Chocola is een product dat gemaakt is van suiker en cacaobonen. De cacao die als basis dient voor chocolade komt oorspronkelijk uit Mexico en uit het noorden van Zuid-Amerika.

De Geschiedenis van Chocolade

De Mexicanen, Maya’s en Azteken dachten dat chocolade je speciale krachten gaf. Zij gebruikten de cacao al eeuwenlang, nog voordat Columbus Amerika ontdekte. De keizer van de Azteken, Montezuma, dronk liters chocolade. Niet alleen omdat hij het lekker vond maar ook omdat hij dacht dat hij er heel slim en sterk van werd. In de 16e eeuw ontdekten ook de Europeanen de chocolade.

In 1528 kwam de Spaanse ontdekkingsreiziger Fernando Cortez namelijk terug van zijn reis door Mexico. Hij bracht niet alleen schatten mee maar ook cacaobonen. Omdat cacaobonen in Amerika zo’n belangrijk product was had hij deze ook meegenomen. Het waren de Spanjaarden die van de cacaobonen een zoete chocoladedrank maakten door er suiker en vanille bij te doen. Het recept hielden de Spanjaarden geheim zodat zij de enige waren die wisten hoe je die drank moest maken. De chocoladedrank werd zo populair in Europa dat ook andere ontdekkingsreizigers op zoek gingen naar cacaobonen. Ze kwamen er ook achter hoe de chocoladedrank gemaakt werd en gingen dat aan iedereen in Europa vertellen. Toen werd de chocolade steeds meer gedronken.

De cacaobonen waren zo belangrijk dat je er zelfs mee kon betalen! Een konijn kostte 10 cacaobonen en een slaaf kostte 100 cacaobonen.

De Cacaoboom en Cacaobonen

De boom vind je meestal in de zuidelijke gebieden van Afrika. Zoals Gana en Mexico. De gele vruchten van de boom die lijken op gele meloenen worden afgesneden van de boom en daarna opengebroken. De cacaobonen liggen in het midden van de vrucht, in het vruchtvlees. Er zitten 40 of 50 cacaobonen in een vrucht en een boon weegt 1 gram.

De bonen worden met nog wat aanhangend vruchtvlees op bananenbladeren gegooid en nog eens afgedekt met bananenbladeren. Het vruchtvlees schimmelt langzaam weg, daarbij is het 50 graden. Het duurt ongeveer 5 dagen. Daarna zijn de bonen taai, paars en smaken bitter. Er zijn twee soorten bonen: de forastero en de criollo.

Forastero wordt in de grote hoeveelheden verbouwd voor massaproductie. Het is een winter harde boom met een ronde kolven, een hoge opbrengst en een smaak die door kenners als niet bijzondere fijn wordt omschreven. Uit de bonen kunnen planten groeien en daarom wordt de kiem gedood. Dan worden ze gedroogd. Deze manier van werken wordt vooral gebruikt in West-Afrika. De bonen worden nu naar chocoladefabrieken gebracht.

Het Productieproces

In de fabriek worden de bonen schoon gemaakt. Dan worden ze gebrand in draaiende trommels, waarin het 140 graden is. er nog af, daarvoor worden de bonen gebroken. De schil wordt weggeblazen. Wat in de boon zit wordt gemalen in breekmachines. Daarna gaan de bonen in de cacaomolen. Door de warmte worden de bonen vloeibaar. Het vet komt er uit en dat noemen we cacaoboter. Er blijven dan brokken harde cacao over en dat wordt gemalen tot cacaopoeder.

Dan gaat er suiker, melkpoeder en cacaoboter bij totdat we een zachte chocolademassa hebben.

Soorten Chocolade

Chocola heb je in verschillende soorten en smaken. Er is witte chocola, melk chocola en pure chocola.

  • Witte chocolade: In witte chocola zit geen cacaomassa, het bestaat vooral uit cacaoboter.
  • Melkchocolade: Met zijn lichtbruine kleur, romige textuur en zoete smaak is melkchocolade waarschijnlijk de populairste smaak chocolade. Het wordt gemaakt door chocoladelikeur (cacaobestanddelen en cacaoboter) te combineren met suiker en melk.
  • Pure chocolade: Donkere chocolade wordt ook wel pure chocolade genoemd en is een stuk minder zoet dan melkchocolade. Het wordt in principe slechts gemaakt van twee ingrediënten: chocoladelikeur en suiker.

Je kunt er bijvoorbeeld hagelslag, vlokken, chocoladepasta of repen zoals Mars of Nuts van maken. En chocoladeletters, chocolade haasjes, en andere figuren, foto’s en nog veel meer, zoals pralines. Je kunt het zo gek niet bedenken. En wat dacht je van chocolademelk.

Overzicht van Chocoladesoorten

De verschillen tussen de soorten komen door de verschillende manieren van maken en de ingrediënten die daarbij gebruikt worden.

Soort Chocolade Belangrijkste Ingredienten Kenmerken
Witte Chocolade Cacaoboter, suiker, melk Zoete vanillearoma, romige textuur, geen cacaobestanddelen
Melkchocolade Cacaobestanddelen, cacaoboter, suiker, melk Lichtbruine kleur, romige textuur, zoete smaak
Pure Chocolade Chocoladelikeur, suiker Diepbruine kleur, minder zoet, stevigere textuur

Fairtrade Chocolade

Het Fairtrade label is in ontwikkeld om boeren en arbeiders in ontwikkelingslanden een betere positie te geven in de handelsketen. Fairtrade is zowel een keurmerk als een wereldwijde beweging. Vaak maken grote bedrijven, bijvoorbeeld supermarkten, misbruik van hun macht om de inkoopprijzen zo veel mogelijk naar beneden te drukken. Soms is dat zelfs zo laag dat het onder de prijs zit van het maken van de producten. Dit lijdt tot oneerlijke handel en zorgt ervoor dat de mensen in de ontwikkelingslanden nagenoeg niks over houden om van te leven.

Het Fairtrade label moet ervoor zorgen dat boeren en arbeiders in die ontwikkelingslanden een eerlijke prijs voor hun product krijgen. Hierdoor kunnen deze boeren voldoende verdienen om weer te kunnen investeren in een duurzame toekomst voor zichzelf. Als er een Fairtrade logo op de chocola staat weet je zeker dat de leverancier de boer een prijs betaalt, waarmee de boer kosten van de productie zou moeten kunnen betalen. Deze vaste minimumprijs voorkomt ook dat de boer verlies maakt, wanneer de prijs van de product plotseling daalt op de wereldhandelsmarkt.

Voor kleine boeren is het belangrijk dat ze zich gaan organiseren. Het voordeel is dat ze samen kunnen investeren in technische ondersteuning en logistiek. Boeren krijgen hierdoor een betere onderhandelingspositie, waardoor ze een betere prijs krijgen voor hun oogst en een goede toegang tot de wereldmarkt. De belangrijkste voorwaarde van Fairtrade is daarom ook dat boeren samenwerken in coöperaties.

De coöperatie die samenwerkt met Fairtrade een Fairtrade premie. Dit is een moeilijk woord voor een extra geldbedrag. Dit extra geld kan de coöperatie gebruiken om de boeren nog meer te helpen - goede gezondheidszorg en (goede) scholen.

De boeren moeten zich bij een samenwerking met zo’n keurmerk ook aan allemaal regels houden. Zo moet de boer netjes omgaan met het milieu en mag er geen kinderarbeid plaatsvinden op de plantage. En ze moeten actief bezig zijn met het verminderen van kinderarbeid op cacaoplantages. Kinderen mogen wel af en toe na schooltijd een handje helpen. Net zoals kinderen hier in Nederland ook wel eens hun ouders moeten helpen.

Door een chocoladereep te kopen met het Fairtrade keurmerk kies je bewust en weet je dat er sprake is van eerlijke handel. Een voorbeeld van Fairtrade chocola is Tony’s Chocolonely. Zij betalen meer dan de wettelijk vastgestelde prijs voor cacao en dragen een deel van de omzet af aan fairtrade gecertificeerde cacao coöperaties.

Kinderarbeid in de Cacao-industrie

In Ghana en Ivoorkust zijn ongeveer 2,5 miljoen boerderijen waar cacao verbouwd wordt. Op deze plantages werken ongeveer 2,26 miljoen kinderen. Soms helpen deze kinderen alleen na schooltijd en doen ze ongevaarlijk werk. Dat is niet verboden. Maar van al die kinderen moet 90% verboden en zwaar werk doen. Dat zijn meer dan 2 miljoen kinderen! Deze kinderen moeten bijvoorbeeld hele zware spullen dragen. Of ze moeten werken met gevaarlijk gereedschap. Zoals scherpe messen. Ze gaan vaak ook niet naar school. Dan werken ze de hele dag op de plantage. Soms wel meer dan 9 uur per dag, 7 dagen per week.

Naar schatting zijn op dit moment 30.000 kinderen en volwassenen in West-Afrika slachtoffer van mensenhandel en gedwongen werk. Dit is de ergste vorm van moderne slavernij. Zij krijgen geen geld en moeten zwaar en gevaarlijk werk doen.

Er zijn verschillende redenen waarom kinderen moeten werken:

  • Als de ouders heel arm zijn moeten kinderen soms werken om te helpen met geld verdienen.
  • Er zijn ook kinderen die geen ouders meer hebben. Zij moeten werken om geld voor hun eigen eten te verdienen.
  • Soms hebben de ouders van de kinderen schulden bij hun baas.

Bewaren van Chocolade

Chocolade kan je het beste bewaren bij een temperatuur tussen de 12 en 18 graden. De plek moet droog en donker zijn.

labels:

Zie ook: