Eten is niet alleen essentieel voor het leven, maar ook een sociale aangelegenheid. We eten en drinken graag in gezelschap, zeker tijdens vakanties en feestdagen. Maar de ene persoon lijkt dat sneller te zien op de weegschaal dan de ander. Laten we wat dieper induiken op de spijsvertering.

Hoe Werkt De Spijsvertering?

Als we iets eten, verwerkt onze spijsvertering dat. Het spijsverteringskanaal zorgt voor het voedsel malen en verteerbaar maken. Hierna kan het lichaam door de stofwisseling voedingsstoffen opnemen en gebruiken.

Je kent het spreekwoord “Het water loopt me in de mond” waarschijnlijk wel. Vanaf het moment dat we lekker eten ruiken, begint onze mond al speeksel aan te maken. Tijdens het kauwen op voedsel gebeurt dat nog meer, om alvast een deel van de koolhydraten uit het voedsel voor te verteren. Vervolgens gaan de spijsverteringsorganen hier verder mee aan de slag.

Spijsverteren & Organen

Vanuit je mond gaat de gekauwde hap via de slokdarm naar de maag. Hier vindt een volgend deel van de vertering plaats en worden ook vetten en eiwitten verwerkt. De maag bevat maagsap, maagzuur en enzymen. Dit zorgt voor kleinere voedseldeeltjes en maakt bacteriën onschadelijk. Vervolgens gaat deze voedselbrij naar de darmen.

Het zure goedje komt eerst in de twaalfvingerige darm, waar het geneutraliseerd wordt door de gal vanuit de galblaas. De lever maakt deze gal aan en de galblaas slaat dit op tot de tijd dat dit nodig is. Ook je alvleesklier komt op dit moment om de hoek kijken, door het aanvoeren van diverse enzymen om de koolhydraten, vetten en eiwitten verder te verteren in de dunne darm.

De dunne darm haalt ook de voedingsstoffen uit de voeding, welke via de darmwand in de bloedbaan komen. De rest van de voeding gaat naar de dikke darm, welke de laatste benodigde stoffen en vocht eruit haalt. Vervolgens gaan de resten middels peristaltiek (het reflexmatig samentrekken van de lengtespieren en kringspieren in de darmwand) naar het laatste deel van je spijsverteringskanaal, waar het je lichaam weer verlaat.

Hoe Lang Duurt Spijsverteren?

Hoe lang het spijsverteren duurt, verschilt per persoon en per maaltijd. Dat hele proces van mond tot kont ligt tussen de 24 en 48 uur. Best een flinke tijd dus! Hoe groter de maaltijd, hoe langer het in de maag zit om vervolgens de verdere route af te leggen.

Sommige voedingsmiddelen kosten het lichaam meer moeite om af te breken. Ook de kracht van jouw organen hebben invloed op de duur en effectiviteit van het spijsverteringsproces. Zijn er bijvoorbeeld genoeg enzymen in de darmen aanwezig om dit alles op de juiste manier te verwerken?

Kun Je Spijsverteren Versnellen?

Het hangt voornamelijk af van bovenstaande mechanismen hoe snel je lichaam zich weer ontdoet van de lekkernijen die jij op dagelijkse basis gegeten hebt. Hoe zwaarder de maaltijd, hoe langer het duurt. Dit is een logisch gevolg, want je lijf heeft nou eenmaal voldoende tijd nodig om het harde werk te voltooien. Wel zijn er diverse factoren die invloed hebben op de kwaliteit van je vertering.

  1. Bepaalde omstandigheden zoals stress zorgen dat het wat langer duurt of juist sneller gaat voordat de voedselresten weer uit je lijf gaan. Belangrijk is om de tijd te nemen voor je maaltijd en mindful te eten, om de vertering te optimaliseren.
  2. Ook kan het zijn dat je na een grote maaltijd een opgeblazen gevoel hebt. Het kan dan helpen om het eten beter te laten zakken door een wandelingetje te maken en niet te veel drinken rondom de maaltijd.

Hoe Werkt De Stofwisseling?

Als de vertering klaar is, gaat de stofwisseling aan de slag. Dit noemen we ook wel het metabolisme. Dit zorgt dat het lichaam de nutriënten, die door de vertering uit de voeding zijn gehaald, efficiënt gebruikt. Denk hierbij aan het genereren van bouwstoffen en energie voor de lichaamscellen.

Snelle Stofwisseling

Als we het hebben over een snelle spijsvertering, bedoelen we dus eigenlijk een snelle stofwisseling. Namelijk hoe snel het lichaam de energie uit voeding weer verbruikt. Dat doen we grotendeels door te bewegen, maar ook in rust gebeurt dit. Wist je dat je daadwerkelijk invloed hebt op dat proces?

Vaak denkt men dat we minder moeten eten om af te vallen. Daarbij zal je echter al gauw tot de ontdekking komen dat je bij te weinig eten helemaal niet meer afvalt, of juist aankomt! Dat gebeurt doordat je basismetabolisme in rust zich gaat vertragen, om zuinig te zijn met de energie. Er komt namelijk te weinig voeding binnen om voldoende energie te genereren. Zorg dus dat je genoeg eet om niet in deze zogenoemde spaarstand te komen.

  1. Beweging is belangrijk voor je metabolische gezondheid. Zo verbrand je meer energie naarmate je meer beweegt. Maar als je meer sport, en dan met name krachttraining, verbruik je ook in rust meer energie. Spieren zorgen namelijk voor meer verbruik van nutriënten.
  2. Ook voldoende slaapt zorgt voor een snelle stofwisseling. Tijdens de slaap herstelt je lijf en maakt het goed gebruik van de binnengekomen energie. Je kunt dus afvallen in je slaap!
  3. Verder is natuurlijk de juiste voeding van belang. Voldoende vezels zijn belangrijk voor een goede vertering. Hoe meer de voeding bewerkt is, hoe minder wenselijk dit is voor je systeem.

Gastrocolische Reflex

In één lijn door van de eettafel naar het toilet: veel mensen moeten direct na het eten poepen. Het is natuurlijk niet het eten van die avond dat direct de uitgang zoekt, want het duurt minimaal één tot twee dagen voordat dat eten verteerd is. Iedereen heeft de gastrocolaire reflex, hoewel deze niet altijd direct na het eten optreedt. Dit reflex geeft je darmen een seintje om reeds verteerd eten de darmen uit te werken, zodat er in je maag-darmstelsel ruimte komt voor nieuw voedsel. Het is dus geen ziekte of aandoening, maar mensen met het prikkelbare darm syndroom (PDS), krijgen wel vaker direct na het eten last van deze aandrang. In dat geval gaat het vaak gepaard met kramp, winderigheid en soms diarree.

Als je last hebt van een overactieve gastrocolaire reflex, kun je kijken of het bij het eten van bepaalde voedingsmiddelen vaker voorkomt, en je eetpatroon eventueel daarop aanpassen. Kleinere maaltijden en het vermijden van te vet voedsel wil ook wel eens helpen. Als het aanpassen van je eetpatroon niet voldoende helpt, dan is er medicatie die een overactieve gastrocolaire reflex kan aanpakken. Soms wordt er ook antibiotica voorgeschreven. Probiotica kunnen ook helpen om je darmflora weer in balans te brengen. Als je het prikkelbare darm syndroom hebt, en je hebt een overactieve gastrocolaire reflex, kun je het beste je specialist om advies vragen.

Voor baby's is een overactieve gastrocolaire reflex heel normaal, vooral als ze borstvoeding krijgen. De meeste zuigelingen hebben onmiddellijk na het eten stoelgang, soms zelfs nog tijdens het eten.

Vezels en Stoelgang

Een must voor de spijsvertering: vezels eten. Die komen alleen voor in plantaardige producten. Het is slim om zowel oplosbare als onoplosbare vezels binnen te krijgen. Doordat onoplosbare vezels vocht opnemen, maken ze de ontlasting dikker en soepeler. Ze zitten bijvoorbeeld in asperges, koolsoorten, wortels, paprika’s, bonen, noten en quinoa. Oplosbare vezels - in onder andere pompoen, zoete aardappel, banaan, ui en haver - zijn goed voor een gezonde darmfl ora. Vezels eten heeft trouwens alleen zin als je er genoeg bij drinkt. Het liefst minimaal 1,5 liter per dag. Onoplosbare vezels hebben namelijk veel vocht nodig om hun werk te doen. Te weinig drinken geeft extra kans op verstopping.

Factoren Die De Spijsvertering Beïnvloeden

  • Stress
  • Voedselkeuze
  • Beweging
  • Hydratatie
  • Slaap

Tijdsduur Van Voedsel In Organen

De verteringstijd van voedsel verschilt sterk per persoon, maar gemiddeld duurt de totale spijsvertering zo’n 24 tot 48 uur.

Organ Gemiddelde Tijd
Maag 1-3 uur
Dunne Darm 4-8 uur
Dikke Darm 12-24 uur

Dumpingsyndroom

Het dumpingsyndroom is een aandoening die optreedt wanneer voedsel te snel van je maag naar je dunne darm beweegt. Dit sydroom is vrijwel altijd het gevolgd van een operatie waarbij (een deel van) de maag verwijderd is. Het syndroom wordt zo genoemd omdat het voedsel letterlijk ‘gedumpt’ wordt in de dunne darm.

Symptomen van het dumpingsyndroom

Symptomen van het dumpingsyndroom kunnen variëren van persoon tot persoon, maar gaan vaak om het volgende:

  • Buikpijn of krampen
  • Misselijkheid
  • Braken
  • Diarree
  • Duizeligheid of licht in het hoofd voelen
  • Vermoeidheid of zwakte
  • Flauwvallen
  • Een snelle hartslag of hartkloppingen kort na het eten
  • Opgeblazen gevoel of een ongemakkelijk vol gevoel
  • Zweten
  • Blozen of roodheid van het gezicht en de hals
  • Trillen of beven
  • Een gevoel van onrust of nervositeit

labels:

Zie ook: