Koffie maken, kan iedereen dat? Er zijn veel verschillende zetmethoden beschikbaar voor thuis. Zo kun jij ook thuis de perfecte kop koffie maken. Laten we de bekendste zetmethoden eens nader bekijken.

Koffie zetten met een machine

De snelste en makkelijkste manier om koffie te zetten is meestal met behulp van een machine. Er zijn belangrijke verschillen te noemen tussen de verschillende koffiemachines. Een koffiezetapparaat dat werkt met behulp van een filter biedt koffie met een heel andere smaak dan de koffie die je verkrijgt uit een espressomachine, om maar een voorbeeld te noemen.

1. Espressomachine

Bij een espressomachine wordt water onder hoge druk door gemalen koffie geperst, wat resulteert in een geconcentreerd drankje die we een espresso noemen. De hoge druk zorgt ervoor dat er een cremalaag ontstaat die een dikke, geconcentreerde textuur geeft aan de espresso. Een waterpomp van ongeveer 9 bar en fijn gemalen koffie zorgen voor de benodigde weerstand. Hoe fijner de maling, hoe meer weerstand.

Professionele espressomachine (horeca)

Alle handelingen worden handmatig uitgevoerd wanneer je gebruik maakt van een professionele koffiemachine. De bonen worden met de koffiemolen gemalen, de koffie wordt met een tamper aangestampt en ook het opschuimen van de melk gebeurt handmatig. Doordat deze professionele koffiemachines voorzien zijn van efficiënte verwarmingselementen kunnen cappuccino’s en espresso’s aanzienlijk sneller worden gemaakt.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Relatief snel
  • Maling: Zeer fijn
  • Resultaat: espresso van café kwaliteit
  • Moeilijkheidsgraad: Hoog

Pistonmachine voor thuis

De pistonmachine kunnen we het best omschrijven als een kleine espressomachine voor thuisgebruik. De werking is volledig hetzelfde als die van een professionele espressomachine, maar het vermogen en de capaciteit liggen lager. Een pistonmachine is voorzien van een watertank die je bij dient te vullen in plaats van een vaste wateraansluiting. Met een pistonmachine kun je vaak niet tegelijkertijd espresso maken en melk opschuimen, omdat deze machine in de meeste gevallen maar van één verwarmingselement is voorzien. Dit verwarmingselement is vaak klein, wat betekent dat je maximaal twee tot drie kopjes achter elkaar kunt zetten. Vervolgens moet de machine opnieuw op temperatuur komen.

Vind je het niet vervelend om meer tijd te besteden aan het zetten van koffie? Dan is een pistonmachine een prima keuze. Wel is het nodig om de vaardigheden van een barista aan te leren, waaronder het goed afstellen van de bonenmaler. In de meeste gevallen is het noodzakelijk om er een losse koffiemolen bij te kopen. Sommige pistonmachines zijn voorzien van een ingebouwde koffiemolen, zoals die van de merken Solis en Sage. Pistonmachines zijn zeker niet voor iedereen weggelegd, maar bieden zonder twijfel wel koffie van een hogere kwaliteit. Je kunt er cappuccino’s en espresso’s van horeca-kwaliteit mee zetten als je de kneepjes van het barista vak hebt aangeleerd. Een pistonmachine is te verkrijgen tegen een vanaf-prijs van 400 euro. De bonenmaler die je nodig hebt heeft een prijs van minimaal 200 euro.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Relatief snel (afhankelijk of je een dubbele boiler hebt of niet)
  • Maling: Zeer fijn
  • Resultaat: Espresso van hoge kwaliteit
  • Moeilijkheidsgraad: Hoog

Volautomatische koffiemachine (thuis & kantoor)

De volautomatische koffiemachine is eveneens een espressomachine, maar er is een belangrijk verschil met de pistonmachine. Er vinden namelijk geen handmatige handelingen plaats bij een volautomatische koffiemachine. Je kunt een espresso maken met één druk op de knop en bepaalde luxere machines bieden je ook de mogelijkheid om op deze wijze cappuccino te maken.

De snelheid en eenvoud waarmee je verse koffie maakt zijn de belangrijkste voordelen van deze volautomatische machines. Je kunt een espresso zetten met een volautomaat, maar het resultaat is niet hetzelfde als bij een pistonmachine. Eigenlijk is niet niets meer dan een sterke kop koffie. De zetgroep van deze machines is namelijk niet ontworpen voor koffiebereiding onder hoge druk. De meest bekende volautomatische koffiemachines zijn die van Philips, Delonghi, Siemens en Jura. Voor een eenvoudige volautomatische koffiemachine betaal je minimaal 300 euro, en dan heb je een eenvoudig model. Hiermee kun je vaak alleen zwarte koffie zetten. Vaak is het wel mogelijk om met een stoompijpje handmatig een cappuccino te zetten met deze machines, maar de resultaten zijn lang niet altijd van goede kwaliteit.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Kort
  • Maling: Medium tot fijn
  • Resultaat: Goede espresso
  • Moeilijkheidsgraad: Laag

2. Filter-koffiezetapparaat

Het filter-koffiezetapparaat wordt tegenwoordig door sommigen gezien als een ouderwets apparaat. Toch is het zeker nog niet heel lang geleden dat dit apparaat eigenlijk nog in elk huishouden aanwezig was. Het filter-koffiezetapparaat biedt goede voordelen, zoals de mogelijkheid tot het zetten van een grotere hoeveelheid koffie in één keer en de goedkope aankoopprijs. Ook staat filterkoffie bekend om haar volle smaak, het heeft een hele andere “body” in vergelijking met andere zetwijzen.

Natuurlijk zijn er ook nadelen. Je moet gebruik maken van voorgemalen koffie en, zoals wij vaker in onze blogs hebben aangegeven, worden wij hier niet enthousiast over. De smaken zijn al voor een groot deel verdwenen. Wil je geen gebruik maken van voorgemalen koffie, dan moet je er een koffiemolen bij kopen en dus extra geld uitgeven. Overigens zijn er tegenwoordig ook uitstekende filter-koffiezetapparaten die zijn uitgerust met een ingebouwde koffiemolen. Daarmee kun je altijd verse filterkoffie zetten. De meest bekende filter-koffieapparaten zijn die van de merken Philips, Braun, Melitta en - helemaal aan de top - het merk Moccamaster.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Medium
  • Maling: Medium
  • Resultaat: Milder en aromatisch
  • Moeilijkheidsgraad: Laag

3. Koffiecupmachines

De koffiecupmachines kennen we ondertussen ook alweer een hele tijd. Nescafe, dat de producten van zowel Dolce Gusto als Nespresso op de markt brengt, kwam met het allereerste model in het jaar 2000. De belangrijkste voordelen zijn wel de eenvoudige, snelle en efficiënte werking. Het belangrijkste nadeel zijn de kosten van de cups, ook wel capsules genoemd, en het feit dat er relatief veel afval wordt geproduceerd door deze machines.

Als jij wel gebruik maakt van een koffiecupmachine, zoals heel veel mensen, dan is het een duurzame optie om gebruik te maken van capsules die je opnieuw kunt vullen. Deze kun je vullen met vers gebrande en gemalen koffie, zodat je ook met deze machine kunt genieten van een heerlijk verse kop koffie. Hou je van grote koppen koffie of van sterke koffie? Dan moet je wel meerdere cups gebruiken, want in een enkele cup past maar 5 gram koffie.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Zeer kort
  • Maling: Medium (voor hervulbare capsules)
  • Resultaat: Redelijk goed
  • Moeilijkheidsgraad: Zeer laag

Koffie zetten met de hand (slow coffee)

Water en koffie komen voor langere tijd met elkaar in contact wanneer er gebruik wordt gemaakt van een handmatige zetmethode. Hiermee verkrijg je een ander smaakprofiel en textuur (body) van de koffie. Wanneer we handmatig koffiezetten vergelijken met de resultaten van de koffiemachine, dan zien we dat handmatig koffiezetten goedkoper is maar wel meer tijd kost. Je investeert meer tijd, maar je hebt er geen dure apparatuur voor nodig.

4. Chemex

De kans is klein dat je dagelijks gaat genieten van de Chemex, maar het is een hele ervaring om op deze manier koffie te zetten. Het gaat om een filterzetmethode die vergelijkbaar is met een V60 (zie hieronder), maar je krijgt een meer heldere smaak met een lichtere body omdat de Chemex filters dikker zijn. De Chemex papieren filters worden in de speciaal ontwikkelde glazen kan geplaatst.

Voordat je het maalsel in het filter doet maak je het nat met water. Je schenkt heet water over de versgemalen koffiebonen, in een langzaam tempo. Het leuke is dat je steeds een andere koffiesmaak kunt krijgen door verschillende schenktechnieken toe te passen in combinatie met de verschillende koffies, temperaturen en maalgraden. Het is zeker een leuke methode om eens uit te testen.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Lang
  • Maling: Medium tot grof
  • Resultaat: Heldere, lichte koffie
  • Moeilijkheidsgraad: Medium

5. V60 & Kalita

Zowel de V60 als Kalita zijn vergelijkbaar met bovenstaande methode om koffie te zetten. Deze methoden werken ook allebei met een papieren filter. De vorm van het filter is het belangrijkste verschil. Deze vorm lijkt op een trechter bij de V60 en de koffie loopt door een enkele opening in het filter. Bij de Kalita zijn er meerdere gaatjes naast een grote opening. De V60 verdient vaak de voorkeur, omdat de koffie sneller verstopt bij de Kalita.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Gemiddeld
  • Maling: Medium
  • Resultaat: Zuivere, rijke koffie
  • Moeilijkheidsgraad: Medium

6. Aeropress

De Aeropress mag zich volgens veel koffieliefhebbers rekenen tot één van de beste methoden om koffie te zetten. Het apparaat is voorzien van drie simpele onderdelen en wekt daarom eerder de indruk van een wetenschappelijke proef dan van een koffiezetapparaat.

Het water wordt door het filter en de gemalen koffie heen gedrukt. Je beïnvloedt de smaak door te experimenteren met de hoeveelheid druk die je hierbij uitoefent. Je verkrijgt er een rijke, pure en schone koffie mee. Met de Aeropress kun je slechts twee kopjes koffie tegelijk zetten. Een goede keuze voor thuis, maar ook zeker favoriet onder kampeerders en reizigers.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Kort
  • Maling: Medium
  • Resultaat: Schone, rijke koffie
  • Moeilijkheidsgraad: Medium

7. Siphon

De Siphon koffiezetmethode is een technische methode om koffie te zetten. Wetenschap en kunst worden gecombineerd binnen deze techniek, waardoor je kunt genieten van een rijke, complexe koffie met een volle smaak. De Siphon bestaat uit twee kamers die door een buis met elkaar verbonden zijn. In de onderste kamer wordt water geplaatst en de gemalen koffie in de bovenste kamer.

Één van de belangrijkste voordelen van deze methode is de unieke smaak van de koffie. Dit is echt koffie om van te genieten. Door variaties in de maalgraad van de koffie, de temperatuur van het water en de trektijd kun je de smaak beïnvloeden. Een belangrijk nadeel is dat deze methode relatief veel tijd kost en meer complex is dan de meeste methodes om koffie te zetten.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Gemiddeld
  • Maling: Medium
  • Resultaat: Volle, complexe smaak
  • Moeilijkheidsgraad: Hoog

8. French press (ook wel cafetière genoemd)

De french press mag zich rekenen tot de meest populaire zetmethoden en staan ook wel bekend als cafetière. Een heel fijn voordeel van deze methode is de eenvoud. Je combineert ongeveer 20 gram koffie met 300 milliliter water, waarna je dit laat trekken voor de duur van drie tot vier minuten. De exacte tijd is afhankelijk van je voorkeur met betrekking tot de koffiesterkte.

Na deze tijd druk je het filter omlaag. Een kind kan de was doen! In de meeste gevallen is de french press van glas gemaakt, gecombineerd met plastic, of van RVS. Je kunt één grote kop koffie of twee kleintjes zetten wanneer je gebruik maakt van een 350 milliliter french press. Je kunt ook een model met een 600 milliliter of 1 liter formaat kopen.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Kort
  • Maling: Grof
  • Resultaat: Volle, rijke koffie
  • Moeilijkheidsgraad: Laag

9. Cold Brew

Cold Brew is een methode waarbij gebruik wordt gemaakt van koud water voor de bereiding van ijskoffie. Een cold brew laat je voor de duur van minimaal 12 uur staan. De reden hiervoor is dat het met koud water een stuk lastiger is om de gewenste koffiedeeltjes te onttrekken. Je kunt verschillende technieken toepassen voor het maken van cold brew.

De meest eenvoudige methode is door grof gemalen koffie in een soep- of theezak te plaatsen en deze in een fles met water te laten staan. je kunt ook cold brew maken met speciale drip (druppen) methoden. Het cafeïnegehalte in cold brew ligt hoger dan gemiddeld. De ijskoffie is dan ook een stuk sterker dan reguliere koffie, omdat het contact met het water zo langdurig is.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Zeer lang
  • Maling: Grof
  • Resultaat: Sterke, soepele koffie
  • Moeilijkheidsgraad: Laag

Koffie zetten op het vuur

Je kunt gelukkig ook op andere manieren koffieconcentraat maken wanneer je geen dure espressomachine kunt of wilt kopen. Koffieconcentraat is goed vergelijkbaar met espresso, omdat het een even stroperige en dikke textuur heeft.

10. Moka pot of percolator

De Moka pot kennen we ook onder de naam percolator. Dit alternatief is heel betaalbaar en garandeert een sterke koffiekick. Er wordt gebruik gemaakt van een drie-kamerproces, waarbij in het onderste reservoir water wordt gekookt. De druk van de stoom duwt het water naar het bovenste reservoir door de koffie heen. Je verkrijgt op deze manier een sterke, bitterzoete koffie die lijkt op een espresso. Het is mogelijk om meerdere koppen tegelijk te zetten en het hele proces kost ongeveer 5 minuten van je tijd.

Wat kun je verwachten:

  • Tijd: Gemiddeld
  • Maling: Fijn
  • Resultaat: Sterke, intense koffie
  • Moeilijkheidsgraad: Medium

Tips voor de perfecte koffie thuis

De meeste koffieliefhebbers onder ons genieten iedere dag van een goed gemaakte espresso, cappuccino of lungo, gewoon thuis. Maar een apparaat voor thuis werkt toch net even anders dan die in een professionele koffiebar. Het is iets lastiger om maar één of twee perfecte koffies te maken in plaats van een groter aantal. Hieronder volgen een aantal tips om thuis dezelfde resultaten als in de koffiebar te bereiken. Soms heb je extra tools nodig om deze professionele resultaten te bereiken.

Doorlooptijd en sterkte van je espresso

Om een espresso met een goede smaak te bereiden is het belangrijk dat deze lang genoeg doorloopt. Bij een volautomaat kun je weinig aanpassen aan de espresso, behalve de sterkte en de maling kan je vaak alleen in beperkte mate aanpassen. De sterkte van een, twee, of drie boontjes heeft te maken met de hoeveelheid gemalen koffie. Dit heeft weinig te maken met een sterkere smaak van de koffie, maar meer met het mondgevoel. De koffie is iets wateriger of iets stroperiger. De maalgraad heeft meer te maken met de doorlooptijd. Hoe langer deze is, hoe bitterder je koffie smaakt. Hoe fijner je de maling instelt, hoe langer de doorlooptijd.

Hoeveelheid koffie

Om ervoor te zorgen dat de espresso consistent is, is het belangrijk altijd dezelfde hoeveelheid koffie te gebruiken. Wanneer je een grind-on-demand molen hebt en deze goed ingesteld is, komt er altijd dezelfde hoeveelheid koffie uit de molen. Wanneer je thuis een klein aantal koffies maakt, ben je beter af met een kleinere molen waarbij je de koffie zelf weegt. Een filter bevat ongeveer acht gram koffie per kopje, oftewel ongeveer zestien gram voor twee kopjes. Je kunt de koffiebonen afwegen voordat je deze in je koffiemolen doet. Weeg je zestien gram koffiebonen af en maal je deze, dan kun je ervan uitgaan dat je ook zestien gram gemalen koffie hebt.

Wanneer je de espresso hebt gemaakt, kun je aan de koffiepuck zien of je de juiste hoeveelheid gemalen koffie hebt gebruikt. Wanneer je puck erg nat is, gebruik je te weinig koffie en is het verstandig om de volgende keer meer gemalen koffie toe te voegen. Wanneer de koffiepuck te droog is gebruik je te veel koffie. Als de puck vochtig en stevig aanvoelt is de hoeveelheid goed.

Melk opschuimen

Het is makkelijker om koude melk en een koude pitcher te gebruiken om op te schuimen. Dit geeft je voldoende tijd warme lucht in de melk te blazen om een lekkere dikke schuimlaag te maken voordat de melk te heet wordt. Gebruik een thermometer om te zorgen dat de melk niet gaat koken. Vul de pitcher niet meer dan een derde met koude melk. Opgeschuimde melk verdubbeld ongeveer in volume wanneer deze goed opgeschuimd is.

Werk efficiënt

De beste barista’s weten van tevoren wat ze nodig hebben en wanneer ze het nodig hebben. Maak het jezelf makkelijk en hou al je tools in de buurt. Een opgeruimde koffiehoek staat netjes en je kunt alle aandacht op de koffie richten. Ook doekjes zijn erg belangrijk om bij de hand te hebben. Om kruisbestuiving te voorkomen gebruik je een droogdoekje om je portafilter schoon te vegen en een vochtige doek om de machine en werkplek schoon te houden. Gebruik een andere vochtige doek alleen om het stoompijpje schoon te vegen. Hou de doekjes makkelijk uit elkaar door bijvoorbeeld verschillende kleuren te gebruiken.

Hou het schoon

Het is makkelijk om het schoonmaken van je koffieapparaat over te slaan wanneer je maar een of twee espresso’s hebt gemaakt. Wanneer je op een later moment koffie maakt en de oude koffieresten zitten nog op de groepskop, dan zijn de resten niet alleen moeilijker te verwijderen, maar de smaak van je vers gemaakte koffie is ook minder lekker. Reinig je machine regelmatig en zorg dat deze na gebruik schoon is.

Tips van een professionele barista

Rob Clarijs, verkozen tot beste barista ter wereld, deelt vijf tips om thuis ook geweldige koffie te kunnen zetten:

  1. Meten is weten: Weeg je hoeveelheid koffie af, meet de tijd die je als doorlooptijd hebt en het volume van je resultaat.
  2. Werk schoon: Maak je materiaal tussendoor goed schoon.
  3. Oefening baart kunst: Blijf oefenen, dan word je vanzelf beter.
  4. Smaak is persoonlijk: Probeer je eigen smaak te vinden.
  5. Goed materiaal is het halve werk: Een goed onderhouden espressomachine maakt het wel een stuk makkelijker.

Extra tips voor de lekkerste koffie

  • Zacht water: Gebruik zacht water voor de lekkerste koffie en om je apparatuur te beschermen.
  • Kwaliteitskoffie: Koop goede kwaliteitskoffie en bewaar deze in de originele verpakking op een koele, donkere plaats.
  • Verse bonen: Maal de bonen vlak voor de bereiding voor de beste smaakbeleving.
  • Schoonmaken: Reinig alle onderdelen die met koffie in aanraking komen regelmatig en ontkalk je apparaat.
  • Experimenteer: Varieer met de maalgraad, watertemperatuur en koffiesoorten om je perfecte kop koffie te vinden.

labels:

Zie ook: