De aardappel is een allemansvriend in de keuken en een gewas met een lange geschiedenis. Spaanse ontdekkingsreizigers hebben de aardappel vanuit Zuid-Amerika naar Europa gebracht. Monniken zorgden vanuit Spanje voor de verspreiding naar de andere Europese landen. De Inca’s verbouwden deze plant toen al honderden jaren.

De aardappelplant legt haar energievoorraad onder de grond aan in knolletjes. Deze knolletjes, die wij kennen als ‘aardappels’, bevatten een hoge dosis zetmeel.

Er worden verschillende aardappelsoorten verbouwd voor allerlei doeleinden. In Nederland worden wel 250 rassen geteeld! Zo zijn er consumptie-, poot- en fabrieksaardappelen. Uit pootaardappelen groeien nieuwe aardappelplanten. Fabrieks- en zetmeelaardappelen worden, zoals de naam al doet vermoeden, in fabrieken verwerkt tot aardappelzetmeel.

Aardappelen zijn het hele jaar door verkrijgbaar. De ‘nieuwe oogst’ is te koop tegen het einde van de lente t/m de herfst. Afhankelijk van het ras en mits juist bewaard zijn aardappelen vrij lang houdbaar. Je kunt ze het beste bewaren op een donkere, koele en droge plaats.

De aardappel is een allemansvriend in de keuken. Hij leent zich voor koken, stomen, roosteren, bakken, frituren en pureren. Alleen rauw is hij niet eetbaar.

Nederland staat bekend om de grote aardappelconsumptie: zo’n 80 tot 140 kilo per persoon, per jaar! Wie is er niet groot geworden met het bekende trio: aardappelen, groente, vlees? Ook in de verschillende oer Nederlandse stamppotten speelt de aardappel de hoofdrol.

Omdat aardappelen veel koolhydraten bevatten worden ze gezien als dikmakers. Is dit negatieve imago terecht? Aardappelen zijn de knollen van de aardappelplant. Spaanse ontdekkingsreizigers introduceerden de knollen in het begin van de 16e eeuw in Europa.

De voedingswaarde van de aardappel kan variëren en is afhankelijk van het ras en de bereidingswijze. Voorgekruide aardappelpartjes bevatten ongeveer evenveel vitamines als de normale pieper, maar zijn wel rijk in zout.

Door regelmatig aardappelen in je voedingspatroon op te nemen, profiteer je van diverse verrassende gezondheidsvoordelen. Aardappelen bevatten een aantal mineralen en plantaardige stoffen die je bloeddruk kunnen helpen verlagen. Piepers zijn een goede bron van vitamine B6. Deze vitamine speelt een vitale rol in de stofwisseling van eiwitten, koolhydraten en vetten.

Gezondheidsvoordelen van aardappelen

Boze tongen beweren dat de zetmeelhoudende knol kan bijdragen aan het ontstaan van obesitas. Het antwoord is tweezijdig. Ja, je kunt dik worden van piepers als je er te veel van eet. En met name, als je ze in bewerkte vorm consumeert. Wanneer je aardappelen op gezonde manier bereidt zijn ze juist goed voor je gezondheid. Die doe je door ze te stomen, koken, roosteren, bakken met een kleine hoeveelheid olie of ze in de airfryer te bereiden.

Wist je dat aardappelen zeer gevoelig zijn voor ziektes en plagen en er daarom veel pesticiden worden gebruikt tijdens het groeiproces? Hoe bruiner je aardappels bakt, hoe meer van de giftige stof acrylamide ontstaat?

Het veel en vaak eten van aardappels kan leiden tot overgewicht. Daarentegen verzadigen gekookte aardappels het meest van alle voedingsmiddelen. Een afgekoelde gekookte aardappel is iets gezonder dan een warme: de suikers zijn dan moeilijker opneembaar omdat ze zijn omgezet in resistent zetmeel. Deze suikers worden niet in de dunne darm opgenomen, maar gefermenteerd in de dikke darm. Dit bevordert de gezondheid van de darmflora.

Rauw aardappelsap staat bekend als heilzaam bij maagproblemen, zoals brandend maagzuur en zweren. Aardappels bevatten veel snel opneembare koolhydraten.

Hoeveel calorieën?

Er bestaan talloze recepten met aardappel. De mogelijkheden met de knollen zijn eindeloos. Je kunt ze koken of bakken en er puree, friet, chips, salade of gnocchi van maken. Toch is 'de pieper' de afgelopen jaren in populariteit gedaald.

Wist je dat Nederlanders jaarlijks wel 26 kilo aardappelen per persoon eten? Aardappels worden nu in 160 landen over de hele wereld geteeld. Vanuit botanisch oogpunt zijn de piepers een groente. In Nederland delen we de pieper in hetzelfde vak als brood en granen. Solanum Tuberosum is de naam van het aardappelsoort die wereldwijd het meest geteeld wordt.

Aardappelen bewaren doe je beter niet op dezelfde plaats als uien. Het knolgewas bestaat voornamelijk uit koolhydraten en bevat kleine hoeveelheden eiwitten en vezels.

Allergie en giftigheid

Hoe giftig is een aardappel? Aardappelen bevatten glycoalkaloïden, stofjes die giftig kunnen zijn als ze in grote hoeveelheden worden geconsumeerd. Vooral de knollen met groene plekjes bevatten veel glycoalkaloïden. Maar maak je geen zorgen.

Is het eten van een gekiemde aardappel veilig? Ja, zelfs nadat ze gekiemd zijn, is een pieper met uitlopers veilig om te eten. Zolang ze maar stevig aanvoelen en er niet te rimpelig uitzien is er niks aan de hand.

Een allergie voor aardappel is relatief zeldzaam. Mocht je toch allergisch zijn, dan reageer je waarschijnlijk op patatine. De symptomen van aardappelallergie zijn vaak mild, maar kunnen in sommige gevallen ook ernstige vormen aannemen. De allergie kan je huid, je ademhalingssysteem en je spijsverteringskanaal aantasten.

Bereidingstips

Verder kun je ze koken, stomen, bakken, frituren of roosteren. De knollen verliezen voedingsstoffen als je ze schilt. Aangezien veel van de voedingsstoffen aanwezig zijn in de schil, is het gezonder om aardappelen met schil te eten. Gebruik daarom niet te veel water in de pan en laat je piepers niet te lang koken. Je kunt je ze ook stomen. Dit doe je zo: vul een pan gedeeltelijk met water en breng het aan de kook. De stoom van het kokende water zorgt dat je aardappelen garen.

Door het frituren van aardappels, krijg je meer vet en calorieën binnen, in vergelijking met andere kookmethoden zoals bakken of koken. Wil je graag krokante piepers zonder veel olie toe te voegen? Dan kun je aardappels in de oven doen of klaarmaken in de airfryer.

Aardappelen vs. Zoete aardappelen

Aardappels en zoete aardappelen delen misschien een naam, maar ze komen eigenlijk uit heel verschillende plantenfamilies. De laatste jaren verliest de ‘normale’ aardappel aan populariteit. In plaats daarvan vinden zoete aardappelen gretig aftrek.

Er wordt gezegd dat de zoete aardappel gezonder zou zijn. Volgens critici kun je beter zoete aardappel eten, omdat ze lager scoren op de glycemische index (GI). De glycemische index is geen perfecte methode. Je eet waarschijnlijk niet alleen aardappelen, maar ook groente en vlees bij je maaltijd. Maar zoals je begrijpt wil ik chips niet aanraden boven zoete aardappel. Het is altijd belangrijk om naar het totaalplaatje te kijken. Qua voedingswaarden zijn zowel gewone aardappelen als de zoete variant een gezonde keuze. Zoete aardappelen zijn bijzonder rijk aan bètacaroteen. Dit is een antioxidant die je lichaam beschermt tegen celschade. Antioxidanten worden in verband gebracht met een lager risico op ziekten zoals kanker.

Uiteindelijk komt het neer op persoonlijke voorkeur. Het beste advies? Varieer. Aardappelen zijn een gezonde keuze. Eet ze wel zo puur mogelijk. Aardappel wordt namelijk vaak geconsumeerd in de vorm van friet en chips. Voor een optimale gezondheid kun je deze producten beter beperken.

labels: #Aardappel

Zie ook: