Heb je een product gegeten waar (misschien) de bacterie salmonella in heeft gezeten? Dat kan je flink ziek maken. Een besmetting kan maag- en darmklachten veroorzaken, die na enkele dagen vanzelf overgaan. Maar de kans op ernstige gevolgen is klein.

Symptomen van een Voedselvergiftiging

Heb je iets verkeerds gegeten waardoor je buikpijn of buikkrampen hebt? Je kan een voedselvergiftiging hebben. Zeker weten of je last hebt van een voedselvergiftiging? Een voedselvergiftiging begint vaak met buikpijn of buikkrampen. De klachten beginnen meestal binnen acht tot 24 uur nadat je iets verkeerds hebt gegeten. Gelukkig is het meestal binnen één tot drie dagen weer over, maar in die tijd kun je je heel beroerd voelen.

Door besmet eten en drinken kun je deze klachten krijgen:

  • Meestal eerst buikpijn of buikkrampen
  • Misselijk en overgeven
  • Diarree
  • Duizelig zijn

Sommige bacteriën geven hoofdpijn, spierpijn en koorts. Door sommige bacteriën kun je bloed in je poep krijgen.

Oorzaken van een Voedselvergiftiging

Een voedselinfectie wordt veroorzaakt door een bacterie, virus of parasiet in je maag of darmen. De meeste voedselvergiftigingen komen door bacteriën. Op rauw voedsel, zoals rauw vlees of rauw vis, zitten altijd wel bacteriën. De meeste van die bacteriën kunnen geen kwaad. Eten en drinken kunnen bacteriën, virussen, schimmels of parasieten bevatten die je ziek kunnen maken. Van de meeste heb je geen last.

Meestal ben je ziek door bacteriën op eten, bijvoorbeeld deze:

  • Salmonella: komt voor op rauwe kip, rauw kalfsvlees of rauw varkensvlees. Soms zitten ze in eieren en melk, en op groente en fruit.
  • Campylobacter: zit vooral op rauwe kip.
  • Listeria: zit soms op rauw vlees, rauwe vis (sushi, oesters) en in kaas van rauwe melk.
  • E-coli: kan op rauw vlees (gehakt, hamburger) zitten en op rauwe groente.

Zulke bacteriën komen in je maag en darm en gaan daar groeien. Zo worden het er steeds meer. Ze zorgen voor een ontsteking van de binnenkant van de maag en darmen. Sommige bacteriën en schimmels maken gifstoffen waar je ziek van kunt worden.

Hoe komen bacteriën in je maag en darm?

  • Je snijdt rauwe kip en bakt die gaar. Op dezelfde snijplank snijd je daarna tomaten voor een salade. De bacteriën van de rauwe kip komen nu op de tomaten en je eet tomaten met deze bacteriën erop.
  • Je koopt sushi bij de supermarkt en laat dit buiten de koelkast staan. Bacteriën krijgen zo de tijd om te groeien en door de warmte kunnen ze sneller groeien.
  • Je koopt biologische sla. Op de sla zitten E-coli bacteriën uit biologische mest. Je wast de sla niet goed. Daardoor blijven er wat bacteriën op de sla zitten.
  • Je barbecuet en er liggen wat kipsatés in de zon. De bacteriën die erop zitten kunnen goed groeien in de warmte. De kipsaté gril je daarna niet lang genoeg en je eet een halfgare saté op.
  • Je geeft iemand een hand. Die persoon is net naar de wc geweest en heeft de handen niet goed gewassen. De bacteriën uit zijn poep komen dan op jouw handen.

Salmonella Infectie

In Nederland krijgen ongeveer 41.000 mensen per jaar een plotselinge maag-darminfectie door salmonella. Van deze mensen gaan er ongeveer zesduizend naar de huisarts vanwege deze klachten, en duizend naar het ziekenhuis. De salmonellabacterie behoort tot de familie van de enterobacteriën. Er zijn zo’n 1500 verschillende typen salmonellabacteriën, ook wel ‘serotypen’ genoemd.

Salmonella is een bacterie die voorkomt in de darmen vele diersoorten. Als mens komen we vooral in contact met de bacterie via onze voeding. Rauw vlees, rauwe eieren, groenten en fruit kunnen allemaal salmonella bevatten. Wanneer we deze voedingsmiddelen eten kunnen we als mens ook besmet raken met de bacterie. Een goede hygiëne bij het bereiden van voedsel helpt om een besmetting te vermijden.

Het duurt ongeveer 6 tot 48 uur voordat een salmonellabesmetting klachten veroorzaakt. Deze periode wordt de incubatietijd genoemd. Klachten die kunnen ontstaan zijn: misselijkheid, overgeven, diarree (soms met slijm en bloed), buikkrampen, koorts en hoofdpijn.

Risicogroepen

Vooral voor kwetsbare groepen zoals kinderen tot 5 jaar, zwangeren, zieken en bejaarden is het belangrijk om bovenstaande voorzorgsmaatregelen te treffen. Ouderen, zuigelingen en mensen met een verzwakt immuunsysteem zijn een risicogroep voor een salmonella infectie.

Complicaties

Met name bij een infectie met de Salmonella typhi en de Salmonella paratyphi bacterie kunnen de klachten heel hevig zijn. De infectie die ontstaat door deze bacteriën wordt ook wel buiktyfus of paratyfus genoemd. Deze aandoeningen kunnen, wanneer ze niet behandeld worden, dodelijk zijn. Een klein aantal mensen dat een salmonellabesmetting heeft opgelopen, kan blijvende (chronische) klachten houden.

Salmonella is vooral gevaarlijk voor ouderen en kleine kinderen. Zij lopen kans op uitdroging, waardoor de maag-darmklachten ernstiger kunnen verlopen. Bij mensen die verzwakt zijn, bijvoorbeeld door een andere ziekte, kan de besmetting uitbreiden naar de bloedbaan. Dat kan zorgen voor ernstige klachten, zoals bloedvergiftiging, hersenvliesontsteking of urineweginfecties. De kans hierop is heel klein.

Meestal is een besmetting met de salmonellabacterie niet gevaarlijk voor zwangeren. Soms kan er een infectie in de baarmoeder ontstaan. Dit gebeurt bijna nooit.

Als pluimveehouder bent u verplicht om uw dieren te controleren op salmonella. Dit heet monitoring op salmonella. Omdat aan de dieren meestal niet te zien is of ze besmet zijn, moet u geregeld monsters nemen van uw pluimvee. Deze kunt u laten onderzoeken in een erkend veterinair laboratorium.

Campylobacter Infectie

Campylobacter jejuni is een bacterie die kan voorkomen in vlees en vleesproducten en vooral in kip. Maar ook in schaal- en schelpdieren en in rauwe melk komt deze bacterie regelmatig voor. Campylobacter jejuni is in Nederland de belangrijkste veroorzaker van darminfecties.

Kippenvlees is de belangrijkste bron van infecties met campylobacter. Ook in Nederland vallen er veel besmettingen te betreuren. De meeste mensen worden niet ernstig ziek door een besmetting met campylobacter. Je kunt je er wel flink beroerd door voelen. Klachten zoals buikpijn, diarree en griepachtige verschijnselen treden op binnen 48 uur tot 1 week na besmetting. De klachten houden ongeveer 5-7 dagen aan. Soms kun je nog wekenlang last hebben van darmkrampen.

Lang niet altijd leidt een infectie met Campylobacter tot klachten. Zijn er wel klachten dan hebben deze te maken met een ontsteking van het darmslijmvlies van de dunne- en dikke darm. Gedurende de eerste dagen zijn er vooral klachten zoals koorts, hoofdpijn, moeheid en soms spierpijn en gewrichtspijnen. Na enkele dagen worden deze gevolgd door buikkrampen, misselijkheid met braken en diarree. De diarreeklachten kunnen meer of minder ernstig zijn. Sommige patiënten hebben alleen last van dunne ontlasting. Anderen hebben veel last van waterige en bloederige diarree soms tot wel 10 keer per dag.

In sommige gevallen worden mensen wel ernstig ziek. Besmetting met campylobacter kan in uitzonderlijke gevallen leiden tot het Guillain-Barré-syndroom. Dit tast het zenuwstelsel aan. Ook kan er soms blijvende spierzwakte optreden met symptomen als ernstige verzwakking van spieren, polio-achtige verschijnselen en pijn.

Behandeling van een Voedselvergiftiging

Er bestaan geen medicijnen om voedselvergiftiging te verhelpen. Het enige dat je kan doen, is wachten tot de giftige stoffen uit je lichaam verdwijnen. De klachten die u krijgt door een salmonellabesmetting gaan vanzelf over. Bij de meeste infecties is geen behandeling nodig. De infectie moet ‘uitgeziekt’ worden. Het is, zo mogelijk, beter dat een infectie door het eigen immuunsysteem opgeruimd wordt. Sommige salmonellabacteriën verdwijnen binnen enkele dagen vanzelf. In dat geval is een behandeling niet nodig. Er zijn echter ook salmonellabacteriën die ernstige infecties en zelfs blijvende klachten kunnen veroorzaken. Behandeling met antibiotica is in dat geval noodzakelijk.

Bij kortdurende klachten hoeft er geen onderzoek te worden gedaan. Bij klachten die langer aanhouden laat de arts de ontlasting onderzoeken op de aanwezigheid van de bacterie. Een bloedkweek wordt gedaan om een eventuele infectie van het bloed met de bacterie aan te tonen.

Bij aanhoudende of ernstige klachten zoals hoge koorts kan een behandeling nodig zijn. Wanneer de koorts na drie dagen niet verminderd is, is het raadzaam een arts te raadplegen. Een arts zal bij een ernstige infectie een antibioticum voorschrijven.

Hydratatie

Als je veel moet overgeven en ook diarree hebt, dan verliest je lichaam veel vocht. Bij overgeven of hevige diarree kun je ORS gebruiken om uitdroging te voorkomen. In dit drankje zitten speciale suikers en zouten die je vochtbalans op peil houden. Probeer elke vijf of tien minuten een eetlepel te drinken. Drink genoeg en kleine beetjes tegelijk. Het is belangrijk om voldoende te drinken, omdat je door diarree, overgeven en koorts veel vocht verliest. Om uitdroging te voorkomen, moet dit vocht aangevuld worden.

Wanneer u besmet bent, is het belangrijk dat u genoeg drinkt en suiker en zout binnenkrijgt. Dit voorkomt uitdroging. suikerzoutoplossing (oral dehydration salts of ORS oral rehydration salts (oral rehydration salts). Bij drogist en apotheek is ORS poeder verkrijgbaar. Dat is een poeder dat je oplost in water. Hiermee vul je niet alleen vocht aan, maar ook zouten en suikers. Let er ook op dat je bij diarree en overgeven veel zouten en suikers verliest. Die moet je ook aanvullen. Drink wat bouillon of sportdrank om je suikers en zouten aan te vullen. Je kunt ook bij de apotheek ORS (Oral Rehydratation Salts) krijgen om zouten en suikers aan te vullen.

Medicatie

Eventueel kun je gebruikmaken van het stopmiddel loperamide, als je last hebt van diarree. Loperamide zorgt ervoor dat de ontlasting minder frequent wordt. Let op, dit kan wel verstopping veroorzaken en het versnelt de genezing niet. Gebruik het middel niet als je koorts of bloederige diarree hebt. Loperamide mag je niet gebruiken als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Tegen erge misselijkheid wordt wel domperidon of metoclopramide gebruikt. Bij een voedselvergiftiging wordt zelden antibiotica gebruikt.

Voeding

Merk je dat je weer honger of dorst krijgt? Probeer dan gewoon wat te eten. In principe raden huisartsen aan om alles te eten waar je trek in hebt. Als je weer trek hebt, kun je weer eten waar je zin in hebt. Begin met kleine beetjes. Als je kunt eten, voel je je meestal meteen wat beter. Helemaal niet eten of een speciaal dieet is niet nodig.

Bij een salmonella infectie mag je in principe gewoon alles eten. Het advies om alleen thee en beschuit te nemen is inmiddels achterhaald. Het is juist goed om zoveel mogelijk normaal te eten. Op die manier sterk je snel weer aan en verbetert je conditie.

Je darmen zijn tijdens een voedselinfectie behoorlijk van slag. Als je weer begint met eten, dan kun je snel buikkrampen krijgen; dat is normaal en hoort erbij. Bij buikkrampen kun je het beste kleine beetjes eten en drinken. Als er iets in je maag komt, merken je darmen dat ook. Soms krijg je dan weer een golf van diarree. Dat betekent niet dat je iets verkeerds gegeten hebt. Je maag en darmen zijn nog gevoelig. Ook als je in 1 keer veel drinkt, kun je meteen naar de wc moeten.

Preventie van een Voedselvergiftiging

Houd je een voedselvergiftiging liever buiten de deur? Zeker tijdens warme dagen, ligt een voedselinfectie op de loer; mensen nemen de hygiëne met het warme weer helaas niet zo nauw. Gelukkig neemt het aantal besmettingen met salmonella de laatste jaren af. Dat komt doordat er steeds strengere maatregelen worden genomen in de voedingsindustrie.

Goede hygiëne tijdens het bereiden van voedsel is de belangrijkste voorzorgsmaatregel die je kunt nemen om een besmetting met salmonella tegen te gaan. Let op met rauw vlees en rauwe eieren.

In Nederland is de afgelopen jaren veel aandacht besteed aan het voorkomen van besmetting met bacteriën als campylobacter en salmonella. Verhitten tot het vlees goed gaar is en goede hygiëne zoals handen wassen, zijn de belangrijkste oplossingen om besmetting te voorkomen.

Tips om een voedselvergiftiging te voorkomen:

  • Was je handen altijd na een toiletbezoek, voordat je begint met koken en voordat je begint met eten. Jij wilt toch ook dat alles wat je in je mond stopt, lekker schoon is? En niet maar één keer per dag!
  • De meeste voedselinfecties komen door bacteriën van rauw vlees en rauwe vis. Zorg dat deze bacteriën tijdens het koken dus niet ander eten besmetten. Dit klinkt logisch, maar wordt vaak niet goed gedaan.
  • Weet dat bacteriën waar je ziek van kan worden in vlees, vis of schelpdieren pas echt dood zijn als het helemaal gaar is. Na een lange werkdag heb je vaak zo’n honger dat je de hamburger al nét iets eerder van het vuur haalt dan eigenlijk zou moeten.
  • Zorg dat je vlees voldoende gaar is: Let vooral op met kippenvlees.
  • Om zeker te zijn dat er geen bacteriën meer over zijn moet het eiwit en eigeel volledig gestold zijn. Let op met rauwe eieren: Ook rauwe eieren kunnen bacteriën bevatten. Let dus op met verse mayonaise, mousse of bavarois.
  • Salmonella gaat dood als je het product goed verhit (minimaal 2 minuten bij 70 °C). Bak vlees dus door en door gaar en kook eieren het liefst hard.
  • Was je handen voordat je gaat koken en zeker na het aanraken van rauw vlees.
  • Pas op met rauwe dierlijke producten. Let er in restaurants (in Nederland, maar vooral in het buitenland) goed op dat vlees- en visproducten voldoende gegaard zijn.
  • Was keukenmateriaal, zoals messen en snijplanken, goed met heet water en afwasmiddel na contact met rauw vlees.
  • Wil je van het weekend lekker sushi of carpaccio eten? Zorg dat je vlees, vis of schelpdieren die je rauw eet niet langer dan één dag in de koelkast bewaart. Die staat er niet voor niets!
  • Vis, vlees en schelpdieren zijn niet meer veilig na de houdbaarheidsdatum, ook al is het product pas één dag over de datum. Twijfel je of je iets nog kan eten?
  • Stop daarom alles wat bederfelijk is in een goede koeltas. Net als bij gekoelde biertjes is het erg belangrijk om je vlees van de barbecue gekoeld te houden. Soms ben je blij dat je eindelijk thuis bent en even op de bank kan zitten. Die boodschappentas komt zo wel, denk je. Dat kan gevaarlijk zijn, zeker op warme dagen.
  • Is de barbecue lekker in je achtertuin? Is niet al het eten opgegaan? Maak een bakje met het overgebleven eten en zet dit direct in de koelkast. Zorg dat je het binnen twee dagen opeet, langer is niet meer verantwoord.

Wanneer naar de huisarts?

Houden de klachten langer dan drie dagen aan? Zit er bloed in de diarree, heeft u hoge koorts of is de diarree na een week niet minder geworden? Krijg je uitdrogingsverschijnselen of hele erge koorts en het houdt langer dan 2 dagen aan? Ga dan naar de huisarts.

Neem contact op met uw eigen dierenarts. Heeft u vragen over de bestrijding van salmonella bij pluimvee?

Medicijnen en Voedselvergiftiging

Gebruik je medicijnen op het moment van je voedselvergiftiging, bijvoorbeeld de anticonceptiepil? Door de diarree en het overgeven kan het zijn dat je lichaam de medicijnen niet goed opneemt.

Sommige medicijnen kunnen door de diarree minder goed of helemaal niet werken. (NSAID)Deze medicijnen kunnen gevaarlijke bijwerkingen geven als je steeds diarree hebt of steeds overgeeft.

Gebruik je de anticonceptie-pil en heb je last van overgeven of diarree? Lees wat je moet doen om zwangerschap te voorkomen bij de gewone pil en de minipil.

Er zijn 2 medicijnen die je soms kunt gebruiken. ORS is een drankje met speciale suikers en zouten. Je koopt het als drankje of poeder waarmee je zelf het drankje maakt. Lees eerst de bijsluiter. Meng ORS met water, niet met eten of ander drinken. Neem ORS als je meer kans hebt op uitdroging of al uitgedroogd bent.

Medicijn om minder vaak te poepen? Ben je op reis? Of moet je lang doorwerken zonder naar de wc te moeten? gebruiken. Het zorgt ervoor dat je minder vaak moet poepen. Je wordt er niet sneller beter door. Een bijwerking is verstopping. Slik het niet langer dan 2 dagen.

labels: #Kip

Zie ook: