Hoor jij ook wel eens verhalen over mensen die overleden nadat ze te veel hadden gegeten of gedronken? Het zijn misschien geen fijne verhalen, maar we worden er wel nieuwsgierig door. Want hoeveel zou je moeten innemen, van de producten die wij dagelijks consumeren, om te overlijden? In toxicologie is hier een gezegde voor: “De dosis maakt het vergif.” En hier wordt uiteraard mee bedoeld dat alles vergif kan zijn als het maar de juiste kwantiteit heeft. Maar hoe zit dat bij dingen die wij dagelijks consumeren, zoals koffie, zout of bananen?

We krijgen in het dagelijks leven een redelijke hoeveelheid zout binnen, maar niet snel genoeg om eraan te overlijden. Hiervoor moet je namelijk 47 theelepels zout binnenkrijgen. Natrium kan dus in grote hoeveelheden schadelijk zijn en dit komt doordat het net als kalium een elektrolyt is. Elektrolyten zijn kleine ionen die de hoeveelheid water in je cellen reguleren. Als je te veel natrium binnenkrijgt zal er meer water uit je cellen verdwijnen waardoor die krimpen.

Door te veel natrium kun je last krijgen van de volgende verschijnselen: de mogelijkheid verliezen om te reageren, slaperigheid en het gevoel dat je geen energie meer hebt. Te veel zout is dodelijk, maar je kan ook niet zonder. Meer als de helft van de volwassen in Nederland eet te veel zout. 3,75 gram zout wordt geadviseerd om in te nemen per dag, meer als de helft van de volwassen zit gemiddeld op de 8,2 gram.

In veel producten zit zout en vaak zijn we daar niet bewust mee bezig. Veel fabrikanten voegen zout toe bij hun producten om bijvoorbeeld houdbaarheid, smaak en/of structuur te verbeteren. Dit verklaart dan ook dat tachtig procent van onze zoutinname niet komt van eigen gebruik, maar van producten met toegevoegd zout. Te veel zout kan zorgen voor een hoge bloeddruk, waardoor de kans op hart- en vaatziekte verhoogt.

Dit betekent natuurlijk niet om meteen alle producten met zout te schappen uit je leven. Het is natuurlijk heel lastig om door het leven te gaan zonder zout omdat in bijna alle producten wel zout zit. Leef natuurlijk hoe je wilt, maar probeer wel rekening te houden met je zoutinname. Bijna alle Nederlanders eten meer zout dan de dagelijkse hoeveelheid die nog gezond is voor je nieren. Gemiddeld eten we meer dan een kilo zout per persoon per jaar te veel.

Een verlaging van de zoutconsumptie van 9 gram zout per dag tot maximaal 6 gram per dag kan naar schatting bijna 150.000 gevallen van chronische nierschade voorkomen over een periode van 10 jaar. Daarnaast voorkomt het bij 250 mensen nierfalen, waarbij dialyse of transplantatie nodig is. Maar liefst 84% van het zout dat mensen binnenkrijgen komt uit bewerkte voedingsmiddelen en gerechten. Slechts 16% komt uit het zoutvaatje. Dagelijkse zoute boosdoeners zijn kazen, vleeswaren, bewerkt vlees en kant-en-klare vleesvervangers.

Feiten en fabels over zout

Er bestaan veel misverstanden over zout. Kun jij de feiten over zout onderscheiden van de fabels?

  • Fabel: Als ik een lage bloeddruk heb, dan is zout eten juist goed.
  • Feit: Minderen met zout helpt nierschade te voorkomen.
  • Fabel: Gezond zout is niet schadelijk.
  • Feit: Zout verergert bestaande nierschade.
  • Fabel: Als ik het zoutvaatje laat staan, gebruik ik niet meer dan 6 gram per dag.
  • Feit: Medicatie werkt slechter door zout.

World of Statistics zet de acute toxiciteit van allerlei voedingsstoffen, medicijnen en andere huis-, tuin- en keukenmiddelen op een rijtje in gram per kilo lichaamsgewicht:

Stof Gram per kilo lichaamsgewicht
Suiker 29,7
Benzine 14
Vitamine C 11,9
Lactose 10
Ethanol 7,06
Zout 3
Ibuprofen 0,636
Formaldehyde 0,6
Aspirine 0,2
Cafeïne 0,192
Uranium 0,114
Cocaïne 0,096
Vitamine D3 0,037
Heroïne 0,0218
Nicotine 0,0008
Polonium-210 0,00000001

In de toxicologie verwijst de mediane dodelijke dosis, ook wel aangeduid als LD50 (een afkorting van ‘lethal dose, 50%’) naar de hoeveelheid van een stof, pathogeen, toxine of straling die nodig is om de helft van de geteste populatie binnen een bepaalde testperiode te doden. LD50 wordt vaak gebruikt als algemene maatstaf voor de acute toxiciteit van een stof. Hoe lager de LD50, hoe giftiger de stof is.

Al kan je in natuurlijk sterven van elk product: de dosis maakt het gif. Als je water drinkt tot in het oneindige zal je lichaam het begeven. En ja, hier zijn mensen aan gestorven. Maar er bestaan ook producten waarvan de dosering helemaal niet zo hoog hoeft te zijn voor een vergiftigende, en zelfs dodelijke, werking. Zo bestaan er onschuldige producten waar je een beetje voor moet oppassen.

Andere potentieel gevaarlijke producten

Naast zout, zijn er andere alledaagse producten die in grote hoeveelheden gevaarlijk kunnen zijn:

  • Kersenpitten: bevatten cyanide.
  • Rabarberbladeren: bevatten oxaalzuur.
  • Groene aardappelen: bevatten glycoalkaloïde gif.
  • Paranoten: bevatten radium en seleen.
  • Tomatenplant (bladeren en stam): bevatten glycoalkoloïde.
  • Giftige paddenstoelen: kunnen fatale vergiftiging veroorzaken.
  • Nootmuskaat: kan hallucinaties en vergiftiging veroorzaken bij grote hoeveelheden.

Uit een nieuw 25 jaar lang onderzoek naar zout, blijkt dat zelfs een beetje extra zoutinname al risico geeft op vroegtijdig overlijden. Meer dan 85% van de Nederlandse bevolking krijgt meer zout binnen dan de maximale aanbevolen hoeveelheid van 6 gram zout per dag. Het grootste gedeelte krijgen we binnen via de consumptie van verwerkt voedsel. Teveel zoutinname kan o.a. Voor mensen die normaal ongeveer 1,5 theelepel (3,4 gram) zout innemen, blijkt dat zij een 12% grotere kans hebben op eerder overlijden, voor elke gram zout die zij meer binnenkrijgen.

In totaal zijn er ruim 6.000 mensen gevolgd in het onderzoek. Dit verband houdt voor dit onderzoek in dat mensen met een minimale inname van zout, het minste kans hebben op vroegtijdig overlijden.

Dodelijk doses van andere stoffen

  • Nootmuskaat: Te veel nootmuskaat is slecht voor de bloeddruk en kan leiden tot vergiftiging.
  • Vruchtenpitten (kersen, abrikozen, perziken, appels, peren, pruimen, mirabelles): Kunnen giftige cyanide bevatten.
  • Water: Te veel water verstoort je vochtbalans en kan leiden tot een osmotische shock.
  • Paracetamol: Een overdosis paracetamol vergiftigt de lever.
  • Alcohol: Promillage van 3 verlamt de ademhaling.
  • Koffie: 10 liter koffie in korte tijd is dodelijk.
  • IJzer- en vitaminetabletten: Overdosis ijzer is gevaarlijk voor kinderen.
  • Ibuprofen: Te veel ibuprofen tast het maagslijmvlies aan.
  • Schoonmaakmiddelen: Ontstopper tast slokdarm en maag aan.
  • Chocolade: Chocolade is gevaarlijk voor honden.

Zout (natrium) hebben we nodig voor het regelen van de bloeddruk en vochtbalans in ons lichaam. in ons eten. Het meeste zout wordt toegevoegd door fabrikanten. Het advies is om niet meer dan 6 gram zout per dag binnen te krijgen. In Nederland krijgen veel mensen te veel zout binnen. Het komt zelden voor dat mensen te weinig zout binnenkrijgen. Te veel zout kan negatieve effecten hebben op je gezondheid. Als het over zout gaat, wordt meestal keukenzout bedoeld. De scheikundige naam voor keukenzout is natriumchloride (NaCl). De begrippen zout en natrium worden vaak door elkaar gebruikt. Dit komt doordat zout de belangrijkste bron van natrium in ons eten is. Als we het hebben over de gezondheidseffecten van zout, bedoelen we bijna altijd de effecten van natrium.

Van nature zit er niet veel zout in ons eten. meeste zout wordt toegevoegd door fabrikanten. houdbaarheid (vleesproducten, vis, zuurkool) of structuur (brood, kaas). en drinken. De andere 20% voegen we zelf toe aan ons eten. In Nederland krijgen we vooral zout binnen via brood, vleesproducten en kaas. producten het meeste zout zit, maar doordat we ze vaak en veel eten.

Je nieren regelen de hoeveelheid natrium in je lichaam. het zout uit je eten plas je weer uit. Hoeveel zout je precies nodig hebt, is moeilijk te zeggen. In Nederland is er geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor zout opgesteld. Door buitenlandse organisaties zoals het Amerikaanse National Academy of Sciences, Engeneering and Medicine (NASEM) is wel een adequate inname (AI) voor natrium vastgesteld. Deze is voor volwassenen 1,5 gram natrium per dag. Dit komt overeen met 3,75 gram zout. Dit is de hoeveelheid die nodig is om het zout dat je onder normale omstandigheden verliest je bijvoorbeeld je urine en zweet weer aan te vullen. omstandigheden kunnen andere adviezen gelden. mensen die zwaar werk doen in extreme hitte en veel zweten.

De Gezondheidsraad adviseert volwassenen om niet meer dan 6 gram zout per dag binnen te krijgen. Dit staat gelijk aan 2,4 gram natrium. Vul de Schijf van Vijf voor jou in voor een advies op maat. Wil je nagaan hoeveel zout je binnenkrijgt? Voor baby's en kinderen ligt het advies voor de maximale hoeveelheid zout en natrium lager. De nieren van baby’s en kinderen kunnen namelijk nog niet veel zout aan. Als kinderen te veel zout binnenkrijgen, kunnen ze op latere leeftijd last krijgen van hun nieren. Het advies is daarom om geen zout toe te voegen aan het eten van je baby of kind. binnenkrijgen. per dag binnen. Mannen eten gemiddeld meer zout (7,8 gram per dag) dan vrouwen (6,1 gram per dag). gram zout per dag. van de zoutinname. wordt toegevoegd tijdens het koken en aan tafel.

Een tekort doordat je te weinig zout binnenkrijgt via je eten komt zelden voor. In veel producten zit namelijk zout. Bovendien zorgt je lichaam dat je zo min mogelijk zout uitplast als je weinig zout binnenkrijgt. Een zouttekort kan wel ontstaan bij uitdroging, bijvoorbeeld door ernstige diarree of overgeven. Om uitdroging door diarree of overgeven te voorkomen, is het belangrijk om veel te drinken en daarbij zout te eten.

Negatieve effecten van te veel zout

Als je te veel zout binnenkrijgt, kan dat negatieve effecten hebben op je gezondheid:

  • Verhoogde bloeddruk: Te veel zout zorgt ervoor dat je lichaam meer vocht vasthoudt.
  • Nierziekten: Te veel zout kan leiden tot nierziekten.
  • Maagkanker.
  • Botontkalking: Bij te veel zout plas je het teveel aan zout samen met calcium uit.

Van zout kom je niet aan in gewicht. In zout zitten namelijk geen calorieën. Wel kun je door het eten van te veel zout vocht vasthouden. In ernstige gevallen wordt dit oedeem genoemd. Dit is een vochtophoping in het lichaam, meestal in de voeten, enkels en onderbenen. Ook kan het vocht zich ophopen in de longen. Door deze vochtophopingen kun je 1 tot 2 kilo zwaarder zijn, maar deze gewichtstoename is tijdelijk.

De hoeveelheid zout in Sanda's lichaam kan volgens Jacobs vergeleken worden met iemand die 4 liter zeewater drinkt. Dat leidde bij de destijds 20-jarige student ingenieurswetenschappen tot een acuut 'hersenoedeem': waarbij de hersenen opzwellen en onomkeerbare hersenschade ontstaat. Alles wat in het ziekenhuis nog is geprobeerd om hem te redden, was 'gedoemd om te mislukken', aldus de medisch expert.

labels:

Zie ook: