voor de vakantie zodanig in te stellen dat er op een tijdstip naar keuze een bepaalde hoeveelheid voer in het aquarium wordt gedoseerd. Het voordeel hier van is dat er rekening kan worden gehouden met de verschillende dieetwensen van vissen, gezien je zelf bepaalt wat er gedoseerd wordt. De meeste voederautomaten kunnen in je vakantie je vissen gemiddeld van enkele weken van voedsel voorzien.

Let bij aanschaf er wel op of de voederautomaat zelf het voer belucht of dat deze moet worden aangesloten op een luchtpomp. Beluchting houdt het voer droog en voorkomt dat het gaat schimmelen. Let er daarnaast ook op dat de batterijen nog vol genoeg zijn voor je vertrekt, want zonder batterijen geen voer!

Voordeel: Voedermoment en hoeveelheid voer nauwkeurig in te stellen. Ook geschikt voor een langere vakantie.

Nadeel: Wanneer er een storing optreedt krijgen de vissen geen voer.

Hoe Lang Kan Je Een Aquarium Alleen Laten?

Hoe lang kan je een aquarium alleen laten? De meeste aquariumbezitters zijn bijna dagelijks wel even met hun aquarium bezig en vinden het daarom vaak best wel spannend om hun aquarium in de vakantie onbeheerd achter te laten of om de zorg uit handen te geven. En die zorg is niet geheel onterecht: er is vaak maar weinig voor nodig om je aquarium uit zijn natuurlijke balans te brengen. Een disbalans kan voortkomen uit een gebrek aan verzorging en aandacht maar een onwetende oppas die teveel voert kan hier ook voor zorgen. Daarnaast zijn het niet alleen de vissen die op reguliere basis verzorging nodig hebben: veel mensen hebben ook de nodige planten in hun bak die op regelmatige basis voedingstoffen nodig hebben. Want zodra de aanwezige voedingsstoffen zijn verbruikt krijgen de planten het vaak moeilijk en ligt een algenuitbraak al gauw op de loer.

Maar hoe lang kan je een aquarium dan alleen laten? Als je uiterlijk een week op vakantie gaat volstaat het vaak al om voor vertrek een verhoogde dosis plantenvoeding toe te voegen. Ga je langer weg? Dan raden wij aan om onderstaande maatregelen te treffen:

  • Verminder het aantal uren licht naar maximaal zeven uur per dag - Hoe minder licht de planten krijgen, hoe minder voedingsstoffen ze namelijk verbruiken.
  • Verminder de lichtintensiteit - Heb je LED-verlichting? Dek dan een deel van de lamp af en/of verwijder de reflectoren. Heb je meerdere TL-balken? Draai er dan één of twee los. Wanneer dit je teveel gedoe is kan je er voor kiezen om een aardige hoeveelheid drijfplanten in het aquarium te plaatsen waardoor de overige planten minder licht vangen.
  • Zet de juist afgemeten plantenvoeding klaar - In het geval je een oppas geregeld hebt kan je een afgemeten hoeveelheid plantenvoeding klaar zetten in een afgesloten potje met daarop vermeld de exacte datum van dosering.

Op de vraag hoe lang je een aquarium alleen kan laten kunnen we dus kort zijn: ga je uiterlijk een week weg? Zorg er dan voor dat je extra plantenvoeding toevoegt zodat je planten niet zonder voedingstoffen komen te zitten en je daarmee de kans op een algenuitbraak sterk verminderd. Ga je langer weg? Neem dan lichtbeperkende maatregelen en regel als het kan een oppas. Hoe lang je de vissen alleen kan laten wordt in onderstaande alinea besproken.

Kan Een Vis Een Week Zonder Eten?

In veel gevallen kunnen vissen prima een week zonder eten. In het wild zijn er ook wel eens periodes dat er minder of geen voedsel voorhanden is. Daarnaast zijn onze aquariumvissen vrijwel altijd te dik en hebben ze daarom doorgaans voldoende reserves om het een tijdje zonder voer te stellen. Een vis moet dus prima een week zonder eten aankunnen. Ga je langer weg? Zorg er dan voor dat je een oppas regelt of een voederautomaat aanschaft.

Wat Moet Je Doen Met Je Vissen Als Je Op Vakantie Bent?

Wanneer je bovenstaande adviezen opvolgt moet het in principe helemaal goedkomen met je aquarium in de vakantie. Echter is het natuurlijk altijd mogelijk dat er iets gebeurt waar je niet op hebt kunnen anticiperen. Denk aan kapotte apparatuur, een lange stroomstoring of een aquarium dat spontaan begint te lekken. Zorg er daarom ook voor dat je altijd een noodplan voorhanden hebt als je iemand bereid hebt gevonden die op jouw aquarium wil letten. Noteer hoe deze bereikt kunnen worden in geval van nood. Noteer het telefoonnummer en polisnummer van je verzekering. Mocht er sprake zijn van een (grote) lekkage is het handig als de verzekering kan bijspringen.

Waarom Hebben Goudvissen Altijd Honger?

De grootste reden waarom goudvissen doodgaan is teveel voeren. Dit zal niet meteen gebeuren als je een keer wat teveel visvoer geeft maar wanneer je regelmatig veel te veel visvoer geeft ontstaat er een lever vervetting waar goudvissen niet tegen kunnen.

Goudvissen zijn koudbloedige dieren wat betekent dat ze hun lichaam niet op temperatuur hoeven te houden zoals warmbloedige dieren. De lichaamstemperatuur van een goudvis is altijd gelijk aan de omgevingstemperatuur. Warmbloedige dieren hebben eten nodig om ondermeer hun lichaamstemperatuur op circa 38 graden te houden. Is de omgeving temperatuur beneden de 38 graden heeft een zoogdier extra eten (energie) nodig om het lichaam op 38 graden te houden. Goudvissen zijn koudbloedig en hebben die noodzaak niet wat de reden is dat goudvissen aan weinig visvoer al voldoende hebben.

Een goudvis kan namelijk geen honger hebben omdat een goudvis geen maag heeft. Dat is ook de reden dt het veel beter is voor goudvissen om ze meerdere malen op een dag te voeren maar alleen hele kleine hoeveelheden. Het voer heeft circa 2 tot 4 uur nodig om te verteren. Hoe warmer het water hoe sneller het verteren gaat.

Wanneer goudvissen eten, produceren ze ook afvalstoffen. En dan hebben we het nog niet over het eten wat teveel wordt gegeven en op de bodem verrot. Wat er gebeurt is dat de algengroei in het water wordt gestimuleerd om te groeien. Algen leven weer van de afvalstoffen die goudvissen produceren. Het voer wat niet wordt opgegeten en op de bodem verrot is voor algen een soort pokon waardoor het water groen wordt. Maar ook algen hebben een limiet wat ze aan afvalstoffen uit het water kunnen halen. de teveel aan afvalstoffen word nu omgezet in het giftige nitriet. Een klein gehalte aan nitriet kan nog prima worden omgezet door het filter in het meer onschuldige Nitraat maar niet alles. Hierdoor ontstaan er in de eerste plaats ziektes en vervolgens gaan je goudvissen dood.

Hoe Vaak Mag Een Goudvis Gevoerd Worden?

Teveel voeren leid tot verstopping, lever vervetting, ziektes en tenslotte tot de dood. We weten nu een aantal dingen, goudvissen zijn koudbloedig, hebben geen maag en hoe warmer het water is des te sneller zal het eten verteerd worden.

Wanneer het water van het aquarium circa 23 graden is mag je goudvissen om de vier uur wat visvoer geven. Hoe kouder het water des te minder voer geef je. Om te voorkomen dat je teveel voert is het 1 tot 2 keer voeren op een dag al ruim voldoende ervan uitgaande dat je goudvissen in een aquarium in de huiskamer wonen. Als vuistregel wordt er vaak aangehouden dat het voer binnen 1 minuut op gegeten moet zijn.

Samenvattend, een goudvis kan in een aquarium of binnenbak best een weekje of weekendje zonder voeding leven. Het is cruciaal om overvoeding te vermijden, omdat dit schadelijker is dan een korte periode zonder eten. Vakantievoeding en voederautomaten kunnen handige hulpmiddelen zijn, maar vereisen zorgvuldige planning en aandacht voor de waterkwaliteit.

labels:

Zie ook: