Of je nu patat bakt voor een snelle maaltijd thuis of een feestje organiseert: je wilt genoeg hebben, maar ook weer niet té veel. Als ervaren thuiskok en liefhebber van zelfgemaakte friet weet ik inmiddels precies wat werkt. Let op: dit gaat om rauwe of verse patat. Tijdens het bakken verliezen ze vocht, dus het gewicht neemt iets af. Gebruik je diepvriesfriet? Voor stevige eters of puberjongens mag je best wat meer rekenen. Zoals je ziet: de aantallen lopen snel op.

Portiegrootte bepalen

  • Verse friet snijden? Reken 1 grote aardappel (200-250 gram) per persoon.
  • Diepvriesfriet of voorgebakken friet weegt na het bakken iets minder, maar komt qua portie hetzelfde uit.
  • Kinderen? Zelf maak ik liever iets te veel dan te weinig.

Wil je patat serveren als hoofdgerecht? Reken dan op zo’n 225 gram per persoon. Serveer je het als bijgerecht, bijvoorbeeld naast vlees en groente? Koken draait niet alleen om hoeveelheden, maar ook om gevoel. En na een paar keer weet je vanzelf wat werkt voor jouw gezin of gezelschap. Maar vergeet vooral niet te genieten van je frietje! Iedereen verdient soms een vettig hapje....

Friet is populair in Nederland

In Nederland is friet/patat erg populair. Wekelijks een patatje eten is voor velen geen uitzondering. Iedereen weet wel dat frietjes niet gezond zijn. Maar wat moeten we verstaan onder ‘niet gezond’? Laten we beginnen met een gemiddelde portie friet van 200 gram. Zo’n portie levert al snel ± 75-80 gram koolhydraten en ± 500-600 calorieën.

Friet en gezondheid

Naast het feit dat maaltijden uit de frituur calorierijk zijn bevatten vooral frietjes vaak ook hoge gehaltes aan acrylamide. Dit is een giftige stof die gevormd wordt tijdens het frituren van zetmeelrijke producten, zoals een aardappel. Jammer genoeg is één van onze meest favoriete maaltijden niet zo gezond. Neem als bijgerecht een salade of groenten en mager vlees in plaats van gefrituurd vlees. Smakelijk!

Als je gezond en gevarieerd eet, is het geen probleem om af en toe een frietje te eten. Saus bij de friet kunnen een hoop extra calorieën leveren. Je kunt af en toe patat eten tijdens de avondmaaltijd, in plaats van bijvoorbeeld gekookte aardappelen. Dat is beter dan wanneer je de friet tussendoor extra eet als snack.

Gezondere keuzes bij de friettent

Omdat een bezoekje aan de friettent af en toe* moet kunnen wil ik jullie graag de goede en minder goede kanten van sauzen en frituursnacks tonen a.d.h.v. *Ben je bezig met het PS. food & lifestyle programma? Binnen de groep sauzen heb je veel verschillen ten aanzien van de voedingswaarden. Dit komt voornamelijk door de bereidingswijze. Sauzen op basis van plantaardige olie zijn rijk aan vetten, maar in verhouding laag in verzadigde vetzuren. Voorbeelden hiervan zijn mayonaise en cocktailsaus. De twee gezondere keuzes van sauzen zijn mayonaise en mosterd. De berenklauw of berehap, gehaktbal, frikandel, mexicano en varken- of kipspiesjes (saté) behoren tot de koolhydraatarmere frituursnacks. De betere frituursnack is overduidelijk de varken- of kipspiesjes, deze bevat amper 99 kcal, 1,5 g koolhydraten en 3,7 g vet. Let op voor de hamburgers in de friettent, deze lijken vaak gezonder omdat er wat groenten bij zitten maar vergis je niet!

Frietpan en laadvermogen

Het laadvermogen van je frituurpan is bepalend voor hoeveel frietjes en snacks je er in één keer mee frituurt. Eet je bijvoorbeeld regelmatig een patatje met het hele gezin, dan kies je voor een frituurpan met een grote inhoud. De inhoud van een frituurpan wordt weergegeven in het aantal liter olie of vet dat in de frituurpan past. Maar hoeveel frietjes bak je er dan in? Het aantal gram frietjes dat je in een friteuse bakt noemen wij het laadvermogen. Heb je een groot gezin, en wil je frietjes én snacks tegelijkertijd bakken? Dan komt een dubbele frituurpan goed van pas. De temperatuur stel je voor elke pan afzonderlijk in. Help! Kom je er niet uit?

Frietmaten

De kleur van het bakje zegt niks over de inhoud.Fritesbakjes worden onderverdeeld in de maten: A7, A9, A13, A14.Deze maten komen in meerdere kleuren en materialen voor.A7 wordt in de meeste zaken gebruikt als de ‘kleine friet’. Maar er zijn ook zaken die A9 daar voor gebruiken.De A7 heeft als gemiddeld portiegewicht 120-140 gram.De A9 heeft een gemiddelde van 140-160 gram.Wil je het zeker weten, neem dan een leeg bakje mee om te meten.A7 is 12,2 X 9,5 X 3,3 cm, A9 is 14,5 x 9,5 x 3,6 cm.

In onze webshop zie je vaak 8 verschillende maten bij een puntzak staan. Deze maten worden bepaald door het meten van de breedte van de open zijde van het frietzakje. Is de open zijde van puntzak Brabants Bont bijvoorbeeld 21 cm dan noemen wij dit een PZ 21. Het populairste puntzakje is de PZ17. Deze frietzakmaat wordt veel gebruikt in frietzaken en restaurants voor een kleine friet. In een PZ17 gaat ongeveer 150 gram friet. Het aantal gram friet dat in een puntzak gaat is sterk afhankelijk van de frietsoort. Hoe dunner de friet hoe lager het aantal gram is dat in een frietzak gaat. Van Franse Frieten gaan er dus ‘minder’ in een puntzak dan van de dikke Vlaamse friet. In het overzicht hierboven vind je bij iedere frietzakmaat een indicatie van het aantal gram friet per puntzak.

Wanneer je thuis gaat frituren kun uitgaan van ongeveer 250 gram afbakfriet per persoon en voor kinderen ongeveer 150 gram. Houdt er rekening mee dat wanneer je echte verse friet gebruikt je per persoon zo’n 125 gram friet meer nodig hebt. PZ13 en PZ10 zijn onze kleinste frietzakken. Deze maten zijn geschikt voor het presenteren van kleine snacks zoals een amuse, bonbons of bijvoorbeeld snoepjes.

Overzicht van frietzakmaten en inhoud

In onze webshop vind je 3 verschillende frietzakhouders. De grote RVS frietzakhouder is geschikt voor de volgende maten: PZ17(S), PZ19(M), PZ21(L), PZ23(XL) en PZ26(XXL). De kleine RVS frietzakhouder met sausbakje is geschikt voor PZ13(XXS), PZ15(XS) en PZ17(S). De 'Meter Friet' is geschikt voor de PZ13(XXS), PZ15(XS) en PZ17(S). Eventueel kun je de meter friet ook nog gebruiken voor de PZ19(M) en PZ21(L) papier puntzak, je moet dan alleen tussen iedere zak een gat vrijhouden. Twijfel je over wat de juiste frietzakmaat is? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen.

Friet: Geschiedenis en Variaties

Friet is een gerecht van in kokende olie gebakken (gefrituurde) aardappelreepjes. Veel mensen vinden het erg lekker. De aardappel komt uit de Andes in Zuid-Amerika, daar werden ze 400 jaar voor Christus al gegeten door verschillende Indianenstammen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden veel Amerikaanse militairen voor het eerst geconfronteerd met friet. Friet kan op verschillende manieren en met verschillende sauzen, combinaties van sauzen, vlees en vis worden opgediend.

Vlaamse friet is vaak 13 tot 15 millimeter dik. De meeste cafetaria's in Nederland hanteren 8 tot 12 millimeter dik. De termen friet en patat komen beide van het Franse patates frites af. In Nederland is de situatie minder duidelijk, maar als een stelregel is het zo dat men in noorden en westen van het land eerder patat zegt, in het zuiden eerder friet en in het oosten verschilt het nog al eens. In plaatsen als Utrecht, in het midden van het land, kom je vaker hybriden tegen, zoals een snackbar waar men friet op de prijslijst had staan, maar na een bestelling van een frietje speciaal deze bevestigde met "één patat speciaal!". Verder kan het woord friet ook nog gespeld worden als frites. Dit gebeurt het meeste in de samenstelling fritessaus, of bij producten die in de supermarkt te koop zijn, zoals ovenfrites.

Gerelateerd aan bovenstaand taalverschijnsel is ook het dualisme snackbar/friture. Waar men in het grootste gedeelte van het land spreekt over een snackbar, wordt met name in Limburg het woord friture gebezigd. Het kan dan ook voorkomen dat een Limburger die in een andere provincie vraagt naar een nabijgelegen friture, vreemd wordt aangekeken omdat men denkt dat hij de frituurketel zelf bedoelt. Over het algemeen lijkt het erop dat het woord friettent een goed alternatief is wanneer men in informeel taalgebruik een dergelijk etablissement wil aanduiden.

De friet wordt duur betaald - hoge prijzen voor aardappelen en stroomkosten drijven de prijzen op. Een friet met mayonaise kost gemiddeld 1,56 euro in de Nederlandse cafetaria. Uit het onderzoek blijkt dat er behoorlijke regionale verschillen zijn in prijsstelling. Zo is de gemiddelde prijs in het noorden van het land 1,52 euro, terwijl in het zuiden 1,62 euro wordt berekend voor een bakje friet met mayo. In het midden van het land bedraagt de gemiddelde prijs 1,55 euro. Verder blijkt uit het onderzoek dat de kroket gemiddeld 1,18 kost. Een blikje fris gaat voor 1,37 euro over de cafetariacounter, terwijl een petfles fris gemiddeld 1,81 kost.

Het gewicht van een gemiddelde portie friet is volgens het voedingscentrum 165 gram. Volgens het voedingscentrum hoort een man gemiddeld 2500 kilocalorieën (10460 KJoules) en een vrouw gemiddeld 2000 kilocalorieën (8368 Kjoules) binnen te krijgen. Dit betekent dat, uitgaande van de gemiddelde hoeveelheid kilocalorieën van friet zoals genoemd in de tabel hierboven, één portie friet al evenveel caloriën levert als 3/4 van de avondmaaltijd, en dit is nog zonder saus. Conclusie: friet is inderdaad niet het meest vetarme product wat je kunt bedenken. Ondanks dat is het niet friet dat je dik maakt, maar de combinatie van vet eten en niet voldoende bewegen. Geniet dus, maar snack met mate en loop eens een blokje om voor een friettent, misschien blijkt die nog beter te zijn dan je stamtent ook. Een maaltijd van de friettent loopt al snel op tot zo’n 1000 kcal.

labels:

Zie ook: