De maag is een rekbaar orgaan dat boven in de buikholte ligt, links van het midden en vlak onder het middenrif. De maag zorgt ervoor dat ons voedsel helemaal wordt fijn gekneed en gemengd met maagsap. Hoe groot de maag is, verschilt door de dag heen. Als de maag leeg is, is hij helemaal plat. Als je net gegeten hebt, is de maag ongeveer 30 centimeter lang. Hij heeft dan de vorm van een omgekeerde peer, van boven breed en van onder smal. Een volle maag heeft een inhoud van ongeveer drie liter.

De Rol van de Maag in de Spijsvertering

In de maag vindt tijdelijke opslag en voorvertering van voedsel plaats. In het bovenste gedeelte van de maag (fundus en corpus) wordt maagsap toegevoegd aan het voedsel. Hierna komt het voedsel in het onderste deel (antrum) van de maag terecht. Hier wordt het gekneed, fijngemalen en goed vermengd met het maagsap. Ook bij de uitgang van de maag zit nog een sluitspier. Dit wordt de pylorus genoemd. Deze laat het voedsel beetje bij beetje door naar het eerste deel van de dunne darm: de twaalfvingerige darm. Het voedsel is dan fijngemalen tot deeltjes ter grootte van ongeveer één millimeter.

Maagsap en Zijn Functies

Maagsap speelt een belangrijke rol bij het verteren van het eten. Iedere 24 uur produceren kliertjes in het bovenste deel van de maagwand ongeveer anderhalve liter maagsap. Dit gebeurt niet continu. De productie van maagsap komt vooral op gang als we eten proeven en kauwen, maar ook als we eten zien of ruiken. Maagsap bestaat uit een aantal verschillende stoffen:

  • Zoutzuur: Dit is een erg sterk en agressief zuur. Het kan gemakkelijk een gat in een stuk papier branden. Daarom zit er ook een dikke slijmvlieslaag aan de binnenkant van de maag. Die beschermt de maagwand tegen de inwerking van het zuur. Het zoutzuur in maagsap zorgt dat de spijsverteringsenzymen beter kunnen werken. Daarnaast doodt het zoutzuur de schadelijke bacteriën die soms in ons voedsel zitten.
  • Enzymen: Enzymen in maagsap maken een begin met de vertering van voedsel. Enzymen knippen voedingsstoffen in kleinere stukjes.
  • Intrinsic factor: Intrinsic factor is een bestanddeel van het maagsap dat gemaakt wordt door het maagslijmvlies.

Hoe Lang Blijft Voedsel in de Maag?

Normaal gesproken blijft ons voedsel ongeveer twee tot drie uur in de maag waar het wordt fijngemalen, gekneed en vermengd met maagsap. Vloeibaar voedsel verlaat de maag veel sneller dan vast voedsel. Een normale, warme maaltijd blijft ongeveer drie uur in de maag. Hoe vetter de maaltijd, hoe langer het duurt voordat het voedsel klaar is om door te stromen naar de twaalfvingerige darm.

De sluitspier tussen de slokdarm en maag zorgt ervoor dat de maaginhoud niet terugstroomt in de slokdarm. Alleen als we moeten overgeven, kan voedsel de maag via de slokdarm verlaten. De slokdarm maakt dan zogenoemde antiperistaltische bewegingen, in tegengestelde richting.

De voedselbrij verlaat de maag beetje bij beetje, door een sluitspier die de brij gecontroleerd doorgeeft aan de twaalfvingerige darm. Dat is het begin van de dunne darm en hier wordt de brij vermengd met spijsverteringsenzymen.

Factoren Die de Maagontlediging Beïnvloeden

Er zijn verschillende factoren die de maagontlediging kunnen beïnvloeden:

  • Voeding: Vloeibare voeding verlaat de maag sneller dan vaste voeding. Vettige maaltijden blijven langer in de maag.
  • Stress: Stress kan maagklachten verergeren.
  • Gezondheid: Een vertraagde maagontlediging kan door een storing in de bewegingen van de maag komen. De maagspier trekt te weinig of te onregelmatig samen. Voedsel blijft daardoor langer in de maag dan normaal doordat de maag niet regelmatig wordt geleegd.

Dumpingklachten

Met dumping worden de klachten bedoeld die ontstaan na een te snelle maagontlediging. Dumping kan als bijwerkingen optreden bij een operatie waarbij de maag wordt aangepast (verkleind) of verwijderd bijvoorbeeld bij overgewicht of bij kanker. Voedsel wordt te snel doorgegeven door verwijdering van (een gedeelte of de gehele) maag. Hierdoor komt voedsel in grote hoeveelheden tegelijk in de dunne darm terecht. Deze sterk geconcentreerde voeding trekt in de dunne darm veel vocht aan. Bovendien ontstaat er een daling van de bloeddruk, doordat vocht onttrokken wordt aan de bloedvaten.

Als (een deel van) de maag verwijderd is, komt voedsel echter veel sneller aan in de dunne darm. Door deze versnelling zijn de productie van insuline en de stijging van de bloedsuikerspiegel door het eten, niet meer op elkaar afgestemd. Suikers worden versneld opgenomen, maar een hoge bloedsuikerspiegel vraagt om de productie van insuline. Deze productie komt te laat op gang.

Als u dumpingklachten heeft, kunt u het beste even gaan liggen na de maaltijd. Het lichaam lost dit vanzelf op. Veel klachten kunnen voorkomen worden of verminderen door onderstaande tips en adviezen.

Tips voor een Gezonde Maag en Spijsvertering

Je maag blijft gezond door goede voeding, niet roken en zo min mogelijk alcohol. Heb je last van je maag? Zorg dat je niet te veel vette en zure producten eet. Eet niet te laat op de avond en verdeel je maaltijden in kleinere porties over de dag.

Hier zijn nog enkele tips om je spijsvertering te ondersteunen:

  • Eet voldoende vezels: Vezels zijn essentieel voor een goede spijsvertering en helpen om klachten zoals verstopping te voorkomen. Vrouwen hebben 30 gram vezels per dag nodig, mannen 40 gram.
  • Drink voldoende water: Vocht helpt bij het transport van voedings- en afvalstoffen.
  • Beweeg regelmatig: Beweging is gezond voor je en bevordert de spijsvertering.
  • Kauwen: Goed kauwen helpt om het eten beter te verteren.
  • Regelmatige maaltijden: Eet regelmatig en sla geen maaltijden over.

Door je wc-bezoekje uit te stellen kan je last krijgen van harde, droge poep. Het is niet zo goed om heel hard te persen. Zachtjes mag wel. Goed zitten op de wc kan helpen om het poepen makkelijker te maken. Dit kan door een voetenbankje te gebruiken. Zet je voeten op het bankje, ga iets voorovergebogen zitten, zodat je knieën iets omhoogkomen.

labels:

Zie ook: