Vlees en vleeswaren zijn smakelijke en waardevolle producten, die pas volledig tot hun recht komen wanneer zij zorgvuldig worden behandeld. En dat geldt niet alleen voor de bereiding. Ook de manier waarop vlees en vleeswaren worden bewaard, is van groot belang. Het zijn nu eenmaal producten waar je extra op moet letten, ook tijdens het bewaarproces. Door vlees koel te bewaren, wordt de versheid optimaal behouden.

Het is eén van de grootste vragen die Nederlanders zich stellen als ze voor de koelkast staan: kan ik dat restje kip van drie dagen geleden nog opeten of is die pot achterin van een jaar geleden nog wel goed? Het is lastig, want met zoveel verschillende producten zijn er namelijk ook verschillende regels.

Algemene regels voor het bewaren van voedsel

Voordat we de aparte productgroepen gaan bespreken is het altijd fijn om de algemene regels voor het bewaren van voedsel even kort en bondig door te nemen. Als je de eerste stappen namelijk helemaal onder de knie hebt, dan zul je zien dat je al veel minder hoeft weg te gooien.

  • Bewaar voedsel waarop staat ‘gekoeld bewaren’ altijd in de koelkast
  • Bewaar voedsel waarop staat ‘na openen gekoeld bewaren’ in de koelkast nadat ze zijn geopend.
  • Bewaar voedsel altijd goed afgedekt of afgesloten in een bakje of hersluitbaar zakje.
  • Producten die snel bederven, zoals vis of vlees, bewaar je op de koelste plek in de koelkast.
  • Houd gekookte producten altijd gescheiden van rauwe producten.
  • Hygiëne is belangrijk: was je handen en gebruik schoon keukenmateriaal.

Wil je weten waar in jouw koelkast het koudst is? Koelkasten met * of ** hebben bovenin het vriesvak en zijn vaak bovenin achterin het koudst. Koelkasten met *** of **** hebben een koeling in de achterwand en zijn achterin en onderin het koudst.

Waar let je op bij vers, verpakt, bevroren of weer ontdooid vlees?

In de winkel

Als je slim bent, ga je tijdens het boodschappen doen als laatste langs de slager. Dan is het vlees zo kort mogelijk buiten de koeling. Om vlees onderweg koel te houden, kun je een koeltas gebruiken. Thuis leg je het snel in je koelkast of vriezer. Zo hou je het zo vers mogelijk.

In de koelkast

De ideale temperatuur voor je koelkast is tussen 2 en 5 graden Celsius. Ga uit van de houdbaarheidsdatum op het etiket, maar je kan bij vers vlees het volgende aanhouden:

  • Bereid gehakt(producten), zoals tartaar, op de dag van aankoop.
  • Bereid varkensvlees binnen 2 dagen na aankoop.
  • Bereid kalfsvlees liefst binnen 2 dagen na aankoop.
  • Rundvlees kun je hooguit 4 dagen in de koelkast bewaren.
  • Lamsvlees blijft op de koelste plek van de koelkast 3 à 4 dagen goed.
  • Samengestelde vleesproducten, zoals slavinken en blinde vinken, en orgaanvlees kan je het best op de dag van aankoop bereiden.
  • Stoofvlees en grotere stukken vlees, zoals rosbief of rollades, kan je 1 à 2 dagen in de koelkast bewaren.
  • Vacuüm verpakt vlees kan je langer in de koelkast bewaren, soms wel 1 tot 2 weken.

Bewaar rauw vlees en vis apart van bereide producten. Bewaar vlees in de verpakking en leg er desnoods een bordje onder. Vaak gaat vlees of vis lekken en dat vocht wil je niet op jouw planken van de koelkast hebben. Bewaar vleeswaren het liefst in een afgesloten huishoudbakje, zodat je het makkelijk en hygiënisch op tafel kunt zetten. Voor beleg geldt dat je het drie tot vijf dagen in de koelkast kunt bewaren, maar check ook altijd de verpakking.

Vlees bewaar je best op de koudste plaats in de koelkast. Vlees in porties gesneden is 2 dagen houdbaar in de koelkast (2 tot 5°C). Gemalen of gehakt vlees bewaar je niet langer dan 1 dag in de koelkast. Gebakken en gebraden vlees is 3 tot 4 dagen houdbaar.

Let op! Zwangeren, jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand wordt afgeraden om rauw vlees en rauwe vleeswaren te eten. Bijvoorbeeld tartaar, carpaccio, en rosé gebakken vlees zijn risicovolle producten. Wanneer vleesproducten door en door verhit zijn, kunnen ze veilig gegeten worden.

Invriezen van vlees

Vers vlees is het langst houdbaar op temperaturen rond of juist onder het vriespunt. Vries het vlees zo snel mogelijk in op zeer lage temperaturen, minstens -20°C maar liefst kouder tot zelfs -40°C. Snel diepvriezen doe je best in kleine porties.

In de vriezer

De ideale bewaartemperatuur in de vriezer is -18 graden Celsius of lager.

  • Maximale bewaartijd ingevroren rundvlees: 6 maanden.
  • Maximale bewaartijd ingevroren kalfsvlees, varkensvlees, lamsvlees: 3 maanden.
  • Maximale bewaartijd ingevroren gehakt: 2 maanden.
  • Maximale bewaartijd ingevroren bereid vlees: 2 - 3 maanden.

Stop je het vlees direct in de vriezer, dan geldt een bewaarperiode van maximaal 3 maanden. Langer is zeker niet aan te raden omdat vlees dan zijn karakteristieke smaakeigenschappen gaat verliezen. Belangrijk bij het invriezen van vlees is het goed luchtdicht verpakken.

Het invriezen van vlees kan het beste zo snel mogelijk gebeuren. Bij langzaam invriezen vormt het vleessap namelijk grote kristallen. Deze tasten de kwaliteit van het vlees aan. Bij het ontdooien gaat er dan veel sap verloren. Maak kleine platte pakjes in porties en leg deze tegen de wand in het vriesvak. Verwijder de lucht zoveel mogelijk uit de verpakking. Lucht isoleert, het duurt dan langer voordat het vlees bevroren is. Zorg dat de vriezer de juiste temperatuur heeft, zowel bij het invriezen als bij het bewaren. Een vriesvak in een koelkast heeft meestal onvoldoende vriescapaciteit.

Verpak vlees in speciale luchtdichte diepvriesverpakking. Dit gaat verkleuring en uitdroging tegen. Gewoon huishoudfolie is daardoor minder geschikt. Vries soep - of gehaktballetjes eerst een uur los in op een blad of een vel folie. Je vermijdt dan dat ze later aan elkaar gaan plakken. Sterke bouillon kun je in kleine diepvriesdoosjes of margarinekuipjes invriezen. Dat is handig voor als je maar een klein beetje nodig hebt.

Ontdooien van vlees

Beter is te ontdooien in de koelkast. Deze manier van ontdooien is vooral voor dunne stukken vlees aangewezen. Bij dikke stukken vlees kan de ontdooiing meer dan een dag duren. Een veel snellere en veiligere manier is het luchtdicht ingepakte vlees ondergedompeld in een pot met ijswater te laten ontdooien.

In tegenstelling tot invriezen, kan ontdooien het beste langzaam gebeuren. De beste methode daarbij is het ingevroren vlees op een bord of schaal in de koelkast laten ontdooien. Het vleeseiwit kan dan het vrijkomende vleessap weer opnemen. Het vlees blijft daardoor veel sappiger. Bij klein vlees, zoals karbonades en lapjes, duurt het ontdooien 5 tot 6 uur. Bij groot vlees (braadstukken, rollades) moet je rekenen op ongeveer 12 tot 15 uur.

Een derde veilige manier, en tevens de snelste, is het bevroren vlees ontdooien in de microgolfoven. Het vlees moet meteen na het ontdooien bereid worden. Het ontdooien in een microgolfoven is vaak niet homogeen.

Als het vlees snel ontdooid moet worden, kan een magnetron uitkomst bieden. Een andere methode is het vlees in de gesloten verpakking in een bak koud water of onder zacht stromend koud water te leggen.

Vlees dat gestoofd wordt of waarvan bouillon getrokken wordt (en dus door en door gaar wordt), kan eventueel bevroren in de pan worden gelegd. Je dient dan echter wel rekening te houden met een langere bereidingstijd.

Nog een tip: ontdooi vlees nooit in warm water of op de verwarming. Het verliest dan veel vocht en kan daardoor snel bederven. Als vlees eenmaal ontdooid is, kan het niet opnieuw ingevroren worden. Ook door invriezen verliest vlees namelijk een bepaalde hoeveelheid vocht. Door opnieuw invriezen riskeer je dat bij de bereiding het vlees droog wordt en ook zijn smaak verliest. Bovendien hebben bacteriën veel meer vat op het vlees, als het na het ontdooien weer wordt ingevroren. Wil je het toch opnieuw invriezen, dan kun je het vlees het beste eerst bereiden.

Veiligheid en hygiëne

Rauw vlees kan besmet zijn met ziekteverwekkers zoals salmonella, E. coli (ook wel poepbacterie genoemd) of Toxoplasma gondii. Door vlees goed te verhitten, dood je deze ziekteverwekkers. Let op de houdbaarheidsdatum van het vlees dat je koopt. Gebruik een koeltas om vlees (en andere bederfelijke producten) naar huis te vervoeren. Was je handen, zeker nadat je rauw vlees hebt aangeraakt. Gebruik keukengerei (zoals snijplanken, messen of spatels), dat in aanraking is geweest met rauw vlees, niet meer voor andere producten. Of was het keukengerei tussendoor af met heet water. Verhit rauw vlees door en door. Draai het vlees regelmatig om. Voor bewerkt vlees (gemarineerd, gesneden of gemalen) geldt: controleer of het volledig is gegaard voordat je het opeet. Bijvoorbeeld gehakt, worst of spiesjes.

Eten weggooien is zonde. Het is daarom goed om te weten hoe lang je jouw producten en kliekjes in de koelkast kan houden. We geven tips hoe je door het eten in jouw koelkast het bos kunt zien en alles lekker kunt opeten als het nog goed is. Want voedsel weggooien is zonde van het geld én de natuur en dat willen we natuurlijk niet.

Als je slim bent, ga je in de supermarkt als laatste langs de vleesafdeling. Dan is het vlees zo kort mogelijk buiten de koeling. Check even of de verpakking onbeschadigd is. Om vlees onderweg koel te houden, kun je een koeltas gebruiken. Thuis leg je het snel in je koelkast of vriezer.

Vlees en vleeswaren in speciale verpakkingen

Vlees en vleeswaren in blik of glas zijn over het algemeen langer houdbaar. Dat kan oplopen tot enkele jaren. Op de verpakking staat een datum van uiterste houdbaarheid. In een gave, gesloten verpakking blijven deze producten tot tenminste die datum goed (mits bewaard volgens het voorschrift op de verpakking). Daarna kan de kwaliteit achteruit gaan.

Vlees en vleeswaren zijn ook in vacuüm en in de zogenoemde gasverpakking (of atmosfeerverpakking) te verkrijgen. In deze verpakkingen blijven vlees en vleeswaren enkele weken goed. Je kunt ze tot minstens 1 dag na de datum van uiterste houdbaarheid in de koelkast bewaren.

In de industrie worden vlees en vleeswaren ook wel vacuüm verpakt. Daarbij wordt alle lucht (en daarmee ook zuurstof) uit de verpakking gehaald. Dit vergroot de houdbaarheid. Een ander verpakking is de gasverpakking of de atmosfeerverpakking. Bij deze wijze van verpakken heeft men de samenstelling van de lucht veranderd. Vlees en vleeswaren in degelijke verpakkingen zijn even lang houdbaar als wanneer ze vacuüm zijn verpakt. Daarnaast hebben ze als voordeel dat gesneden vleeswaren niet aan elkaar gaan plakken.

Tegenwoordig zijn er ook verpakkingen waarbij juist lucht met extra zuurstof wordt toegevoegd. Het voordeel daarvan is dat de kleur van het vlees beter blijft en bederf toch wordt tegengegaan. Al verhogen vacuüm - en gasverpakkingen de houdbaarheidsduur, ze moeten toch in de koelkast worden bewaard.

Tekenen van bederf

Van bederf spreken we als bacteriën zich in het vlees snel gaan vermenigvuldigen, of wanneer het beschimmeld raakt. Een dergelijke situatie doet zich voor als vlees te lang bewaard wordt bij een te hoge temperatuur. Bij dit zogenaamde microbiologische bederf zul je duidelijk kunnen ruiken en zien dat het vlees niet meer vers is. Het is dan ook onverstandig het nog te consumeren.

Een ander soort bederf is chemisch bederf. Al hebben bacteriën geen vat op het vlees - omdat het bijvoorbeeld in de diepvries ligt - toch kan er wel degelijk door een chemisch proces in het vlees het nodige veranderen. Dit proces duurt over het algemeen wat langer. Vetten kunnen worden afgebroken, waardoor het vlees minder prettig gaat ruiken. Het vlees wordt dan ranzig. Die minder prettige geur geeft al aan dat er iets niet in orde is met het product. Hoe lager echter de temperatuur, hoe minder snel ranzigheid zal optreden. Vlees waar doorheen zout is gemalen kan wel weer sneller ranzig worden.

labels: #Vlees

Zie ook: