In Nederland is het vaak koffietijd: 's morgens bij het ontbijt, in de loop van de ochtend, rond vier uur 's middags en 's avonds na het eten. Niet verwonderlijk, want koffie is een echte opkikker. De opwekkende eigenschappen van cafeïne houden je alert, geconcentreerd en helpen je indien nodig door een dipje. Maar hoeveel van dit opwekkende goedje krijg je eigenlijk binnen als je koffie drinkt? Altijd al benieuwd geweest naar hoeveel cafeïne in koffie zit? Je leest het in dit blog. Ga er dus maar eens goed voor zitten en vergeet niet om er een lekker kopje koffie bij te pakken. Met of zonder cafeïne.

Cafeïne: Een Natuurlijk Bestandsdeel van Koffie

Cafeïne is niet iets dat specifiek aan koffie wordt toegevoegd. Misschien dat je dit denkt, omdat er tenslotte ook cafeïnevrije koffie bestaat. Cafeïne is een stof die van nature in koffieplanten aanwezig is. Leuk weetje is dat de koffieplant de cafeïne gebruikt in de nectar van de bloemen om bijen te lokken. Die komen maar wat graag, want die houden wel van een kleine energyboost. Cafeïne heeft een ietwat bittere smaak en dat schrikt andere insecten juist af. De cafeïne komt terecht in de koffiebessen en daarmee in de koffiebonen. Ondanks de vele bewerkingen die koffiebonen ondergaan, blijft de cafeïne in de bonen behouden.

Factoren die het Cafeïnegehalte Beïnvloeden

Het exacte aandeel van cafeïne in een kopje koffie is afhankelijk van een aantal factoren. Zo verschilt het cafeïnegehalte per soort koffieboon. De twee bekendste soorten koffiebonen zijn de Arabica koffieboon en de Robusta koffieboon. Robusta koffiebonen bevatten twee keer meer cafeïne dan de Arabica koffieboon. Dit verklaart deels de wat pittigere en meer bittere smaak van koffie die gezet is van Robusta bonen.

Ook het brandingsproces heeft invloed op het cafeïnegehalte van je koffie. Hoe langer (lees: donkerder) de koffiebonen gebrand worden, hoe minder cafeïne ze bevatten. Dat komt omdat er tijdens het brandingsproces water uit de koffiebonen wordt onttrokken en daarmee verdwijnt ook een deel van de cafeïne.

Ten slotte bepaalt ook de grootte van je koffiekop de hoeveelheid cafeïne die je tot je neemt. Ook de manier van koffiezetten is van invloed. Twee dingen zijn hierbij belangrijk. Ten eerste wordt het cafeïnegehalte in je koffie hoger, naarmate de koffie langer in aanraking komt met water. Water onttrekt immers de cafeïne aan de koffie. Ook geldt dat hoe fijner de koffie gemalen is, hoe hoger het cafeïnegehalte in je koffie.

Cafeïnegehalte in Verschillende Koffiesoorten

Als je alle factoren die van invloed zijn op hoeveel cafeïne in koffie zit bij elkaar neemt, dan is de conclusie gerechtvaardigd dat het erg lastig is om precies aan te geven hoeveel cafeïne in koffie zit. Het Voedingscentrum heeft zich hierin verdiept en heeft onderzocht hoeveel cafeïne er in een aantal koffiesoorten zit per kopje. We delen de uitkomsten graag met je:

  • Een kopje filterkoffie van 125 ml bevat ongeveer 60 mg cafeïne.
  • Drink je oploskoffie? Weet dan dat een kopje oploskoffie van 125 ml ook +/- 60 mg cafeïne bevat.
  • Liefhebbers van espresso krijgen per kopje van 30 ml ongeveer 40 mg cafeïne binnen.
  • Veel koffiespecialiteiten hebben een kopje espressokoffie als basis. Dat betekent dat deze koffiespecialiteiten dezelfde hoeveelheid cafeïne bevatten als dat kopje espresso. De kop cappuccino of latte macchiato die je drinkt bevat dus ongeveer 40 mg cafeïne.
  • Wat leuk is om te weten en misschien wel verrassend is, dat is dat er zelfs in een kopje cafeïnevrije koffie toch een kleine hoeveelheid cafeïne zit. Een kopje decafé van 125 ml bevat toch nog 3 mg cafeïne. Maar omdat deze hoeveelheid zo klein is, noemen we de koffie toch cafeïnevrij.

Om een duidelijker beeld te geven van de cafeïnegehaltes in verschillende soorten koffie, is hier een tabel:

Koffiesoort Hoeveelheid Cafeïnegehalte (mg)
Filterkoffie 125 ml 60
Oploskoffie 125 ml 60
Espresso 30 ml 40
Cappuccino/Latte Macchiato Variabel 40 (ongeveer)
Decafé 125 ml 3
Espresso 100 ml 210
Ristretto 100 ml 280
Filterkoffie 100 ml 86
Koffie uit een volautomatisch koffieautomaat 100 ml 58
Instantkoffie 100 ml 26

Waar Zit Cafeïne In?

Ben jij ook benieuwd in welke producten allemaal cafeïne zit en vooral hoeveel cafeïne? Sommige producten zoals koffie en chocola zullen je niet verassen. Maar wist je dat er veel meer producten zijn waar cafeïne inzit? Zo zit cafeïne in wel meer dan 60 plantensoorten. Cafeïne heeft van nature een insect- en ziekte werende werking. Het is het verdedigingsmechanisme van een plant. Bij mensen heeft cafeïne een stimulerend effect. Dat komt doordat cafeïne de stresshormonen adrenaline en cortisol activeert. Daarnaast zorg cafeïne ervoor dat je gevoel van moeheid blokkeert. Door deze effecten ervaren mensen bijwerkingen zoals een opgejaagd gevoel, hoofdpijn en misselijkheid. Maar ook slaapproblemen en angstgevoelens zijn nadelen van cafeïne. Steeds meer mensen verminderen om deze redenen hun cafeïneconsumptie.

Naast koffie zit er ook cafeïne in:

  • Thee (Zwart, groene & witte thee en Matcha thee)
  • Cola
  • Red bull en andere energiedranken
  • Chocolade(melk)

Hoeveel Cafeïne Is Gezond Voor Je?

Het nadeel van cafeïne is dat het kan leiden tot vervelende lichamelijke bijwerkingen. Dat komt door de verschillende invloeden die cafeïne op je lichaam heeft. Onderzoek toont zelfs aan dat cafeïne je bloeddruk verhoogt. Maar hoeveel cafeïne kan geen kwaad voor je gezondheid? Elk lichaam is anders en reageert ook weer anders op cafeïne. Zo ervaren veel mensen na 1 of 2 kopjes koffie één of meerdere bijwerkingen van cafeïne zoals maag- en darmklachten, slaapproblemen en een opgejaagd gevoeld. Sommige andere beweren na 5 kopjes koffie nog steeds geen last van bijwerkingen te hebben.

De aanbevolen dagelijkse inname van cafeïne voor mensen met een normale gevoeligheid voor cafeïne ligt tussen de 200 en 400 mg cafeïne. Dit is de aanbevolen hoeveelheid cafeïne die je zou kunnen consumeren zonder vervelende bijwerkingen te ervaren. Het voedingscentrum adviseert daarom gezonde volwassen mensen om maximaal 400 mg cafeïne per dag te consumeren. Jongeren tussen de 13 en 18 jaar wordt aangeraden om niet meer dan 1 kopje koffie of 1 energiedrank per dag te drinken, dat komt meer op zo’n 80 mg cafeïne. Voor kinderen onder de 13 jaar is cafeïne consumptie afgeraden. De restrictie in cafeïne geldt in zijn totaliteit, dus voor alle cafeïnehouende producten zoals koffie, thee, energiedrank en chocola.

In het Warenwetbesluit Frisdranken is geregeld hoeveel cafeïne er mag zitten in frisdranken en energiedrankjes. Frisdrank, zoals cola, mag maximaal 150 mg cafeïne per liter bevatten. Energiedrank mag maximaal 350 mg cafeïne per liter bevatten. Dat komt overeen met ongeveer 4 koppen koffie. Producenten zijn verplicht op het etiket te vermelden hoeveel cafeïne een drankje bevat. Cafeïnehoudende dranken (behalve koffie of thee) die meer dan 150 mg/l cafeïne bevatten op het moment dat ze gedronken worden moeten verplicht een tekst vermelden: „Hoog cafeïnegehalte. Deze tekst moet vlak bij de naam van het drankje staan.

labels: #Ei

Zie ook: