Zelfrijzend bakmeel is een essentieel ingrediënt in de bakwereld. Het is eigenlijk een slimme, kant en klare mix van gewone bloem en bakpoeder. Soms wordt er een snufje zout aan toegevoegd. Maar wat is het precies en hoe gebruik je het optimaal?

Zelfrijzend bakmeel bevat naast bloem ook bakpoeder en een snufje zout, wat ervoor zorgt dat deeg of beslag luchtig en rijzend wordt zonder extra bakpoeder toe te voegen. Het is perfect voor het maken van lichte en pluizige cakes, muffins, en koekjes.

Wat is zelfrijzend bakmeel?

Zelfrijzend bakmeel is een combinatie van bloem en een rijsmiddel, meestal bakpoeder. Dit bakmeel is een handige optie voor bakkers, omdat ze dan niet apart bloem en rijsmiddel hoeven toe te voegen. Zelfrijzend bakmeel zorgt ervoor dat baksels tijdens het bakken goed rijzen en luchtig worden.

Dat is vooral van belang bij het bakken van cakes, muffins en pannenkoeken en de hierboven genoemde baksels, maar bijvoorbeeld ook bij het maken van een snelle pizzabodem, focaccia of dumplings. Het verschil tussen gewone bloem en zelfrijzend bakmeel zit dus in het rijsmiddel.

Gewone bloem bevat geen rijsmiddel en moet worden gecombineerd met bakpoeder of gist om te rijzen. Zelfrijzend bakmeel heeft dit rijsmiddel al in de juiste verhouding, waardoor het direct klaar is voor gebruik.

Waarom Zelf Zelfrijzend Bakmeel Maken?

Er zijn verschillende redenen waarom u zelf zelfrijzend bakmeel zou willen maken:

  • U heeft geen in huis: De meest voor de hand liggende reden is natuurlijk dat u het niet in huis heeft maar een recept wel hierom vraagt. Als u wel bloem in huis heeft kunt u met een simpele toevoeging toch verder, vooropgesteld dat u ook bakpoeder in huis heeft.
  • Controle over de ingrediënten: Zelf zelfrijzend bakmeel maken geeft u ook controle over wat u eet. De Kant-en-klare variant bevat soms extra toevoegingen zoals zout en stabilisatoren. Door het zelf te maken, weet u precies wat erin zit en kunt u ongewenste toevoegingen vermijden.

Hoe maak je zelfrijzend bakmeel?

Zelfrijzend bakmeel maken is eigenlijk niks anders als de juiste hoeveelheid bakpoeder met bloem te vermengen. Zelfrijzend bakmeel maken is eenvoudig. U heeft slechts twee ingrediënten nodig: tarwebloem en bakpoeder. De standaardverhouding is 500 gram bloem mengen met 15 gram bakpoeder (ongeveer 3 theelepels).

U zeeft de bloem en het bakpoeder samen in een kom, zodat het rijsmiddel gelijkmatig door de bloem wordt verdeeld. Vervolgens mengt u de ingrediënten goed door elkaar met een garde of een lepel. Je kunt zelfrijzend bakmeel zelf maken! Het is niet moeilijk of ingewikkeld. Je hebt bloem nodig, bakpoeder en een beetje zout. Als je wat vaker bakt dan zijn dit ingrediënten die je vast wel in je kast hebt staan.

Roer de bakpoeder door de bloem en zeef het vervolgens 3 maal. Vraag je je af waarom je het een aantal keer moet zeven? Gebruik een fijne zeef om de bloem en het bakpoeder te zeven, dit voorkomt klontjes. Meng alles vervolgens goed door elkaar.

Met bovenstaand zelfrijzend bakmeel recept hoef je nooit meer zonder zelfrijzend bakmeel te zitten. Schrijf de verhouding van de ingrediënten op een label en plak dit op de fles of bak, die je gebruikt om het zelfrijzend bakmeel in te bewaren. U kunt het zelfgemaakte zelfrijzend bakmeel bewaren in een afgesloten bak of pot op een droge, koele plek.

Heb je meer of minder zelfrijzend bakmeel nodig? Maak dan een rekensommetje. Houd dan de verhouding van 3 theelepels bakpoeder per 500 gram bloem aan. Omgerekend is dat 0,6 theelepel per 100 gram bloem.

Andere manieren om een rijsmiddel toe te voegen

Naast bakpoeder kunt u ook andere rijsmiddelen gebruiken om uw baksels te laten rijzen:

  • Baking soda met een zure stof: Baking soda (zuiveringszout) werkt alleen als het gecombineerd wordt met een zuur, zoals citroensap, azijn, karnemelk of yoghurt. Een veelgebruikte verhouding is een kwart theelepel baking soda plus een zuur ingrediënt per 100 gram bloem. Baking soda werkt sterker dan bakpoeder, dus u heeft er minder van nodig. Per 100 gram bloem gebruikt u bijvoorbeeld een eetlepel citroensap of natuurazijn of vier eetlepels yoghurt of karnemelk. Het zure ingrediënt dient u toe te voegen aan het natte gedeelte van uw recept, dus niet direct bij de droge bloem.
  • Gist: U kunt ook gist toevoegen aan uw bloem, maar gist heeft tijd en warmte nodig om te rijzen. Het werkt dan alleen als u uw deeg minstens een uur laat staan. Gist is dus alleen geschikt als u een gistdeeg wilt maken, en niet voor het bereiden van kant-en-klaar rijzend meel.

Veelgemaakte fouten en tips

  • Pas op dat u niet te veel bakpoeder gebruikt. Dit kan een bittere smaak geven en ervoor zorgen dat uw baksel te snel rijst en vervolgens instort. Houd u daarom altijd aan de verhouding.
  • Let ook op dat u het bakpoeder goed mengt met de bloem. Als het bakpoeder niet goed verdeeld is, kan uw baksel ongelijk rijzen. Gebruik daarom een zeef of meng goed met een garde.
  • Als laatste is het belangrijk dat u zelfgemaakt zelfrijzend bakmeel droog bewaart. Bakpoeder kan zijn werking verliezen als het vochtig wordt. Bewaar uw zelfrijzend bakmeel dan ook in een goed afgesloten pot.

Alternatieven voor zelfrijzend bakmeel

Heeft u geen zelfrijzend bakmeel in huis of wilt of kunt u het niet zelf maken? Dan zijn er nog een paar andere oplossingen:

  • Kant-en-klare mixen: Sommige kant-en-klare bakmixen bevatten al rijsmiddelen, zoals pannenkoekenmix of een cakemix. Deze kunt u gerust gebruiken om te bakken, maar denk er wel aan dat deze vaak extra ingrediënten bevatten, zoals suiker, smaakstoffen of melkpoeder, wat het eindresultaat kan beïnvloeden.
  • Andere meelsoorten: Speltmeel of volkorenmeel kan ook gecombineerd worden met een rijsmiddel om een rijzend en luchtig effect te krijgen in uw baksels. U dient dan wel rekening te houden met een andere structuur: Volkorenmeel bevat meer zemelen, wat uw baksel steviger en minder luchtig maakt. Speltmeel bevat minder gluten, waardoor het deeg minder elastisch is en het bakresultaat wat brozer kan zijn.

Zelfrijzend bakmeel vervangen: hoe doe je dat?

Als een recept vraagt om zelfrijzend bakmeel en je hebt het niet in huis, kun je het eenvoudig vervangen. Gebruik op elke 100 gram gewone bloem, 3 gram bakpoeder. Let wel: sommige bakrecepten vragen om méér bakpoeder dan de standaardverhouding van 100 gram bloem en 3 gram bakpoeder, maar dan zal dit bij het recept vermeld staan.

Omgekeerd kun je ook zelfrijzend bakmeel gebruiken in plaats van gewone bloem, maar dan moet je wel de hoeveelheid bakpoeder in het recept aanpassen of weglaten. Dit is behoorlijk wat rekenwerk maar het is te doen. Het is hiervoor handig om te weten dat kant en klaar zelfrijzend bakmeel 3% bakpoeder bevat.

Heb je voor een recept 250 gram bloem nodig en 15 gram bakpoeder? Dan kun je dat vervangen door 250 gram zelfrijzend bakmeel + extra bakpoeder. In het zelfrijzend bakmeel zit 250 x 0,03 = 7,5 gram. Je had 15 gram bakpoeder nodig. Je voegt dus nog 7,5 gram bakpoeder toe om aan de 15 gram te komen.

Hoe lang kun je zelfrijzend bakmeel bewaren?

Zelfrijzend bakmeel die je maakt is net zo lang houdbaar als dat de bloem of het bakpoeder is. Zelfrijzend bakmeel blijft minimaal een jaar goed. Daarna kan het rijs-effect iets achteruit gaan. Zorg dat je mengsel droog blijft, want vocht activeert het bakpoeder al voordat je gaat bakken.

Bewaar alle soorten meel en bloem het liefste in glazen potten, op een donkere plek. Zo blijven ze vrij van ongedierte en blijven ze het langste goed.

Alternatieven voor zelfrijzend bakmeel

Wanneer je zelfrijzend bakmeel wilt vervangen, kun je gebruik maken van gewoon bakmeel in combinatie met bakpoeder. Voor elk 150 gram zelfrijzend bakmeel, voeg je 2 theelepels bakpoeder toe aan 150 gram gewoon bakmeel.

Meng het bakpoeder grondig door het gewone bakmeel, zodat het gelijkmatig verdeeld is. Zeef het mengsel van gewoon bakmeel en bakpoeder om klontjes te voorkomen en ervoor te zorgen dat de ingrediënten goed gemengd zijn. Gebruik het vervangende mengsel van gewoon bakmeel en bakpoeder in dezelfde hoeveelheid als het zelfrijzend bakmeel die in het recept wordt gevraagd.

Effecten van het vervangen van zelfrijzend bakmeel

  • Rijzing: Zelfrijzend bakmeel zorgt voor een goede rijzing van het deeg of beslag. Door het gebruik van gewoon bakmeel en bakpoeder kan de rijzing iets minder uitgesproken zijn. Dit komt doordat de reactie tussen het bakpoeder en het vocht minder krachtig kan zijn dan bij het rijsmiddel in zelfrijzend bakmeel.
  • Textuur: Zelfrijzend bakmeel draagt bij aan een lichte en luchtige textuur in gebak. Het vervangen ervan door gewoon bakmeel en bakpoeder kan leiden tot een iets dichtere textuur, maar dit kan ook afhangen van andere ingrediënten en de bereidingsmethode.
  • Smaak: Gewoon bakmeel heeft een neutrale smaak, terwijl zelfrijzend bakmeel soms zout kan bevatten.

Het is van belang op te merken dat het vervangen van zelfrijzend bakmeel niet altijd een exacte wetenschap is, omdat recepten kunnen variëren en verschillende ingrediënten en verhoudingen bevatten. Het kan handig zijn om te experimenteren met het vervangen van zelfrijzend bakmeel door gewoon bakmeel en bakpoeder, en aanpassingen te maken op basis van persoonlijke voorkeuren en de gewenste resultaten.

labels:

Zie ook: