Ketchup, of voluit tomatenketchup, is een zoete en pittige saus op basis van tomaten, suiker en azijn met kruiden en specerijen.
De vroege versies van ketchup bevatten ook andere ingrediënten zoals paddenstoelen, oesters of noten.
Wereldwijd is het bekendste merk ketchup Heinz. Heinz Tomato Ketchup wordt geproduceerd door H.J. Heinz Company en is onderdeel van Kraft Heinz.
Heinz Ketchup heeft 80% van het marktaandeel in Europa en 60% in de Verenigde Staten.
Ketchup kan meer toegevoegde suikers bevatten dan je denkt. Veel populaire ketchupmerken kunnen tot 4 gram suiker per eetlepel bevatten, wat gelijk is aan 1 theelepel suiker.
De Keuringsdienst van Waarde ontdekte in 2006 al dat in een fles tomatenketchup maar liefst 24 (!) klontjes suiker kunnen zitten.
Er zijn merken die ketchup maken met minder of zelfs zonder toegevoegde suikers.
Tomaten bevatten van nature suiker, dus het is onmogelijk om een suikervrije ketchup te maken. Er zijn verschillende ketchups zonder toegevoegde suiker, waar je kunt zien dat de 6,5 gram suiker per 100 gram ketchup dus uit de tomaten komt.
Als je merk ketchup er niet tussen staat, kun je gemakkelijk checken hoeveel erin zit. Kijk op het etiket, bij de ‘koolhydraten, waarvan suikers’. Dat getal is per 100 gram. Met de cijfers hieronder kun je snel nakijken hoe het met jouw ketchup zit.
Hieronder een overzicht van de hoeveelheid suiker in verschillende soorten ketchup:
| Product | Suiker per 100 gram | Suiker per 100 gram in suikerklontjes | Suiker per eetlepel (17 gram) | Per eetlepel in suikerklontjes |
|---|---|---|---|---|
| Heinz Tomatenketchup | 22,8 gram | 5,7 | 3,9 gram | 1,0 |
| Heinz Tomatenketchup 50% | 11,0 gram | 2,8 | 1,9 gram | 0,5 |
| AH huismerk | 15,0 gram | 3,8 | 2,6 gram | 0,6 |
| Remia | 11,0 gram | 2,8 | 1,9 gram | 0,5 |
| Heinz Bio | 24,8 gram | 6,2 | 4,2 gram | 1,1 |
| Verstegen zonder toegevoegde suiker | 6,5 gram | 1,6 | 1,1 gram | 0,3 |
| AH Ketchup zonder toegevoegde suiker | 6,5 gram | 1,6 | 1,1 gram | 0,3 |
Mijn conclusie is dat Heinz verreweg de meeste suiker bevat. Veel mensen gebruiken de Heinz 50%. Deze is lekker, bevat minder suiker én minder zout. Hoewel dit bijna hetzelfde is dan sommige ‘gewone’ varianten, is dit toch een goede keuze.
In saus zit vaak suiker. Hoeveel suiker er in saus zit, verschilt veel per product. Wil je een gezondere keuze maken? Kies dan voor een saus met minder suiker.
Hieronder een suikerlijst van verschillende soorten sauzen:
| Product - per 100 ml | Energie | Koolhydraten | Suiker |
|---|---|---|---|
| Barbecuesaus Calvé | 138 kcal | 31 g | 26 g |
| Barbecuesaus AH Smokey bbq saus zero | 47 kcal | 8,9 g | 3,5 g |
| Barbecuesaus Remia Barbecue tafelsaus | 100 kcal | 19 g | 14 g |
| Barbecuesaus Sweet dalton smokey bbq honey | 144 kcal | 33 g | 29 g |
| Chilisaus Inproba | 164 kcal | 38 g | 38 g |
| Chilisaus, Inproba Chilli Saus Sweet 50% minder suiker | 110 kcal | 28 g | 21 g |
| Chilisaus Extra Hot Sweet Chili | 173 kcal | 42 g | 39 g |
| Chilisaus Albert Heijn Sweet chili sauce | 157 kcal | 38 g | 35 g |
| Cocktailsaus Calvé Whisky cocktail saus | 183 kcal | 13 g | 7 g |
| Cocktailsaus Remia Whisky cocktail tafelsaus | 323 kcal | 10 g | 6,7 g |
| Curry, AH Currysaus | 99 kcal | 22 g | 18 g |
| Curry, Hela Kruiden ketchup curry original | 135 kcal | 31,5 g | 29 g |
| Curry, Oliehoorn Currysaus | 154 kcal | 37,7 g | 32,7 g |
| Curry, Remia Curry saus pittig gekruid | 99 kcal | 23 g | 19 g |
| Curry, Heinz Curry gewürz ketchup classic | 116 kcal | 27 g | 23 g |
| Ketchup, Heinz Tomaten ketchup | 102 kcal | 23,2 g | 22,8 g |
| Ketchup, Heinz Tomaten ketchup 50% minder suikers&zout | 64 kcal | 12 g | 11 g |
| Ketchup, AH Tomatenketchup | 87 kcal | 20 g | 15 g |
| Ketchup, Remia Tomaten ketchup | 84 kcal | 18,5 g | 13,9 g |
| Ketchup, Remia Tomaten ketchup zero added sugar | 60 kcal | 14 g | 4,1 g |
| Ketchup, Van Wijngaarden's Zaanse tomaten ketchup | 99 kcal | 21,7 g | 15,5 g |
| Ketchup, Verstegen Tomatenketchup zonder toegevoegde suiker | 73 kcal | 9,6 g | 6,5 g |
| Knoflooksaus, Jumbo Knoflooksaus | 357 kcal | 9,0 g | 6,5 g |
| Mayonaise Calvé Yofresh mayonaise | 280 kcal | 12 g | 8,4 g |
| Mayonaise Gouda's Glorie Mayonaise vol & romig | 624 kcal | 3,1 g | 3,1 g |
| Mayonaise, Jumbo Mayonaise romig | 627 kcal | 3,5 g | 3,5 g |
| Satésaus AH Satésaus | 226 kcal | 19 g | 13 g |
| Satésaus Remia Satésaus kant en klaar | 228 kcal | 17 g | 13 g |
| Satésaus, Wijko Satesaus kant & klaar | 248 kcal | 22 g | 16 g |
| Satésaus, Conimex Mild javaanse pinda satésaus | 218 kcal | 19 g | 12 g |
| Satésaus, Verstegen Kant & Klaar Satésaus Origineel | 218 kcal | 17 g | 13,3 g |
| Satésaus Jumbo Satésaus | 238 kcal | 22,2 g | 16,0 g |
Deze lijst geeft verschillende voorbeelden. Zo krijg je een idee van hoeveel suiker er in een saus zit. Let op: fabrikanten veranderen hun product soms. Kijk daarom altijd op het etiket.
Een hoge consumptie van suiker kan gewichtstoename en tandbederf veroorzaken.
De rode kleur van ketchup wordt veroorzaakt door de plantaardige kleurstof lycopeen. Deze kleurstof zit niet alleen in tomaten, maar ook in watermeloen, guave, papaja, paprika en roze grapefruit.
Lycopeen is een antioxidant uit de familie van de carotenoïden.
Het is een sterke antioxidant die je lichaam kan beschermen tegen oxidatieve stress en daarnaast kan beschermen tegen bepaalde toxines en chronische ziekten (1, 2, 3, 4, 5, 6).
Diëten die rijk zijn aan het antioxidant lycopeen kunnen prostaatkanker helpen voorkomen (7, 8, 9, 10).
Lycopeen kan volgens sommige studies mogelijk ook beschermen tegen long-, borst- en nierkanker.
De sterke antioxidantwerking van lycopeen kan helpen het cholesterolgehalte te verlagen en de kans op het ontwikkelen van hartaandoeningen te verkleinen (12, 13).
Lycopeen lijkt ook enige bescherming te bieden tegen de schadelijke effecten van de zon (14, 15). Lycopeen kan helpen de huid te beschermen tegen zonnebrand en schade veroorzaakt door UV-stralen. Het is echter geen vervanging voor zonnebrandcrème (16).
Interessant is ook dat lycopeen antioxiderende eigenschappen heeft, die kunnen helpen bij het voorkomen van epileptische aanvallen en geheugenverlies (Alzheimer) bij ouderdomsziekten (17, 18, 19).
Daarbij kan lycopeen neuropathische pijn helpen verminderen, een type pijn dat wordt veroorzaakt door zenuw- en weefselschade (22, 23).
Tot slot zijn er aanwijzingen dat lycopeen het afsterven van botcellen kan vertragen, de botarchitectuur kan versterken en in het algemeen kan helpen botten gezond en sterk te houden (24).
De biologische beschikbaarheid van lycopeen wordt bevorderd door verhitting (25). Hierdoor wordt het beter opgenomen. Volgens onderzoek zouden temperaturen tussen de 60 en 80 graden Celcius al voldoende zijn.
Biologische tomatenketchup bevat drie keer zoveel lycopeen als reguliere ketchup.
In de VS is tomatenketchup behalve in de traditionele rode kleur ook verkrijgbaar in paarse en groene tinten.
Onderzoekers hebben het lycopeengehalte en de antioxidantwerking in 13 ketchupmerken getest: zes populaire, drie biologische, twee huismerken en twee van fast-food ketens. Paarse en groene ketchups hadden een lycopeengehalte dat gelijk was aan hun gewone, rode tegenhangers.
De biologische ketchups blonken uit qua lycopeengehalte. Eén merk bevatte zelfs 183 microgram lycopeen per gram ketchup: ongeveer vijf keer zo veel per gewicht van een gemiddelde tomaat. Niet-biologische merken bevatten gemiddeld 100 microgram per gram. Eén fast-food monster bevatte slechts 60 microgram per gram.
labels: #Ei
