Friet, een gerecht van in kokende olie gebakken (gefrituurde) aardappelreepjes, is bij velen favoriet. De aardappel, de basis van friet, komt oorspronkelijk uit de Andes in Zuid-Amerika, waar hij al 400 jaar voor Christus door verschillende Indianenstammen werd gegeten.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog maakten veel Amerikaanse militairen voor het eerst kennis met friet. Friet kan op verschillende manieren en met verschillende sauzen, combinaties van sauzen, vlees en vis worden opgediend.
Verschillende soorten friet en hun dikte
Vlaamse friet is vaak 13 tot 15 millimeter dik, terwijl de meeste cafetaria's in Nederland 8 tot 12 millimeter dik hanteren.
Friet of patat? Een taalverschijnsel
De termen friet en patat komen beide van het Franse "patates frites" af. In Nederland is de situatie minder duidelijk, maar als stelregel geldt dat men in het noorden en westen van het land eerder "patat" zegt, terwijl in het zuiden "friet" gebruikelijker is. In het oosten verschilt het. In plaatsen als Utrecht, in het midden van het land, kom je vaker hybriden tegen, zoals een snackbar waar men "friet" op de prijslijst had staan, maar na een bestelling van een "frietje speciaal" deze bevestigde met "één patat speciaal!". Verder kan het woord friet ook nog gespeld worden als "frites". Dit gebeurt het meeste in de samenstelling fritessaus, of bij producten die in de supermarkt te koop zijn, zoals ovenfrites.
Gerelateerd aan bovenstaand taalverschijnsel is ook het dualisme snackbar/friture. Waar men in het grootste gedeelte van het land spreekt over een snackbar, wordt met name in Limburg het woord friture gebezigd. Het kan dan ook voorkomen dat een Limburger die in een andere provincie vraagt naar een nabijgelegen friture, vreemd wordt aangekeken omdat men denkt dat hij de frituurketel zelf bedoelt. Over het algemeen lijkt het erop dat het woord friettent een goed alternatief is wanneer men in informeel taalgebruik een dergelijk etablissement wil aanduiden.
De prijs van friet
De friet wordt duur betaald: hoge prijzen voor aardappelen en stroomkosten drijven de prijzen op. Een friet met mayonaise kost gemiddeld 1,56 euro in de Nederlandse cafetaria. Uit onderzoek blijkt dat er behoorlijke regionale verschillen zijn in prijsstelling. Zo is de gemiddelde prijs in het noorden van het land 1,52 euro, terwijl in het zuiden 1,62 euro wordt berekend voor een bakje friet met mayo. In het midden van het land bedraagt de gemiddelde prijs 1,55 euro. Verder blijkt uit het onderzoek dat de kroket gemiddeld 1,18 kost. Een blikje fris gaat voor 1,37 euro over de cafetariacounter, terwijl een petfles fris gemiddeld 1,81 kost.
Calorieën en portiegrootte
Het gewicht van een gemiddelde portie friet is volgens het voedingscentrum 165 gram. Volgens het voedingscentrum hoort een man gemiddeld 2500 kilocalorieën (10460 KJoules) en een vrouw gemiddeld 2000 kilocalorieën (8368 Kjoules) binnen te krijgen.
Dit betekent dat, uitgaande van de gemiddelde hoeveelheid kilocalorieën van friet zoals genoemd in de tabel hierboven, één portie friet al evenveel caloriën levert als 3/4 van de avondmaaltijd, en dit is nog zonder saus.
Voedingswaarde van friet (per 100 gram)
| Voedingsstof | Hoeveelheid |
|---|---|
| Kcal | 277 |
| Kjoule | 1159 |
| Vetten | 14 gram |
| Waarvan verzadigd | 1.7 gram |
| Koolhydraten | 33 gram |
| Vezels | 3.7 gram |
| Eiwitten | 3.8 gram |
| Zout | 0.3 gram |
Friet en gezondheid
Conclusie: friet is inderdaad niet het meest vetarme product wat je kunt bedenken. Ondanks dat is het niet friet dat je dik maakt, maar de combinatie van vet eten en niet voldoende bewegen. Geniet dus, maar snack met mate en loop eens een blokje om voor een friettent, misschien blijkt die nog beter te zijn dan je stamtent ook.
Fritesbakjes en hun maten
De kleur van het bakje zegt niks over de inhoud. Fritesbakjes worden onderverdeeld in de maten: A7, A9, A13, A14. Deze maten komen in meerdere kleuren en materialen voor. A7 wordt in de meeste zaken gebruikt als de ‘kleine friet’, maar er zijn ook zaken die A9 daar voor gebruiken. De A7 heeft als gemiddeld portiegewicht 120-140 gram. De A9 heeft een gemiddelde van 140-160 gram. Wil je het zeker weten, neem dan een leeg bakje mee om te meten. A7 is 12,2 X 9,5 X 3,3 cm, A9 is 14,5 x 9,5 x 3,6 cm. Maar vergeet vooral niet te genieten van je frietje! Iedereen verdient soms een vettig hapje....
Friet puntzakken: maten en gewichten
In onze webshop zie je vaak 8 verschillende maten bij een puntzak staan. Deze maten worden bepaald door het meten van de breedte van de open zijde van het frietzakje. Is de open zijde van puntzak Brabants Bont bijvoorbeeld 21 cm dan noemen wij dit een PZ 21. Het populairste puntzakje is de PZ17. Deze frietzakmaat wordt veel gebruikt in frietzaken en restaurants voor een kleine friet. In een PZ17 gaat ongeveer 150 gram friet.
Het aantal gram friet dat in een puntzak gaat is sterk afhankelijk van de frietsoort. Hoe dunner de friet hoe lager het aantal gram is dat in een frietzak gaat. Van Franse Frieten gaan er dus ‘minder’ in een puntzak dan van de dikke Vlaamse friet. In het overzicht hierboven vind je bij iedere frietzakmaat een indicatie van het aantal gram friet per puntzak.
Wanneer je thuis gaat frituren kun uitgaan van ongeveer 250 gram afbakfriet per persoon en voor kinderen ongeveer 150 gram. Houdt er rekening mee dat wanneer je echte verse friet gebruikt je per persoon zo’n 125 gram friet meer nodig hebt. PZ13 en PZ10 zijn onze kleinste frietzakken. Deze maten zijn geschikt voor het presenteren van kleine snacks zoals een amuse, bonbons of bijvoorbeeld snoepjes.
In onze webshop vind je 3 verschillende frietzakhouders. De grote RVS frietzakhouder is geschikt voor de volgende maten: PZ17(S), PZ19(M), PZ21(L), PZ23(XL) en PZ26(XXL). De kleine RVS frietzakhouder met sausbakje is geschikt voor PZ13(XXS), PZ15(XS) en PZ17(S). De 'Meter Friet' is geschikt voor de PZ13(XXS), PZ15(XS) en PZ17(S). Eventueel kun je de meter friet ook nog gebruiken voor de PZ19(M) en PZ21(L) papier puntzak, je moet dan alleen tussen iedere zak een gat vrijhouden.
Twijfel je over wat de juiste frietzakmaat is? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen.
labels: #Ei
