Zuivelproducten zoals melk, yoghurt en vla zijn een belangrijke bron van voeding, maar ze behoren ook tot de meest verspilde voedingsmiddelen. Ongeveer 10 tot 15 procent van alle zuivel die we kopen, belandt in de prullenbak. Dat is niet alleen zonde voor je portemonnee, maar ook voor het milieu. Gelukkig kun je met een paar eenvoudige tips en recepten ervoor zorgen dat je melk, yoghurt en vla optimaal kan bewaren en benutten.
Bewaaradvies voor Zuivelproducten
Zuivelproducten horen uiteraard in de koelkast, waar de ideale temperatuur rond de 4ºC ligt. Dit zorgt ervoor dat je melk, yoghurt en vla langer vers blijven. Bewaar melk het beste op de middelste plank en achterin de koelkast, omdat het gevoelig is voor temperatuurschommelingen. De temperatuur achterin de koelkast is het meest constant, wat helpt om de melk optimaal te bewaren.
Het bewaren van melk in de deur van de koelkast is ook een mogelijkheid, vooral omdat dit de meest handige en toegankelijke plek is. Het is dan wel goed om te weten dat de temperatuur daar iets minder constant is, wat de houdbaarheid kan beïnvloeden. Yoghurt en vla kunnen ook in de deur van de koelkast worden bewaard, omdat deze producten minder gevoelig zijn voor temperatuurverschillen.
Lang houdbare melkproducten kunnen ongeopend buiten de koelkast staan, maar zodra je het pak opent, is het belangrijk om het meteen in de koelkast te zetten. Geopende melk blijft in de koelkast ongeveer 3 dagen goed. Geopende yoghurt en vla blijven doorgaans 5-7 dagen goed in de koelkast. Zorg ervoor dat je de verpakking goed afsluit om bederf te voorkomen. Het is het beste om zuivel zo vers mogelijk te gebruiken, omdat de kwaliteit dan het hoogst blijft.
Geen paniek als de Tenminste Houdbaar Tot-datum (THT) is verstreken! Dit betekent niet automatisch dat de melk moet worden weggegooid. Ruiken en proeven zijn de beste manieren om te bepalen of de melk nog goed is. Als het zuur ruikt of als je klonten ziet, is het tijd om het weg te gooien.
Invriezen van Zuivel
Toch kun je melk, yoghurt en zelfs vla invriezen als een handige manier om verspilling te voorkomen! Houd er wel rekening mee dat de structuur na het ontdooien kan veranderen: melk kan bijvoorbeeld gaan schiften en yoghurt of vla kunnen wat korreliger worden. Om dit risico te verkleinen, kun je de zuivel overgieten in een luchtdicht vershoudbakje. Daarna is het nog prima bruikbaar in bijvoorbeeld smoothies, pannenkoekenbeslag of baksels.
Let wel op: vries zuivel altijd vóór de houdbaarheidsdatum in en gebruik het binnen 24 uur na ontdooien. In de vriezer blijven melk, yoghurt en vla ongeveer 2 maanden goed. Vries het liefst kleine porties in, zodat je gemakkelijk kunt pakken wat je nodig hebt.
Tips Om Zuivel Vers Te Houden
Wil je zeker weten dat je alles uit het pak haalt en niets weggooit? Dan hebben we dé tip voor je: vouw de zijkanten van het pak naar binnen zodat het plat is. Begin vervolgens onderaan het pak te rollen en duw alles eruit. Als je echt het onderste uit het pak wilt halen, kun je met een theelepel het laatste beetje uit de opening scheppen.
Wat Te Doen Met Zuivel Die Bijna Over Datum Is?
Heb je een pak zuivel in de koelkast staan die bijna over datum is? Geen zorgen! Met deze tips zorg je ervoor dat je niks hoeft weg te gooien. Zo tover je ze om in smakelijke gerechten en draag je bij aan het verminderen van voedselverspilling.
Recepten met Restjes Zuivel:
- Smoothie: Meng je restjes simpelweg met wat vers fruit, zoals bananen, bessen of mango en voeg eventueel een handje spinazie of havermout toe voor extra voedingsstoffen. Blend alles tot een romig mengsel en je hebt binnen enkele minuten een verfrissende en voedzame smoothie.
- Wentelteefjes: Meng de melk met een ei, wat suiker en een snufje kaneel voor extra smaak. Laat het brood even in dit mengsel weken, zodat het goed doordrenkt is. Bak de plakken brood vervolgens goudbruin in een pan en geniet van deze lekkere traktatie.
- Yoghurtijsjes: Meng de yoghurt met wat vers fruit, zoals aardbeien, mango of een beetje honing voor extra zoetheid. Giet het mengsel in ijsvormpjes en zet ze in de vriezer. Na een paar uur heb je heerlijke, romige ijsjes die perfect zijn voor een warme dag.
- Dipsaus: Meng de yoghurt met wat pesto voor een verrassende chips dip of combineer met mayonaise, verse bieslook, peterselie en een scheutje citroensap. Breng je dipsaus op smaak met zout en peper voor een smaakvol sausje om bijvoorbeeld stukjes komkommer, wortel of paprika in te dippen.
- Tzatziki: Rasp een halve komkommer en meng deze met een flinke lepel yoghurt, een teentje knoflook (fijngehakt) en een scheutje olijfolie. Breng je tzatziki op smaak met zout en peper, en je hebt een frisse saus die perfect past bij een Griekse maaltijd of als dip bij een borrel met stokbrood.
Producten Die Je Na De Houdbaarheidsdatum Nog Kunt Eten
Je houdt niet van verspilling, dus probeer je alle etenswaren te gebruiken nog voor de houdbaarheidsdatum verloopt. Toch komt het af en toe voor dat iets in je keukenkastje of koelkast net over datum is. Soms zit er niets anders op dan het eten weg te gooien, maar sommige producten kun je nog prima eten.
Wist je dat je veel producten na de THT-datum (ten minste houdbaar tot) nog prima kunt eten? Koekjes, chips, zuivel, pasta, rijst of kaas blijven vaak veel langer goed dan de datum op de verpakking aangeeft. Kijk eerst goed of het product er normaal uitziet. Zie je niets geks, ruik dan even of het geen vreemde geur heeft. Is dat ook prima, dan kun je een beetje proeven. Is de smaak in orde, dan kun je het product vaak nog prima eten.
Melk
Terwijl melk vroeger een heel bederfelijk product was dat hooguit enkele dagen goed bleef, zorgen de moderne conserveringsstechnieken er tegenwoordig voor dat melk bijna niet kan bederven. En dan hebben we het niet alleen over houdbare melk die in de winkel buiten de koeling ligt, maar ook over ‘verse melk’.
Hoewel je zou verwachten dat verse melk echt vers en onbehandeld is, is het tegendeel waar. Alle koelverse melk in de winkel is gepasteuriseerd ofwel verhit tot 85-90°C om micro-organismen te doden en de houdbaarheid op die manier te verlengen. Daarnaast wordt melk gefilterd, wat in combinatie met pasteurisatie het bederf heel effectief tegengaat.
Melk die je gekoeld bewaart, kun je een paar dagen na de houdbaarheidsdatum vaak nog prima drinken. Hoe je herkent dat de melk nog goed is? De vuistregel is: kijk, ruik en proef! Kijk eerst naar de verpakking of deze niet bol staat en dan naar de melk of deze een normale kleur heeft en geen klontjes bevat. Ruik dan even of de geur niet muf of zuur is. Is beide oké, dan kun je proeven of de melk ook prima smaakt. Heeft de melk de kijk, ruik en proef-test doorstaan, kun je het zonder gevaar drinken of gebruiken in een lekker baksel.
Eieren
Ook eieren vormen enkele dagen na de houdbaarheidsdatum niet direct een gevaar voor je gezondheid. Het is wel belangrijk dat je de eieren na aankoop gekoeld bewaart en dat er geen scheuren of barstjes te zien zijn. Zeker weten dat een ei nog goed is? Leg het dan in een kom met koud water. Als het ei naar de bodem zinkt, kun je het nog veilig eten. Blijft het drijven, is het te oud en kun je het beter weggooien. Zorg wel dat je eieren die over datum zijn goed verhit voor consumptie.
Koekjes, Crackers en Chips
Ongeopende verpakkingen koekjes, crackers en chips blijven vaak nog enige tijd na de houdbaarheidsdatum goed, dus we raden je aan om ook in dit geval de kijk, ruik en proef-regel toe te passen. Zien de koekjes er normaal uit, ruiken ze niet muf en vind je de smaak nog lekker? Dan is er geen reden om ze weg te gooien.
Zuivel (Yoghurt, Kwark, Vla)
Ook bij yoghurt, kwark of vla is het verstandig om eerst je zintuigen aan het werk te zetten voor je besluit een hele pak weg te gooien. Is een ongeopende verpakking een paar dagen over datum? Als je niets geks ziet, ruikt of proeft, kun je de zuivel nog veilig eten. Voor geopende producten geldt dat ze tot één week goed blijven, mits je ze bij max. 7°C bewaart en altijd een schone lepel gebruikt bij het opscheppen.
Chocolade
Chocolade blijft vaak nog wel twee maanden na de houdbaarheidsdatum goed, mits het om een ongeopende verpakking gaat en de smaak nog goed is. Zie je een witte waas op het oppervlak, hoef je je geen zorgen te maken. Dit komt door kristallisatie en heeft niets met schimmel te maken. Ook dan kun je de chocolade nog veilig eten. Een geopende reep chocolade of een doosje bonbons kun je het beste in de koelkast bewaren, dan blijft de chocolade wel twee maanden goed.
Pasta en Rijst
Rijst en pasta blijven in de ongeopende verpakking, mits ze op de juiste manier worden bewaard, vaak nog maanden na de houdbaarheidsdatum goed. De houdbaarheid die vermeld is op de verpakking, is tenslotte de garantie van de fabrikant die zegt hoe lang het product in ieder geval goed blijft. Is er niets geks waarneembaar? Dan kun je de pasta of rijst nog prima eten.
Sauzen
Ketchup, mayonaise, mosterd en andere sauzen worden gesteriliseerd en zijn daarom vrij lang houdbaar. Ook na de houdbaarheidsdatum, mits deze niet langer dan twee maanden geleden verstreken is, blijven sauzen vaak nog goed. Kijk altijd eerst goed naar het uiterlijk, ruik en proef om te bepalen of de producten nog goed zijn. Bewaar geopende verpakkingen in de koelkast en ga er altijd met schone lepel in. Mayonaise kun je op die manier zeker twee tot wel vier maanden bewaren.
Hoelang Is Kwark Houdbaar Na Openen?
Heb je nog een volle pot (of een restje) kwark in de koelkast gevonden en vraag je je af of je het nog kunt eten als de houdbaarheidsdatum is verstreken? Dan vind je hier het antwoord. Met vlees, vis en zuivel wil je voorzichtig omgaan als de houdbaarheidsdatum verstreken is. Zuivelproducten als kwark hebben een THT-datum, wat staat voor tenminste houdbaar tot. Dat betekent dat de kwaliteit tot die datum gegarandeerd is.
Oké, je bent inmiddels al voorbij die THT-datum. Kun je de kwark nog veilig eten? Gebruik dan eerst je zintuigen: ziet het er nog goed uit? Hoe ruikt het? En als alles mee lijkt te vallen: hoe proeft het? Als de pot al open is, hoe lang staat ‘ie dan al open?
Als je nog een restje kwark over hebt dat nog niet bedorven is, kun je het verwerken in gerechten om het op te maken. Zo is kwark erg lekker als vervanger van room in een curry of soep. Of gebruik het als basis van sausjes (tzatziki) en marinades (varkensvlees of kip). Geen zin in hartig? Dan is het een prima basis voor een smoothie.
De datum op de verpakking geeft een indicatie van de houdbaarheid van het product in een gesloten verpakking. Twijfel je of een product nog goed is? Kijk, ruik en proef.
Hieronder vind je het bewaaradvies voor een open en gesloten verpakking van kwark, mager. De kwark heeft brokken, wordt waterig, ruikt zuur of smaakt bitter. Zet het product na gebruik altijd snel terug in de koelkast bij 4 graden. Hierdoor blijft het langer goed. Gebruik een schone lepel om wat uit het bakje te scheppen. Dit voorkomt besmetting met gisten en schimmels. Gooi kwark niet direct weg na het verlopen van de THT-datum.
Plantaardige Drinks
Zowel melk als de plantaardige versie ervan kan bederven wanneer er na het openen van het pak bacteriën of schimmels bij komen. Op het moment dat je iets openmaakt, komt er omgevingslucht bij, die niet steriel is. Dit betekent dat je de steriele lucht in het pak vervangt door lucht waar bacteriën (en ook gisten en schimmels) in kunnen zitten.
Deze bacteriën kunnen in principe ‘altijd’ in het pak vallen; ook meteen nadat je het voor de eerste keer openmaakt. Daarnaast vertelt Hartemink dat er in principe slechts één bacteriespoor nodig is om melk te laten bederven. Hoe vaker je een pak dus openmaakt, hoe groter de kans wordt dat er een bacterie in valt die je drink aantast. Een bacterie ligt dus zo in je pak, maar de docent nuanceert ook meteen dat het niet altijd zo snel hoeft te lopen.
De omgevingslucht kan namelijk ook heel schoon zijn en wanneer je het pak in een koelkast van drie graden bewaart, dan zou het ook kunnen dat de plantaardige drink langer te drinken is dan de aangegeven vier of vijf dagen.’ Bacteriën kunnen zich dus ook prima in plantaardige drinks nestelen, al is het wel lastiger voor ze door de lagere concentratie voedingsmiddelen en suikers dan in melk.
De hoeveelheid voedingsstoffen in melk is namelijk veel en veel hoger dan in de plantaardige versie. In melk zit vierenhalf procent melksuiker, veel eiwitten, vetten en mineralen, dat is veel meer dan in de drinks. Dit betekent dat in normale melk meer bacteriën en schimmels kunnen groeien en ze dit ook sneller zullen doen dan in een plantaardige versie, waar een stuk minder te vinden is voor de bacteriën. Maar hoewel de kans dus enigszins kleiner is, betekent dit niet dat het bij de plantaardige drinks dus net zo goed kan gebeuren.
Hoe Dood Je Zelf De Bacteriën?
Gelukkig kun je ook zelf nog een beetje invloed uitoefenen op het huishouden van de schimmels in je pak plantaardige amandel-, haver- of cashewdrink. Het al enorm kan schelen wanneer je een geopend pak bijvoorbeeld slechts een paar minuten buiten de koeling laat staan, in plaats van een half uur. In de tussentijd verzamelen zich namelijk zoveel mogelijk bacteriën in het pak, en door de hogere temperatuur groeien ze sneller. Daarnaast is ook de temperatuur van de koelkast is van belang: micro-organismen gedijen veel liever in zeven graden dan in een koude koelkast van drie graden. Houd hier dus ook rekening mee.
En wil je er zo zeker mogelijk van zijn dat er geen ziektemakers in je voeding zitten? Verhitten kan dan ook wonderen verrichten! Het verhitten van melk of plantaardige drinks heeft eigenlijk hetzelfde effect als pasteuriseren. Als je de drink eerst kookt, bijvoorbeeld om daarna havermout te maken, dan doodt je levende bacteriën en ziekteverwekkers die zich misschien al in je pak hadden verzameld.
De hoogleraar geeft dan ook aan dat je in principe alsnog het beste de instructies van de fabrikant kunt volgen door er vanuit te gaan dat het pak drinken na openen zo’n drie tot vier dagen goed blijft. Daarnaast geldt, zoals in veel gevallen, gebruik je gezonde verstand. Ruikt het goed en ziet het er goed uit? Dan gebruik je het nog.
labels:
