Om voedselinfecties te voorkomen, is het essentieel om strenge eisen en regels te volgen bij het bereiden, serveren en bewaren van voedsel. Dit geldt zowel thuis als in professionele omgevingen zoals ziekenhuizen.

Voedselbereiding en Hygiëne

Bij de voedselbereiding gelden strenge eisen en regels voor hygiëne en veiligheid. Deze eisen en regels zijn wettelijk vastgelegd in de Hygiënecode voor de voeding. Instellingen hebben de plicht aan te tonen dat zij patiënten veilig voedsel verstrekken. De ruimtes waarin u voedsel bereidt, bewaart, verkoopt of serveert, moeten schoon en veilig zijn. Zo voorkomt u dat mensen ziek worden van het voedsel.

Volgens de HACCP-richtlijnen moet u voedsel bij de juiste temperatuur opslaan, bewaren, verhitten en terugkoelen. U moet voedsel op een schone plek en bij de juiste temperatuur bewaren. Bijvoorbeeld in een koelkast, vriezer of warmhoudkast. Zorg dat de bewaarplek schoon is en op de juiste temperatuur.

Houdbaarheidsdatums

Let goed op de ‘ten minste houdbaar tot’-datum (THT) of de ‘te gebruiken tot’-datum (TGT) van verpakte producten. Koop een product dat nog zeker een aantal dagen houdbaar is. Zet op niet-gedateerde verse producten zelf de datum van aankoop. Producten die niet zijn verpakt en geen THT- of TGT-datum hebben, mogen niet langer dan twee dagen worden bewaard. Verkoop het product niet als de houdbaarheidsdatum is verstreken.

Op bederfelijke producten staat een uiterste consumeerdatum: te gebruiken tot (TGT). Op alle andere levensmiddelen staat de datum van minimale houdbaarheid: tenminste houdbaar tot (THT). De houdbaarheidsdatum geldt zolang de verpakking gesloten is.

Bewaaradviezen voor in de Koelkast

Over het algemeen is het veilig om bereid voedsel te bewaren in de koelkast voor 2 tot 3 dagen. Dit geldt voor de meeste leftovers, van stoofschotels tot gekookte groenten. Houd rauwe en bereide producten in uw koelkast gescheiden.

  • Zuivel en zuivelproducten: Zuivelproducten mogen na afloop van de maaltijd niet worden bewaard, ook niet in de koelkast. U kunt ze wel veilig nuttigen binnen 2 uur na serveren.
  • Fruit: Hard fruit, zoals appels en sinaasappels, mag u bewaren op uw nachtkastje. Zacht fruit, zoals perziken en druiven, moeten (voorzien van een sticker met uw naam en datum) worden bewaard in de patiëntenkoelkast. Na drie dagen (inclusief dag van ‘openen’) worden deze producten verwijderd.
  • Pakken vruchtensap: Na opening moeten pakken vruchtensap worden bewaard in de koelkast, voorzien van uw naam en datum van opening. Na drie dagen (inclusief dag van openen) worden deze verwijderd.
  • Restjes: Bewaar restjes maximaal 2 dagen afgedekt in de koelkast.

Bewaar bederfelijke producten in de koelkast op 4 °C. Gooi bederfelijke producten weg als deze langer dan 2 uur buiten de koeling hebben gestaan. Bewaar restjes in een goed afgesloten bakje in de koelkast.

Temperatuur en Plaatsing in de Koelkast

Het is belangrijk dat de koelkast de juiste temperatuur heeft. Stel de temperatuur van de koelkast in op 4 °C. Bij 4 °C in de koelkast groeien ziekmakers nauwelijks. Zet eten met de kortste houdbaarheid vooraan.

  • Bewaar producten die snel bederven, zoals rauw vlees of rauwe vis, op de koudste plaatsen.
  • Plaats producten die niet per se gekoeld hoeven te zijn, bijvoorbeeld frisdrank en bier, op de minst koude plaatsen.
  • Bewaar groenten in de groentelade. Daar is de luchtvochtigheid wat hoger dan in de rest van de koelkast.
  • Bewaar eieren in de koelkast.

Invriezen van Voedsel

Vriezers bij -18°C of lager kunnen bereid voedsel veel langer bewaren zonder dat de kwaliteit achteruit gaat. Over het algemeen kun je gerechten tot 3 maanden in de vriezer bewaren. Stel de temperatuur van de vriezer in op ten minste -18 °C.

Koel voedsel voor het invriezen: Plaats bereide gerechten eerst in de koelkast om af te koelen voordat je ze invriest. Vries eten in kleine porties in.

Tabel: Bewaartijden in Koelkast en Vriezer

Product Bewaartijd in Koelkast (2-4 °C) Bewaartijd in Vriezer (-18 °C)
Bereide maaltijden 2-3 dagen 3 maanden
Zuivelproducten (na opening) Niet bewaren (binnen 2 uur consumeren) Niet aanbevolen
Vruchtensap (na opening) 3 dagen Niet aanbevolen
Restjes 2 dagen 3 maanden

Hygiëne en Voedselveiligheid

U moet voedsel op een hygiënische en veilige manier bereiden en bewaren volgens de HACCP-regels. Er gelden bijvoorbeeld temperatuureisen voor het bewaren en terugkoelen van eten.

Houd de sanitaire ruimten schoon. Zorg dat in uw keuken en opslagruimten het risico op kruisbesmetting zo klein mogelijk is. Bij kruisbesmetting komen er ziekmakende bacteriën van het ene product op het andere. Plaats bijvoorbeeld verhit voedsel boven rauw voedsel in de koeling. Maak alle ruimtes, materialen en apparaten regelmatig schoon. En zorg dat u ze desinfecteert.

Was regelmatig uw handen met zeep en warm water. Bijvoorbeeld na toiletbezoek, niezen of het snijden van vlees. Zo voorkomt u dat u bacteriën of andere ziekteverwekkers verspreidt. Draag schone kleding en dichte schoenen. Zorg dat uw haar niet in aanraking komt met voedsel.

Voedselveiligheid in Professionele Keukens

Bedrijven die met voeding te maken hebben zoals slagers, bakkers, horeca en zorginstellingen, moeten zich houden aan een hygiënecode. Hierin staan regels om de voedselveiligheid en de hygiëne te bewaken.

Vaak volstaat een gewone huishoudelijke vrijstaande of inbouwkoelkast. Moet u voldoen aan de HACCP-wetgeving voor voedselveiligheid, dan is een (semi) professionele koel- of vrieskast een betere keuze.

Belang van Koel Snel Af

Laat bereid voedsel niet langer dan 1 uur op kamertemperatuur staan. Luchtstroom en condens: Let bij het plaatsen in de gekoelde omgeving goed op de plaats van het terug te koelen product.

Tekenen van Bederf

Bedorven voedsel kan verschillende tekenen vertonen die je waarschuwen dat het niet meer goed is om te eten. Geur is een van de meest opvallende indicatoren; een onaangename of afwijkende geur is vaak het eerste teken dat er iets mis is. Kleurveranderingen kunnen ook een waarschuwing zijn. Als het voedsel van kleur is veranderd sinds het koken of opslaan, is dit een duidelijk signaal dat het niet meer goed kan zijn. Ook kan een verandering in textuur aangeven dat voedsel bedorven is. Voedsel dat slijmerig of ongewoon zacht is geworden, zul je moeten vermijden.

Extra Tips

  • Laat kliekjes eerst afkoelen voordat je ze in de koelkast of vriezer zet.
  • Kliekjes koelen sneller af als je het bakje of de pan in een laagje koud water zet.

labels:

Zie ook: