Je ziet het steeds vaker voorbij komen, foto’s van de lekkerste handgemaakte pizza’s die gewoon thuis in de achtertuin worden afgebakken. Het bakken van pizza’s is lekker en super gezellig! Toch blijkt dat veel mensen niet goed weten wat zo’n pizza oven precies is, en vooral: hoe een pizza oven werkt. Je leest het hier!

Wat is een houtgestookte pizza oven?

Een houtgestookte pizza oven is precies wat de naam doet vermoeden, namelijk een pizza oven die hout gebruikt als brandstof voor het opwekken van de warmte die nodig is om pizza’s (of andere gerechten) af te bakken. Dit hoeft niet te betekenen dat het altijd om een steenoven gaat. Er zijn namelijk ook pizza ovens van roestvrijstaal, die kleiner en handzamer zijn dan de traditionele steenovens.

Ovens die hout gebruiken voor het opwekken van de hitte bestaan over het algemeen uit een aantal vaste onderdelen, namelijk een koepel, vloer, rookkanaal en de deur. De vorm, hoogte en materialen van de koepel hebben de grootste invloed op de werking van de oven.

Materialen van de Pizza Oven

Pizza ovens worden eigenlijk altijd van twee soorten materiaal gemaakt, namelijk steen of roestvrijstaal (RVS). Vooral de roestvrijstalen oven is steeds populairder geworden, met name door het gewicht (max. 50kg), wat deze heel flexibel maakt om te verplaatsen. Dat is bij een stenen pizza oven toch net iets anders. Deze kunnen namelijk wel tot een paar honderd kilo wegen!

Deze ovens worden handgemaakt, waarbij een stenen koepel wordt gemetseld op een betonnen onderplaat. Vervolgens wordt de koepel afgewerkt met een stenen laag om hem te egaliseren. Ten slotte wordt er een deur aan de voorkant en een rookkanaal op de bovenkant van de koepel geplaatst. Vroeger werd het rookkanaal precies in het midden van de koepel geplaatst, tegenwoordig wordt deze bijna altijd aan de voorkant, vlak achter het deurtje geplaatst.

Hoe werkt een houtgestookte pizza oven?

De koepel van een pizza oven is in bijna alle gevallen een ovale (ronde) vorm. Aan de voorkant van de koepel zit vaak het rookkanaal. Het vuur wordt vaak aan de achter- of zijkant van de koepel gestookt, waarna de warmte naar het rookkanaal trekt via het plafond van de koepel. Zou de koepel plat zijn, dan is er te weinig ruimte voor de hitte om langs het gerecht te gaan en zou dit binnen no-time aanbranden! Hierbij geldt overigens ook: hoe hoger de koepel, hoe veelzijdiger de oven is.

Naast de hoogte kan ook het materiaal van de koepel variëren. Bij een metalen pizza oven is deze vrijwel altijd gemaakt van roestvrijstaal, aangezien het materiaal om moet kunnen gaan met extreme temperaturen (tot wel 200-300 graden), terwijl dit ook niet mag gaan roesten en/of slijten. Bij een steenoven is de koepel vaak gemaakt van speksteen. Dit neemt namelijk de hitte van het vuur goed op, terwijl het ook nog enigszins kan ‘werken’. Ook zijn er pizza oven modellen met een geïsoleerde koepel, waarbij er gebruik is gemaakt van een isolerende laag van fermacell. Deze koepels zullen vrijwel geen gebruikerssporen vertonen en gaan dus veel langer mee!

Overige onderdelen van een houtgestookte pizza oven

Naast de koepel hebben we ook de vloer, het rookkanaal en deur van een houtgestookte pizza oven genoemd. De vloer van een pizza oven is vrijwel altijd van steen, ook als het om een RVS oven gaat (hier liggen vaak losse stenen in). Op steen kan namelijk de pizza minder snel aanbranden. Ook neemt een steen de hitte van het vuur beter op, waardoor de pizza via de onderkant ook gegaard wordt.

Het rookkanaal van moderne pizza ovens zit aan de voorkant van de koepel, vlak achter de deur. Eerdere pizza ovens hadden het rookkanaal in het midden van de koepel, deze zijn echter langzamerhand aan het verdwijnen. Door het rookkanaal aan de voorkant te plaatsen beweegt het vuur namelijk meer ‘over’ de gerechten, waardoor deze beter worden gegaard. Ten slotte is er nog de deur van de oven, vaak gemaakt van gietijzer. Tegenwoordig is de deur bij veel ovens in delen te sluiten, waardoor de warmte beter in de koepel wordt gehouden.

De Werking in Detail

Benieuwd naar de werking van een pizza oven voor buiten? Eerst wordt er een vuur opgestookt aan de achterkant van de oven. De hitte van het vuur stijgt op en gaat vervolgens via het plafond van de koepel richting het rookkanaal, hier wordt namelijk lucht aangezogen. Het vuur ‘beweegt’ dus als het ware langs de rand van de koepel.

Hier komt ook direct een belangrijk punt naar voren: de hoogte van de koepel. Hierbij geldt namelijk hoe lager de koepel, hoe dichter de warmte van het vuur beweegt langs het gerecht wat je aan het bereiden bent. Vandaar dat je bij ons twee soorten steenovens kunt vinden. De traditionele oven, met een lage en gedrongen koepel, en de meer veelzijdige oven met een hoge(re) koepel.

Hoe gebruik je een pizza oven?

Een pizza oven gebruiken kan nog een hele uitdaging zijn. Je begint eigenlijk altijd met het opstoken van de oven met wat aanmaakhout, denk hierbij aan kleine blokjes of latjes hout die snel branden. Waarna dit vuur goed aan is, kun je langzaam enkele grotere blokken hout plaatsen, totdat het vuur echt goed brandt.

Wist je trouwens dat je de temperatuur van je oven kunt bepalen door de hoeveelheid, en zelfs soort haardhout te bepalen? Zo zijn er houtsoorten die een lagere temperatuur hebben maar wel veel langer branden.

Pizza bakken in een houtoven

Er gaat niets boven verse pizza! Met een houtoven maakt u zelf de lekkerste pizza’s. Belangrijk: een goede temperatuur en een geschikte scheppenset voor houtovens. Begin altijd met een klein vuurtje in het midden van de oven. Verspreid het vuur langzaam over de bakvloer. Is de oven op temperatuur? Dan schuift u het vuur, met behulp van een vuurschraper, naar de zij- of achterkant van de oven. Maak de bodem van de pizza goed dun als u houdt van een knapperige bodem. Plaats vervolgens de pizza met behulp van een pizzaschep voor het vuur. Voor een extra knapperige pizzabodem gebruikt u de pizzasteen die standaard in de oven ligt. Deze steen neemt het vocht op dat vrijkomt tijdens het bakproces. Gebruik een pizzadraaier om de pizza te roteren, zo wordt deze aan alle kanten krokant en luchtig. De pizza is in 2 à 3 minuten klaar! Het schoonmaken van de baktegel is niet nodig, deze brandt zichzelf iedere keer weer schoon.

Bij het bakken van pizza in een houtgestookte oven draait alles om de hitte. Het houtvuur zorgt voor een snelle opwarming van de oven, en de stenen binnenin slaan deze warmte op. Dit zorgt ervoor dat de oven een constante en hoge temperatuur behoudt gedurende het bakproces.

Een cruciaal element bij het bakken van pizza in een houtgestookte oven is de temperatuur. De meeste traditionele Napolitaanse pizza’s worden gebakken bij temperaturen van rond de 400-500 graden Celsius. Om de temperatuur van de oven te regelen, kun je spelen met de hoeveelheid hout die je toevoegt en de manier waarop je het hout stapelt. Meer hout betekent meer warmte, terwijl minder hout de temperatuur zal doen dalen.

Het stoken van de pizzaoven met een gasmodule

Wil je het extra makkelijk? Verwarm dan je NERO met de bijbehorende gasmodule - volledig zonder hout, pellets, kolen... en as. Met elektrische ontsteking en constante temperaturen wordt het bakken van pizza een fluitje van een cent en bereik je nog sneller de 500 °C. Zo makkelijk is het:

  1. Installeer de gasmodule volgens de gebruiksaanwijzing en sluit deze zoals beschreven aan op de gasfles.
  2. Je oven verwarmt het beste met de op de gasmodule aangepaste schoorsteen!
  3. Verwarm de pizzaoven op volle hitte (draaiknop op "HI") en doe de deur 10-15 minuten dicht.
  4. Nu is ook je met gas verwarmde NERO klaar voor de ene pizza na de andere - met individuele temperatuurregeling, zonder bijvullen.

De juiste brandstof: hout en pellets

Na talloze baksessies en (natuurlijk puur wetenschappelijke) pizzavreetpartijen in onze grillgarage, hebben we ontdekt dat een mengsel van compact geperste pellets en klein gesneden houtblokken het beste werkt. Als alternatief kunnen ook houtskool en briketten worden gebruikt.

Welke pellets te gebruiken voor de pizzaoven?

Pellets zijn niet allemaal hetzelfde. Gebruik voor het aansteken van je pizzaoven uitsluitend volledig droge en daarvoor geschikte grill- of smokerpellets. Je moet echter liever van pellets voor verwarmingssystemen afblijven. Deze bevatten vaak zaagsel, lijm, oplosmiddelen en andere additieven - zoiets wil je niet op je pizza hebben, geloof me.

Welk hout voor de pizzaoven te gebruiken?

Ook bij de stukken hout is er een belangrijk punt om in gedachten te houden: Het hout moet de juiste maat hebben en volledig droog zijn. Haard-aanmaakhout van de doe-het-zelfzaak is geweldig als je de stukken zelf niet wilt hakken. Anders hou je je het beste bij harde houtsoorten (bijv. beuk, eik, es) - ze verbranden bijzonder heet en langdurig.

Hoe krijg ik mijn pizzaoven op 500 °C?

Kort en krachtig: Begin met het aansteken van NERO met pellets en verwarm hem dan met pellets en hout afwisselend. Zorg ervoor dat je niet te veel brandstof in één keer vult, zodat je het vuur niet dooft of de vlammen uit de oven slaan.

Instructies: Zo breng je jouw pizzaoven naar 500 °C

  1. Haal de vuurbox met de houten handgreep uit de pizzaoven, doe een handvol pellets in de box en steek ze aan tot ze goed branden. Zorg ervoor dat je de vuurbox niet overbelast. Te veel pellets zouden het vuur verstikken. Voor het gemakkelijk aansteken is een Bunsenbrander bijzonder geschikt. Je kunt er een krijgen voor een paar euro bij de bouwmarkt. Anders kun je teruggrijpen op een stuk krantenpapier, gedrenkt in plantaardige olie. Ook traditionele barbecuestarters, zoals aanmaakblokjes of -wol van hout, zijn een goed alternatief. Gebruik nooit spiritus om aan te steken. Het spul voorkomt niet alleen een gecontroleerde verbranding van je pellets, maar door de vrijkomende gassen bestaat ook het gevaar van een ontploffing met vlammen van meters hoog. Als de eerste lading pellets bijna is opgebrand, voeg je nog een handvol toe en wacht je opnieuw een paar minuten tot ze goed branden.
  2. Voeg nu 1-2 blokken hout toe via de schacht in de verbrandingskamer en laat deze ook goed branden. Leg, net als bij de pellets, niet te veel bij, zodat het vuur de kans krijgt om heter te worden. Voor heerlijk knapperige pizza's van bovenaf, is een goede bovenwarmte essentieel. Zorg er daarom voor dat er hoge vlammen ontstaan, die vanuit de vuurdoos tegen het plafond slaan en via het plafond naar de binnenruimte worden geleid. TIP: Heb je tot nu toe alle stappen gevolgd, maar zijn je vlammen nog steeds heel klein? Controleer dan eerst je houtblokken. Zijn ze misschien toch niet helemaal droog of een beetje te groot? Het kan ook zijn dat je pellets vocht hebben opgenomen. Daarom moet je er altijd voor zorgen dat je deze op een droge plaats bewaart. In het ergste geval laat je de inhoud van de vuurdoos eens helemaal uitbranden en de as afkoelen, voordat je deze weggooit. Controleer daarna grondig je uitrusting en probeer het opnieuw.
  3. Laat 1-2 vullingen opbranden. Vul hiervoor het liefst afwisselend pellets en houtblokken in via de trechter. Duw de brandstof dichtbij het scheidingsplaatje voor maximale bovenhitte. Maar zorg er altijd voor dat je vuurvaste grillhandschoenen draagt zodat je je poten niet brandt. ONZE TIP: We kunnen het niet vaak genoeg benadrukken: minder is voor de NERO absoluut meer! Vul de vuurdoos niet te vol en laat de vlammen altijd hoog branden, voordat je meer toevoegt. Want onthoud: minder vlammen betekent ook minder hitte op de pizza.
  4. Nu kun je pizza bakken! Om de pizzaoven op volledig vermogen te houden, voeg je na 2-3 pizza's nog wat pellets en houtblokken toe. Wacht altijd ongeveer 5-10 minuten totdat alles brandt en er geen rook meer uit de schoorsteen komt.

Een pizza oven onderhouden

Onderhoud? Jazeker, je oven regelmatig onderhouden betekent namelijk dat deze veel langer meegaat! Het is namelijk zo dat een pizza oven ‘werkt’. Simpelweg gezegd betekent dit dat de oven uitzet wanneer deze wordt opgestookt en weer krimpt wanneer deze afkoelt. Niet zo heel gek ook, afhankelijk van de grootte van je oven en het gebruikte hout kan het 400 á 500 graden worden in de koepel. Dit werken betekent ook dat er kleine scheuren in de koepel van een oven gaan ontstaan. Dit is helaas niet te voorkomen.

Deze scheuren op zichzelf zijn niet erg, je kunt je oven gewoon blijven gebruiken. Het is pas een probleem als je de oven buiten hebt geplaatst en het gaat regenen en/of vriezen. Regen kan namelijk in de scheuren kruipen, dit gaat vervolgens uitzetten wanneer het afkoelt. Dit kan betekenen dat kleine scheuren verder scheuren of zelfs breken, waardoor de oven onbruikbaar wordt. De oplossing? Zorg dat je scheuren tijdig signaleert en repareert met een steenoven reparatie set. Zo voorkom je blijvende schade aan je pizza oven.

Algemene gebruikstips

  • Elke keer dat je de oven gebruikt, is het noodzakelijk de oven te laten wennen aan de hitte. Dit kun je doen door steeds kleine hoeveelheden hout toe te voegen, in plaats van meteen alles op te stoken in de oven.
  • Je kunt de oven opstoken tot een maximumtemperatuur van 350° Celsius. Als de stenen van de oven helemaal wit zijn, is de oven warm genoeg om te gebruiken.
  • Om de warmte beter vast te houden, kunnen de kooltjes aan de zijkant en bij de ingang van de oven gelegd worden.

Speciale tips voor het bakken van pizza's

  • Je NERO moet absoluut beschermd zijn tegen de wind. De reden: als er een sterke wind over je terras of door je tuin waait, kan dit de prestaties verminderen. Hetzelfde geldt voor lage buitentemperaturen. Houd er rekening mee dat het dan ook koeler is in je pizzaoven.
  • Open de deur altijd slechts kort, zodat er geen waardevolle warmte verloren gaat.
  • Bij het stoken met hout, pellets & Co., leeg de vuurkist ongeveer elke 8-10 pizza's. Te veel as kan het vuur verstikken of de luchtstroom blokkeren.
  • Hoe heter de oven, hoe meer de pizzabakker moet opletten: bij temperaturen tot 500 °C moet je jouw pizza na ongeveer 45 seconden 180 ° draaien (dus de kant die eerder naar het vuur was gericht, wijst na het draaien naar je toe), zodat het deeg gelijkmatig gaar wordt en niet zwart wordt.
  • Plaats de pizza zo dicht mogelijk bij de deur, anders kan deze aan de achterrand verbranden bij maximale hitte.
  • Als de temperatuur te heet is om mee om te gaan, kun je na de eerste 30-45 seconden de deur gewoon open laten staan en de pizza continue draaien. Dankzij de pizzasteen van warmteopslag cordieriet zou hij goed gebakken moeten zijn vanaf de onderkant. Draaien is belangrijk, zodat de rand gelijkmatig rijst.
  • Trek, om jezelf te beschermen tegen de hitte, het beste hittebestendige grillhandschoenen en een stevige grillschort!

Gebruik uw houtoven voor diverse doeleinden

Een robuuste houtoven is hét pronkstuk van uw tuin. Gebruik uw houtoven voor diverse doeleinden. Kip van het spit, ambachtelijk gebakken brood, ovenschalen, een verse pizza of een snel eenpansgerecht. U tovert het zo op tafel! Op zomerse dagen gebruikt u de houtoven daarnaast eenvoudig als barbecue en bij het natafelen als tuinhaard. Maar hoe maakt u optimaal gebruik van uw multifunctionele buitenoven? Een aantal handige tips op een rijtje.

Uw houtoven - praktische zaken

Gebruik altijd schoon en droog hout. Wanneer het hout niet goed gedroogd is geeft het minder warmte en kan het spatten en (te veel) roken. U kunt in principe alle soorten hout gebruiken, met uitzondering van naaldbomenhout. Dit hout bevat te veel hars, waardoor het spat. Gebruik nooit aanmaakblokjes om het vuur aan te steken; deze zijn chemisch en u bereidt tenslotte uw eten in de houtoven.

Het in stoken van uw houtoven

In sommige gevallen is het verstandig uw houtoven goed in te stoken voor u deze in gebruik neemt. Heeft u de Sfera Pro Isolato of Sfera Basso Isolato aangeschaft? Dan wordt in stoken aangeraden. Hierdoor zal de houtoven zich ‘zetten’ en gaat het vocht, ingebracht bij de fabricage, er langzaam uit. U begint met het branden van twee stukken hout (klein gehakt) in het midden van de oven met het deurtje en het rookkanaal open. Is dit opgebrand? Met de bijgeleverde lasertemperatuurmeter kunt u de temperatuur op verschillende plekken in uw oven meten. Wanneer de oven op de juiste temperatuur is brandt u nogmaals twee stukken hout in het midden van de oven. Dit keer houdt u twee extra blokken hout bij de hand, zodat u deze kunt toevoegen. Let op: dit is niet om het vuur groter te maken, maar om het langer te laten branden. Wanneer alles is opgebrand laat u de oven weer langzaam afkoelen. Ook nu houdt u het deurtje en rookkanaal gesloten. Is de oven weer op omgevingstemperatuur, dan herhaalt u deze stappen. Iedere keer breidt u uit met twee houtblokken. Het kan gebeuren dat er tijdens het in stoken een scheurtje of barstje ontstaat. Dit is normaal en beïnvloedt de functie van de oven niet. Voor alle andere houtoven-modellen (zoals de Clementi-ovens en Sfera Metallo-oven) geldt dat u deze niet hoeft in te stoken. Wanneer u deze de eerste keer rustig opstookt zijn ze direct klaar voor gebruik.

De houtoven opstoken

Hoe u een houtoven opstookt verschilt per model. Bij de Sfera Pro Isolato of Sfera Basso Isolato start u rustig. Maak niet gelijk een groot vuur, dit kan uw houtoven beschadigen. Bij ieder gebruik van de oven begint u met een klein vuurtje dat u langzaam uitbreidt. Het opwarmen van de oven is een kwestie van tijd en niet afhankelijk van de grootte van het vuur. De dikke wanden hebben nu eenmaal tijd nodig om de warmte op te slaan. U moet rekenen op zo’n 1,5 uur voor uw oven op temperatuur is en u de eerste pizza erin kunt schuiven. Heeft u de houtoven 6 maanden of langer niet gebruikt? Voor overige modellen (alle Clementi-ovens en de Sfera Metallo-oven) geldt: rustig beginnen, maar al snel zorgen voor een groter vuurtje. Deze ovens hoeven niet in gestookt te worden en zijn zeer snel op de gewenste temperatuur.

Het onderhoud van uw houtoven

Hoe en of uw houtoven onderhoud nodig heeft, hangt af van het model. Voor alle modellen geldt dat de houtoven zichzelf schoonbrandt. Hier heeft u dan ook geen omkijken naar. Heeft u de Sfera Pro Isolato of Sfera Basso Isolato aangeschaft, dan is het goed te weten dat deze wat onderhoud nodig hebben. Voor deze modellen adviseren we een coating voor de buitenkant. Door deze coating wordt de houtoven waterafstotend, algen werend en mooi egaal van kleur. De coating is wit, maar u kunt er zelf een kleur aan toevoegen. Met de coating kunt u kleine scheurtjes wegwerken. Dit kunt u het beste doen als de houtoven heet is, omdat eventuele scheurtjes dan het beste zichtbaar zijn. Grotere scheurtjes pakt u aan met onze vuurvaste mortel (kit). Deze wordt gratis meegeleverd bij de houtoven. De vuurvaste mortel is op waterbasis en mengt u gemakkelijk tot de gewenste dikte. Alle andere modellen houtovens hebben geen onderhoud nodig.

labels: #Pizza #Oven

Zie ook: