In Nederland stappen we geleidelijk af van aardgas, en veel huizen zullen gasloos worden. 80% van de klanten van I-KOOK kiest tegenwoordig voor een inductiekookplaat in hun nieuwe keuken. Elektrisch koken, met name inductie, wordt steeds populairder. In 2021 was 85 procent van de verkochte kookplaten een elektrische plaat.

Koken op inductie lijkt veel op koken op gas: je kunt de temperatuur snel regelen. Maar het is ook veiliger dan gas: de kookplaat zelf wordt niet zo heet en er is geen vlam waar je je aan kunt branden. Bovendien zijn er geen vlammen en dus ook geen verbrandingsgassen: de lucht in de keuken is daardoor schoner. Verder heb je niet het risico dat je het gas per ongeluk aan laat staan. En eten dat naast de pan belandt, brandt niet snel in.

Wil je elektrisch koken, ga dan voor een inductiekookplaat: die gebruikt minder stroom dan andere elektrische kookplaten. Van de elektrische kookplaten is een inductieplaat het zuinigst: die gebruikt 175 kWh per jaar. Een keramische kookplaat maakt zo’n 30 procent meer op: ongeveer 225 kWh per jaar. Bij koken op gas verbruik je gemiddeld 37 m3 gas per jaar.

De Groepenkast: Het Hart van de Elektrische Voorziening

Wanneer je ervoor kiest om niet op gas maar op elektriciteit te gaan koken met een inductiekookplaat, dan betekent dit dat je stroomverbruik omhoog gaat. Het is belangrijk dat je groepenkast dit verbruik aan kan. Bij veel mensen gaat er bij de term ‘groepenkast’ niet meteen een belletje rinkelen. Bij ‘meterkast’ of ‘stoppenkast’ misschien wel.

Een groepenkast zorgt ervoor dat de stroom over alle delen van het huis wordt verdeeld. Een meterkast is een technische ruimte in het huis waar de groepenkast in geplaatst is. Daarnaast vind je er bijvoorbeeld ook je gas- en watermeter (vandaar de term ‘meterkast’). Maar wat is dan een stoppenkast? Een stoppenkast is de voorganger van de moderne groepenkast. Een stoppenkast bestaat uit zekeringen, ook wel stoppen genoemd.

1 Fase of 3 Fase?

Er zijn twee soorten groepenkasten: 1 fase en 3 fase. In de meeste woonhuizen is er sprake van een 1 fase groepenkast, omdat dit volstaat voor het gebruiken van de meeste huishoudelijke apparaten. In een aantal nieuwbouwhuizen vind je een 3 fase groepenkast. Bepaalde huishoudelijke apparaten vragen dusdanig veel stroom, dat een 1 fase groepenkast dit niet aan kan. Met een 3 fase groepenkast is dit geen probleem.

Je kunt vrij makkelijk zien of er in jouw huis een 1 fase of 3 fase groepenkast zit. Komen er twee draden onderuit je groepenkast, dan heb je een 1 fase groepenkast. Komen er vier draden uit je groepenkast, dan heb je een 3 fase groepenkast. Twijfel je toch? Maak dan een duidelijke foto van je groepenkast en vraag een I-KOOK keukencoach om wat voor groepenkast het gaat.

Zoals we hiervoor al hebben uitgelegd, is een 3 fase groepenkast geschikt voor bepaalde apparaten die veel stroom vragen, zoals een inductiekookplaat. Bij een 1 fase groepenkast is het mogelijk om een zogenaamde kookgroep aan te sluiten. Er wordt dan van 1 fase een 2 fase gemaakt, mits er genoeg ruimte in je groepenkast is. Het is verstandig om hiervoor een elektricien te raadplegen. Kosten hiervoor liggen tussen de 200 en 300 euro.

In oude huizen is er soms nog sprake van een ouderwetse stoppenkast. In dat geval is het alleen mogelijk om op inductie te koken als je de stoppenkast laat vervangen voor een groepenkast. Dit brengt hogere kosten met zich mee, namelijk tussen de 700 en 1200 euro, maar verhoogt tegelijkertijd de beschikbaarheid, de veiligheid en het gebruiksgemak van je installatie.

Verschillende Aansluitingen voor Inductie Kookplaten

Het hebben van een geschikte aansluiting is belangrijk voor een elektrische kookplaat, zoals een keramische of inductie kookplaat. Anders werkt hij gedeeltelijk, helemaal niet of slaan de stoppen door. Controleer als eerste welke stekker je nodig hebt.

Je hebt de keuze uit Perilex en Schuko-gardy. Om te bepalen of je de juiste aansluiting hebt voor een keramische kookplaat of inductie kookplaat, kijk je eerst naar de stopcontacten in jouw keuken. Zit er een 5-polig perilex stopcontact in jouw keuken? Heb je enkel 2-polige stopcontacten?

Zit er een Perilex stopcontact in jouw keuken? Dan moet je weten hoeveel fasen stroom hij levert. Het bepalen van het aantal fasen is het gemakkelijkste met een multimeter. Heb je geen multimeter? Geen probleem. Dan gaan we het aantal fasen bepalen aan de hand van jouw meterkast.

Voor het bepalen van het aantal fasen aan de hand van de meterkast, zoek je in de meterkast naar een fornuisgroep. Een fornuisgroep is 1 groep die bestaat uit 2 gekoppelde groepen. Ter verduidelijking: het zijn 2 blokjes die aan elkaar vastzitten en samen 1 hendel hebben.

Kijk in je meterkast. Zie je een fornuisgroep? Dan levert het Perilex stopcontact 2-fasen stroom. Kies een elektrische kookplaat die geschikt is voor 2 fasen. Als je geen fornuisgroep hebt, maar er wel een Perilex stopcontact in je keuken zit, heb je krachtstroom.

Je herkent krachtstroom aan een grote kookgroep die bestaat uit 4 gekoppelde groepen. De kookgroep heeft 1 gezamenlijke hendel. Kijk in je meterkast. Heb jij een grote kookgroep die lijkt te bestaan uit 4 groepen, maar met 1 lange hendel? Dan heb je krachtstroom.

De meeste elektrische kookplaat maken gebruik van een 2 of 3 fasen. Deze keramische of inductie kookplaten werken door de hoge aansluitwaarde niet met een normale stekker, maar maken gebruik van een Perilex stekker. Deze moet je altijd los erbij kopen. De stekker is niet aan de kookplaat aangesloten, omdat de bedrading van elk stopcontact anders is.

Voor een 2 of 3 fasen kookplaat heb je niet alleen een ander stopcontact nodig. Ook je meterkast moet hiervoor geschikt zijn. Heb je niet de juiste aansluiting? Bel dan een elektricien om jouw meterkast geschikt te maken voor een 2 of 3 fasen kookplaat. De kosten hiervan zijn afhankelijk van jouw situatie. Wil je niet je meterkast laten ombouwen, maar toch graag koken op elektriciteit? Kies dan voor een 1 fase inductie kookplaat.

Deze is geschikt voor een normaal 2 polig stopcontact en daardoor een goede keus wanneer je overstapt van gas naar elektrisch. Houd er wel rekening mee dat de kookplaat minder krachtig is dan elektrische kookplaten voor 2 of 3 fasen. Hierdoor kun je de boostfunctie niet tegelijkertijd op alle kookzones aanzetten.

Inductie Kookplaat Aansluitingen

Stap 1 in het bepalen van een geschikte inductie kookplaat is het bekijken welk stopcontact je in jouw keuken hebt:

  • 2-polige Schuko-/Gardy stopcontacten (standaard stopcontacten met 2 openingen).
  • 5-polige Perilex stopcontacten (5 openingen).

Heb je een 5-polig stopcontact? Dan kun je in principe kiezen uit alle inductie kookplaten die er zijn. Kies je voor een 3 fase kookplaat? Controleer dan wel eerst je aansluiting. Heb je een standaard stopcontact? Dan kun je alleen kiezen voor een 1 fase inductie kookplaat, of voor een aanpassing in de meterkast.

Twijfel je of heb je vragen over de aansluiting? Een inductie kookplaat 1 fase Plug & Cook betekent: er zit een gewone stekker aan die je in het stopcontact kunt steken. Inpluggen en koken dus! Omdat deze aansluiting maximaal 3680 watt levert, heb je tijdens het koken iets minder power. Dit betekent dat je niet voor alle kookzones tegelijkertijd evenveel vermogen hebt. Het voordeel is dat je geen aanpassingen in de meterkast nodig hebt om op inductie te kunnen koken.

Heb je de mogelijkheid om een 2 fase aansluiting te realiseren? Wil je meer power tijdens het koken of meer kookzones? Dan is een 2 fase inductie kookplaat iets voor jou. Houd er dan wel rekening mee dat je hiervoor een speciaal stopcontact voor een Perilex stekker nodig hebt of moet laten installeren.

Wil je echt veel vermogen tijdens het koken en een maximaal aantal kookzones? Kies dan voor een 3 fase inductie kookplaat. Dit raden we bijvoorbeeld aan bij kookplaten met 5 zones. Ook hiervoor heb je wellicht aanpassingen in de meterkast voor inductie nodig.

Met bepaalde ETNA inductie kookplaten heb je geen aanpassing in de meterkast voor koken op inductie nodig. Deze zijn zowel op een normaal stopcontact als op een Perilex stopcontact aan te sluiten. Ook als je de kookplaat aansluit op een normaal stopcontact kun je later alsnog overstappen op Perilex.

Wat Als Je Niet de Juiste Aansluiting Hebt?

Een electriciën kan u altijd voorzien van een prijsopgaaf voor de aanpassing in de meterkast. Het verkrijgen van een 2-fasen aansluiting is bij een moderne stoppenkast met automaten zonder veel aanpassingen goed uit te voeren. Er dient een nieuwe automaat voor een 2-fasen aansluiting geplaatst te worden; een nieuwe kabel van de meterkast naar de plaats van het fornuis getrokken te worden en deze dient op een perilex stopcontact aangesloten te worden.

Een 3-fasen (krachtstroom aansluiting) laten aanleggen is echter een stuk ingewikkelder en daarmee ook duurder. Afhankelijk van de huidige aansluiting dient hier in sommige gevallen de stroomleverancier bijgehaald te worden voor het verzorgen van een zwaardere aansluiting. Ons advies is dan ook om altijd een electriciën te benaderen met de vraag u een offerte voor deze aansluiting te geven.

In totaal kom je dan voor een gemiddelde inductie kookplaat + pannen op zo’n € 1.500. Ben je aangesloten op een warmtenet maar kook je nog op gas? Dan kun je 400 euro subsidie krijgen voor een elektrische kookplaat. Dit geldt voor kookplaten die op of na 1 april 2022 zijn geplaatst. Eén van de voorwaarden is dat de gasmeter wordt weggehaald.

Pannen Geschikt voor Inductie

Stap je over van een gasfornuis naar inductie, controleer dan of je pannen geschikt zijn. Inductie werkt met magneten. Je pannen moeten dus een bodem hebben die magnetiseerbaar is, anders werkt verwarmen met inductiestroom niet. Daarvoor moet er een stalen laag in de bodem zitten.

Pannen van alléén roestvrijstaal (rvs), koper of aluminium, of keramische (oven)schalen, werken niet op inductie. Maar er zijn ook rvs- of koperen pannen die wel een metalen laag in de bodem hebben en gietijzeren pannen kun je ook blijven gebruiken. Veel mensen denken dat de bodem van de pan helemaal vlak moet zijn, maar dat hoeft niet.

Ga je nieuwe pannen kopen, let dan op het symbool van een spoel: die zijn geschikt voor inductie. Hoeveel geld je kwijt bent aan nieuwe pannen, hangt af van jouw wensen en van hoeveel pannen je nodig hebt.

Het Geluid van een Inductiekookplaat

Inductiekookplaten maken geluid tijdens het koken. Zoals klikken, suizen of zoemen. We beoordelen bij alle inductiekookplaten het geluid. De afzuigkap of het borrelen van de pan overstemt het geluid meestal. Daarom telt het oordeel voor geluid van de kookplaat niet mee in het testoordeel.

De bedieningspiepjes kunnen vervelender zijn. Probeer in de showroom of het geluid je stoort als je de kookzone harder of zachter zet. Bij een aantal kookplaten kun je het geluidsniveau van de piepjes aanpassen. Bij inductiekookplaten met afzuiging in de kookplaat beoordelen we het geluid van de afzuiging apart. Omdat dit geluid niet overstemd wordt, telt dit oordeel wél mee in het testoordeel van deze kookplaten.

Overige aandachtspunten

Als je alle zones ('pitten') van je inductieplaat gebruikt, gaat er veel stroom naartoe. Daarom moet er een aparte stroomdraad komen van de meterkast naar je inductie kookplaat, en een speciaal stopcontact voor de perilex stekker van je kookplaat. Bovendien neemt de kookplaat 2 groepen in je meterkast in beslag (bij een grote kookplaat zelfs 3 groepen).

Verder moet jouw aansluiting op het stroomnet misschien verzwaard worden. Oudere huizen hebben soms nog een aansluiting van 1x25A, die moet je laten omzetten naar 3x25A. Dat kost eenmalig ruim € 200 (afhankelijk van je netbeheerder). Nieuwbouwhuizen hebben vaak al een aansluiting van 3x25A: die hoef je niet te laten verzwaren.

Heb je meer apparaten die veel stroom vragen (hoog piekvermogen)? Bijvoorbeeld óók een grote volledige warmtepomp en een elektrische auto die je thuis oplaadt? Als die allemaal tegelijk stroom vragen, heb je een nóg zwaardere aansluiting nodig: 3x35A.

Dat kost flink wat geld: het omzetten naar 3x35A kost eenmalig ruim € 200. En daarnaast betaal je voor deze aansluiting veel hogere jaarlijkse kosten voor netbeheer: zo'n € 940 per jaar. Laat een voorrangsschakelaar in je meterkast plaatsen, daarmee zorg je dat bepaalde apparaten voorrang op het stroomverbruik krijgen. De inductieplaat gaat bijvoorbeeld voor, de warmtepomp of wasdroger schakelt even uit als je gaat koken.

Neem je een nieuwe keuken, maar blijf je voorlopig nog op gas koken? Dan is het toch verstandig om alvast een aparte stroomdraad te laten leggen (die je nog niet gebruikt). Je kunt dan later zonder gedoe en zonder te breken overschakelen op een inductie kookplaat.

Inductiekookplaten zijn te koop van € 200 tot € 2.400, afhankelijk van de grootte (het aantal kookzones), de functies, het merk enzovoort. Gemiddeld kost een kookplaat zo’n € 600. Een extra stroomdraad naar de keuken + extra groep(en) in de meterkast kost zo’n € 600, verzwaren van je aansluiting op het stroomnet naar 3x25A zo’n € 200.

Keramische Kookplaat

Een keramische kookplaat is een goede keuze als je gevoelig bent voor elektromagnetische velden. Heb je een pacemaker, overleg dan met de pacemakertechnicus/cardioloog of je een inductie kookplaat mag nemen: zo’n plaat kan soms de instelling van je pacemaker veranderen.

Keramisch koken heeft nadelen ten opzichte van inductiekoken: de plaat reageert vrij traag, de kookzones worden heet, en je pannen moeten een perfect gladde bodem hebben.

Energiebesparende Tips

Is het water in de pan aan de kook? Neem liever een iets te grote pan dan een te kleine en zorg dat de warmte niet langs de pan heen gaat. Bij gas betekent dit dat de vlam ónder de pan moet zitten en bij keramisch dat de kookzone niet groter is dan de pan.

Een snelkookpan bespaart energie. Wat je ook kunt doen: haal de pan eerder van het vuur en laat hem nagaren in een warme (slaap)zak of bak volgens de hooikistmethode. Het is belangrijk dat deze zak of bak goed geïsoleerd is, goed aansluit om de pan. en dat de deksel goed op de pan past.

Afzuigkappen

Er zijn afzuigkappen met en zonder motor. Welke type in jouw huis past, hangt af van je ventilatiesysteem. Heeft jouw huis een mechanisch ventilatiesysteem, koop dan een afzuigkap zónder motor. Tijdens het koken zorgt de motor van het ventilatiesysteem voor de luchtstroom door de afzuigkap.

Een afzuigkap gebruikt stroom, maar is belangrijk voor gezonde lucht in huis. Was of vervang de filters regelmatig. De filters worden vet en raken verstopt, waardoor de afzuigkap minder goed werkt en je uiteindelijk zelfs brand kunt krijgen. In veel oudere afzuigkappen zitten lampjes van 40 tot 80 watt.

Keuzehulp Inductiekookplaten

Ben je je keuken aan het vernieuwen en wil je een nieuwe kookplaat aanschaffen? Of wil je van het gas af? Er is een geschikte inductiekookplaat voor elke situatie, keuken en kookwens.

Verschillende Typen Inductiekookplaten

  • Inbouw: Inbouw-inductiekookplaten zijn er van heel eenvoudig en klein tot super uitgebreid, breed en krachtig.
  • Met afzuiging: Bij een inductiekookplaat met afzuiging zit er een afzuiginstallatie in de kookplaat ingebouwd. Je hebt dan geen afzuigkap meer nodig. De afzuiginstallatie zuigt de kookdampen naar beneden. Daarom worden ze ook wel downdraft-inductiekookplaten genoemd.
  • Vrijstaand: Vrijstaande inductiekookplaten, ook wel opbouw-inductiekookplaten genoemd, zijn er met 1, 2 of 4 kookzones. Je kunt ze meestal direct aansluiten op een gewoon stopcontact.

Mogelijkheden inductiekookplaat

  • Met de boostfunctie verhoog je tijdelijk het vermogen van een kookzone. Handig om een pan water extra snel aan de kook brengen. Bij de meeste kookplaten slaat de boostfunctie na een bepaalde tijd automatisch uit.
  • Bij veel inductiekookplaten kun je 2 kookzones aan elkaar koppelen tot een extra grote langwerpige flexzone.
  • Met pandetectie 'voelt' de kookplaat dat er een pan op de kookzone staat. Hij schakelt dan automatisch de bediening in.
  • Bij automatische uitschakeling schakelt de kookplaat uit als hij een bepaalde tijd niet gebruikt is.
  • Met een timer kun je per kookzone een kookwekker op een bepaalde tijd instellen. Als de timer afloopt, schakelt de kookzone uit.
  • Een kinderslot zorgt ervoor dat je de kookplaat niet onbedoeld kunt inschakelen. Je moet dan bijvoorbeeld een bepaalde toetscombinatie indrukken.

Bediening van een Inductiekookplaat

De bediening van inductiekookplaten verschilt per merk en model. Omdat je hem elke dag gebruikt, is het de moeite waard om in de showroom te proberen of de bediening bevalt. De stand van de kookzone zet je bij de meeste modellen hoger en lager met een slider waarbij je met je vinger over het bedieningspaneel schuift of +/-tiptoetsen, waarbij je voor elk stapje hoger of lager moet toetsen. De slider kan zonder en met cijfers zijn. Er zijn ook cirkelvormige sliders. Het is handig als je elke kookzone apart kunt bedienen. Ook een eigen display is fijn. Dan hoef je niet heen en weer te schakelen op hetzelfde bedieningspaneel.

1-Fase-Inductiekookplaat

Voor de meeste inbouw-inductiekookplaten met 4 of meer kookzones heb je speciale aansluitingen nodig: een 5-polig Perilex-stopcontact in de keuken en een 2-fasen aansluiting in je meterkast. Wil je zonder speciale aansluitingen koken op inductie? Dan kan dat alleen met een 1-fase-inductieplaat. Een 1-fase-inductiekookplaat heeft een laag vermogen.

Daardoor:

  • Kan hij op een gewoon stopcontact.
  • Heeft hij geen aparte (kook)groep nodig in de meterkast.
  • Duurt het langer om een pan water aan de kook te brengen.
  • Kun je niet op meerdere zones tegelijk op hoog vermogen koken.
  • Kun je niet tegelijkertijd een ander apparaat gebruiken dat op dezelfde stroomgroep zit.

Overzicht van Aansluitingen

Het kiezen van de juiste aansluiting is essentieel voor het veilig en efficiënt functioneren van je inductieplaat of fornuis. Hier is een kort overzicht van de vereisten voor de verschillende aansluitingen:

  • 1-fase aansluiting: Geschikt voor inductieplaten met een vermogen tot 3680W (meestal 1-2 kookzones).
  • 2-fase aansluiting: Voor inductieplaten met een vermogen tussen 3680W en 7400W (meestal 3-4 kookzones).
  • 3-fase aansluiting: Voor inductieplaten en fornuizen met een vermogen boven de 7400W (meestal 5 kookzones of meer).

Extra stroomvreters?

Heb je meer apparaten die veel stroom vragen (hoog piekvermogen)? Bijvoorbeeld óók een grote volledige warmtepomp en een elektrische auto die je thuis oplaadt? Als die allemaal tegelijk stroom vragen, heb je een nóg zwaardere aansluiting nodig: 3x35A.

Dat kost flink wat geld: het omzetten naar 3x35A kost eenmalig ruim € 200. En daarnaast betaal je voor deze aansluiting veel hogere jaarlijkse kosten voor netbeheer: zo'n € 940 per jaar. Laat een voorrangsschakelaar in je meterkast plaatsen, daarmee zorg je dat bepaalde apparaten voorrang op het stroomverbruik krijgen. De inductieplaat gaat bijvoorbeeld voor, de warmtepomp of wasdroger schakelt even uit als je gaat koken.

Conclusie

Met deze vraag en nog vele andere vragen over o.a. koken op inductie en inductie kookplaten, kun je altijd terecht bij een I-KOOK keukencoach. Kom kijken in de I-KOOK winkel!

labels: #Koken

Zie ook: