Voor bij een curry, bij een rijsttafel of bij een simpel doordeweeks maaltje van zalm en gewokte groenten: weten hoe rijst koken een succesverhaal wordt, is onmisbaar in het leven. Rijst wordt door veel mensen wel wekelijks gegeten. Het is een goede voedingsbron en een goede basis voor veel gerechten. Maar hoe kook je de perfecte rijst? Hoe lang moet rijst koken? En hoeveel water moet er bij de rijst?

De basis van rijst koken

Er zijn verschillende manieren om rijst te koken en verschillende versies van gekookte rijst te maken, zoals pilav. Maar om het koken van rijst in welke vorm of smaak dan ook onder de knie te krijgen, moet je eerst de essentiële vaardigheden leren. Over het algemeen zijn er drie gangbare manieren om rijst klaar te maken: in ruim water, droog koken en stomen. En allemaal hebben ze zo hun voor- en nadelen. De één is wat makkelijker dan de ander. Maar die ander brengt dan wel weer meer afwas met zich mee of vergt wat extra werk.

Rijst kan op verschillende manieren worden klaargemaakt. Stomen, zoals dat in Zuidoost-Azië wordt gedaan, is eenvoudig, maar duurt vrij lang. Een van de makkelijkste manieren om rijst te koken is in ruim water. Bij het afgieten gaat dan wel wat smaak verloren. Droog koken met net genoeg water dat door de rijst geheel wordt opgenomen kan ook, maar moet even afgemeten worden. Hierbij blijft alle smaak behouden. Droog koken kan in een rijstkoker, in een pan op het vuur en in de oven.

Welke rijst kookt droog?

Droogkokende rijst is rijst waarvan de korrels na het koken nog stevig zijn en makkelijker van elkaar loslaten als je het doorroert. Denk hierbij aan Lassie Toverrijst (witte rijst), zilvervliesrijst, basmatirijst en jasmijn- of pandanrijst.

Hoeveel rijst per persoon?

Hoeveel rijst je per persoon moet koken? Voor de meeste gerechten houd je 75 gram ongekookte rijst aan. Omdat de rijst nog vocht opneemt tijdens het koken, wordt het 2-3 keer zo zwaar waardoor je ongeveer 200 gram gekookte rijst overhoudt. Dat is een mooie hoeveelheid als gezonde basis voor je maaltijd. Wanneer de rijst een belangrijk onderdeel is van het gerecht zoals in een nasi, kun je ook 100 gram rijst per persoon rekenen. Je moet +- 50 gram ongekookte rijst per persoon koken als je de rijst als bijgerecht bij je hoofdgerecht eet en 75 gram ongekookte rijst per persoon als je de rijst in je hoofdgerecht verwerkt. Nasi goreng is zo’n gerecht waarbij je de rijst in je hoofdgerecht verwerkt.

De water-rijstverhouding

Voor de meeste rijstsoorten geldt een water-/rijstverhouding van 2:1. Dit eenvoudige principe vertaalt zich in 200 ml water voor 100 ml rijst. Gemiddeld neem je 75 gr rijst per persoon. Ik gebruik 1 kopje rijst en 2 kopjes water per persoon. Ik gebruik daar een theekopje voor, maar het ligt er maar net aan hoeveel eetlust je hebt. Het is handig om te onthouden welk kopje je altijd gebruikt zodat je genoeg rijst hebt, maar niet veel te veel. Al het water zal door de rijst opgenomen worden.

En dan is natuurlijk de vraag: in hoeveel water moet je de rijst dan koken? Voor de meeste rijstsoorten geldt een water-/rijstverhouding van 2:1. Dit eenvoudige principe vertaalt zich in 200 ml water voor 100 ml rijst. Dit kun je het makkelijkst afmeten met Amerikaanse cups of kopjes. Werk je met grammen, dan kun je dezelfde verhouding aanhouden, maar moet je de milliliters omrekenen naar grammen. Voor 1 kopje langkorrelijst zoals basmati neem je ± 1½ kopjes water. Voor 1 kopje rond of kortkorrelrijst zoals sushirijst neem je ± 1 kopje water. Voor 1 kopje zilvervliesrijst neem je ± 1 kopje water.

Geen koffiekopjes beschikbaar?

Doe dan de rijst in een pannetje, leg je hand plat op de rijst en giet er net zoveel (koud) water bij tot je vingers helemaal onderstaan. Of zet je vinger er verticaal in tot-ie de bodem raakt en giet er water bij tot één vingerkootje boven het oppervlak van de rijst. Breng het water aan de kook en laat koken tot het water op is.

Hoe lang moet rijst koken?

Hoe lang je rijst moet koken, is afhankelijk van de rijstsoort die je gebruikt. Droogkokende soorten als onze witte rijst ofzilvervliesrijst zijn al voorgekookt en basmatirijst heeft van zichzelf al een kortere kooktijd. Deze soorten hebben vaak maar 8 tot 10 minuten nodig, terwijl je voor het koken van paella- of risottorijst vaak wel 20 minuten uit moet trekken. Ga je rijst koken, trek daar dan ongeveer 30 minuten voor uit. Wij laten de witte korrels in ons basisrecept 15 minuten koken met een deksel op de pan.

Rijst koken stap voor stap

Hieronder vind je een aantal methoden om rijst te koken:

Methode 1: In ruim water

De meest simpele manier van rijst koken. Doe de rijst in een pan met veel kokend (eventueel gezouten) water. Laat het goed koken en proef na 8 minuten regelmatig of de rijst al gaar is. Zo ja, giet af in een zeef, doe de korrels terug in de pan en laat rijst nog even lekker uitwasemen met de deksel erop.

Methode 2: Droogkoken

Door de rijst droog te koken behoudt je meer smaak, vitamines en mineralen. Maar hoe doe je dat? Was de korrels eerst in koud water totdat het water helder blijft. Doe alles in een pan en voeg anderhalf keer zoveel water als rijst toe. Breng aan de kook, zet het vuur zo laag mogelijk en laat de rijst rustig en afgedekt in 10-15 minuten gaar worden. Schep regelmatig om, proef of de korrels al klaar zijn en laat vervolgens nog een paar minuten stomen.

Methode 3: Stomen

Rijst stomen doen we meestal in een stoompan of bamboe mandje. Het is heel simpel: vul de onderste helft van een stoompan met water en brengt het aan de kook. Sluit af, vul de bovenste helft met de (gewassen) rijst en stoom de rijst in 20-30 minuten gaar.

Rijst koken in de Instant Pot

Dus hoe maak je perfecte rijst met een Instant Pot? Als u de altijd populaire voorgekookte of langkorrelige witte rijst gebruikt, is het handige "Rice" Smart Program precies voor u gemaakt. Als u een ander soort rijst gebruikt, selecteert u het slimme programma "Pressure Cook" (in sommige modellen "Handmatig" genoemd). Meet droge rijst af, zet apart. Wij raden aan om direct in de binnenpot te gebruiken. Spoel de rijst af en voeg de natte rijst toe aan het water in de binnenpan.

Welke rijstsoorten zijn er?

Er is een hele wereld aan rijstsoorten, en elke soort smaakt en gedraagt zich een beetje anders. Wil je grootsheid creëren met basmati-, jasmijn-, bruine, risotto-, sushi- of langkorrelige rijst? Risottorijst koken is iets heel anders dan klassieke snelkookrijst.Niet alle rijst is hetzelfde. Als je in de supermarkt of toko langs het rijstschap loopt, wordt dat al snel duidelijk. Er zijn zó veel soorten! Je hebt Surinaamse rijst, basmatirijst, pandanrijst, sushirijst, risottorijst en nog veel meer soorten. Welke is nu de juiste? Je kunt rijst grofweg verdelen in twee soorten: rijst met LANGE korrel en die met KORTE korrel. Het maakt niet uit welke naam de rijst heeft; met het blote oog kom je hiermee al een heel eind. Is de korrel erg langwerpig en dun? Dan is het langkorrelige rijst. Deze rijst is geschikt om in Indonesische, Antilliaanse en Surinaamse rijstgerechten te gebruiken. Het kookt mooi los en kan worden opgebakken als nasi. Kortkorrelige rijst is (zoals de naam al doet vermoeden!) een stuk korter. Hierdoor lijken de korrels soms bijna rond. Deze rijst is geschikt voor het maken van sushi, risotto en rijstepap. De rijst plakt meer dan die met lange korrel. In Antilliaanse gerechten kun je deze rijst beter niet gebruiken… behalve dan voor taart of toetjes.

Geschikte rijstsoorten voor Antilliaanse gerechten & nasi:

  • basmatirijst
  • Surinaamse rijst
  • pandan rijst
  • parboiled rijst

Tips voor perfecte rijst

  • Was de rijst: Was de rijst onder stromend water tot er geen troebel water meer afkomt. Om de smaak van de rijst beter tot zijn recht te laten komen en de rijst sneller te laten koken, was je de rijst meerdere malen en laat je hem 30 minuten in water weken en vervolgens uitlekken.
  • Koken met deksel: Antwoord: je kookt de rijst het liefst met de deksel op de pan. Dat scheelt namelijk energie.
  • Laat de rijst nagaren: Bij het koken van rijst wordt vaak aangeraden om de rijst na het koken nog even te laten staan met de deksel op de pan. Op die manier verdeelt vocht zich goed door alle korrels en is je onderste rijst niet natter dan de bovenste laag.
  • Voeg smaak toe: ‘Kale’ rijst vraagt haast om een smaakmaker. Die kun je naderhand toevoegen door het geheel om smaak te brengen met wat zout, peper en eventueel wat olie, boter of kruiden (hmmmm!), maar je kunt ook al tijdens de bereiding ervoor zorgen dat je maaltijd extra smaakvol wordt door de rijst te koken in bouillon of kokosmelk.

Overzicht van Kooktijden en Waterhoeveelheden per Rijstsoort

Rijstsoort Water-Rijst Verhouding Kooktijd Bijzonderheden
Witte Rijst (droogkokend) 1 kopje rijst : 1.5 kopjes water 10-15 minuten Eerst wassen, dan droogkoken
Basmati Rijst 1 kopje rijst : 1.5 kopjes water 8-10 minuten Was de rijst tot het water helder is
Pandan Rijst (Jasmijn) 1 kopje rijst : 2 kopjes water 10 minuten Roer 1-2 keer tijdens het koken
Sushi Rijst 1 kopje rijst : 1 kopje water 15 minuten koken, 15 minuten nastomen Speciale bereiding met rijstazijn, suiker en zout
Risotto Rijst 225 ml bouillon per 75 gram rijst 20 minuten Bouillon lepel voor lepel toevoegen
Zilvervliesrijst 1 kopje rijst : 1 kopje water 15-20 minuten Gezondere optie, bevat meer vezels

Veelgestelde vragen

Moet je rijst koken met of zonder deksel?

Antwoord: je kookt de rijst het liefst met de deksel op de pan. Dat scheelt namelijk energie.

Waarom moet je rijst na het koken laten staan?

Bij het koken van rijst wordt vaak aangeraden om de rijst na het koken nog even te laten staan met de deksel op de pan. Op die manier verdeelt vocht zich goed door alle korrels en is je onderste rijst niet natter dan de bovenste laag.

labels:

Zie ook: