Iedereen voelt zich weleens somber en neerslachtig; deze gevoelens horen bij het leven. Dat maakt het echter niet minder vervelend. Een somber en neerslachtig gevoel zorgt voor vermoeidheid, en minder plezier en weerbaarheid.

In dit artikel leggen we uit wat somberheid precies betekent, wat het verschil is met een depressie, waardoor het veroorzaakt kan worden én wat je eraan kunt doen.

Wat is somberheid?

Het belangrijkste kenmerk van somberheid is een verdrietig en neerslachtig gevoel. Je hebt vrijwel nergens zin in en niets kan je echt opvrolijken. Somberheid komt veel voor en is over het algemeen tijdelijk.

Het is normaal om je af en toe somber te voelen; dit is een normale reactie op een nare gebeurtenis. Somberheid is een normale reactie op vervelende gebeurtenissen. Je kunt je bijvoorbeeld somber voelen als je je baan verliest, je relatie uitgaat of als je een langere tijd ziek bent. Je kunt je ook somber voelen als je je zorgen maakt over problemen rondom je werk, financiën, gezondheid, relaties of gezinsleven. Daarnaast kun je natuurlijk ook ‘gewoon’ even down voelen, bijvoorbeeld door hormoonschommelingen.

Wanneer je problemen ervaart of dingen niet lekker lopen kan je je somber gaan voelen. Denk aan problemen met:

  • Geld
  • Werk
  • Relaties
  • Opvoeden
  • Gezondheid
  • Verliezen van een dierbare
  • Wonen

Je neerslachtig voelen kan ook als je bijvoorbeeld net ruzie hebt gehad, je erg moe of teleurgesteld bent.

Somberheid vs. Depressie

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is somberheid niet hetzelfde als een depressie. Het verschil tussen somberheid en depressie wordt vooral bepaald door de duur en de heftigheid van de sombere gedachten en gevoelens.

Als een sombere stemming weken aanhoudt en je nergens meer zin in hebt en je het plezier in de gewone dagelijkse activiteiten verliest, dan gaat de somberheid geleidelijk over in depressie. Er wordt pas gesproken van een depressie als er langer dan twee weken sprake is van aanhoudende somberheid en/of een verminderde interesse in de gewone dagelijkse activiteiten.

Somberheid wordt pas een depressie als de sombere gedachten en gevoelens jouw dagelijks functioneren in de weg staan. Als je somber bent, kun je meestal nog wel taken uitvoeren en wanneer je afgeleid bent van de negatieve gedachten kun je plezier ervaren.

Somberheid heeft over het algemeen een duidelijk aanwijsbare oorzaak. Zodra je situatie verbetert of de problemen worden opgelost, klaart je stemming ook op. Bij depressie is dit niet altijd het geval.

Wat te doen tegen somberheid?

Een somber gevoel kan erg vervelend zijn en het genieten flink in de weg staan. Gelukkig kun je zelf het een en ander doen om er beter mee om te gaan.

1. Pak problemen aan

Somberheid kan een reactie zijn op concrete problemen en uitdagingen op het gebied van werk, relaties, financiën of gezondheid. Je doet er goed aan om te onderzoeken hoe je het beste met deze situaties kunt omgaan. Wanneer je zaken actief kunt aanpakken, verbeteren of oplossen, wordt je somberheid vaak een stuk minder.

2. Zoek sociaal contact

Als je je somber voelt, heb je vaak de neiging om je terug te trekken. Sociaal contact blijven opzoeken, ook al heb je er helemaal geen zin in, kan je stemming verbeteren en helpen voorkomen dat je depressief wordt. Het kan opluchten om met anderen over je problemen of zorgen te praten en je gevoelens te delen.

Als je je veel zorgen maakt, denk je vaak steeds weer aan dezelfde dingen. Het kan lastig zijn om daar uit te komen. Probeer eens op te schrijven wat je denkt en voelt. Door het op te schrijven ben je het even kwijt. Het staat op papier, dus je hoeft het niet meer te onthouden. Ook helpt het om aan andere dingen te denken dan de gedachten die steeds in je hoofd zitten.

3. Creëer een routine

Bij somberheidsklachten wordt het eigen initiatief vaak minder. Dan is het goed om een routine te hebben waaraan je je kunt houden. Regelmaat maakt het makkelijker om in actie te komen en kan je helpen om grip op je leven te houden. Probeer een dag- en nachtritme aan te houden. Als het kan, blijf dan naar je werk of studie gaan. Eet op vaste tijden en zorg voor voldoende slaap, rustmomenten en ontspanning. Pas op voor ongezonde gewoontes.

  • Ga op normale tijden naar bed.
  • Sta op tijd op en kleed je aan.
  • Eet 3 keer per dag op vaste tijden.

4. Beweeg regelmatig

Uit onderzoek komt steeds meer bewijs naar voren dat bewegen helpt tegen somberheidsklachten en depressie. Tijdens lichaamsbeweging worden gezonde neurotransmitters vrijgegeven in je brein zoals serotonine, dopamine en endorfine. De werking van deze stoffen kan zorgen voor stressvermindering, een betere nachtrust en een betere stemming.

Onderschat de mentale kracht van lichaamsbeweging niet! Beweging is gezond en het geeft je een goed gevoel. Zorg dagelijks voor minimaal een half uur lichaamsbeweging. Maak bijvoorbeeld een wandeling, fiets een stukje of ga in de tuin aan de slag.

5. Blijf leuke dingen doen

Als je je somber voelt, zie je vaak overal tegenop en heb je geen zin meer om dingen te ondernemen. Probeer toch zoveel mogelijk dingen te blijven doen die je voorheen leuk vond. Jouw somberheid zal niet verdwijnen als je in bed blijft liggen of in je eentje thuis blijft zitten. En doe af en toe iets nieuws of ongewoons.

Als je niet lekker in je vel zit, dan is het goed om dingen te doen die je leuk vindt. Zoek afleiding in ontspannende activiteiten, hoe lastig dit ook kan zijn. Maak daarnaast een lijst met dingen die jij fijn vindt om te doen.

6. Sta jezelf toe je ellendig te voelen

Houd jezelf niet voor de gek en geef toe dat je niet lekker in je vel zit. Soms moet je gewoon toegeven dat de manier waarop je door het leven gaat niet langer werkt. Probeer je gevoelens er te laten zijn, ook al is dat moeilijk en voelt dit ontzettend vervelend. Door jouw gevoelens te erkennen en te accepteren zet je een belangrijke stap om tot verbeteringen te komen. Wanneer je jouw gevoelens opkropt, ontkent of ertegen vecht, vergroot dat de somberheid.

7. Zoek professionele hulp

Mocht je er ondanks onze tips toch niet uitkomen, aarzel dan niet om professionele hulp in te schakelen.

Andere tips

  • Praat met mensen die je kent: Als je je depressief voelt, is het fijn om dat aan anderen te vertellen. Praat erover met je vrienden, je ouders een docent of een andere bekende.
  • Schrijf je gevoelens op: Als u zich niet zo fijn voelt, helpt het om uw gedachten van u af te schrijven. Zo ontstaat er ruimte en rust in uw hoofd.
  • Focus op positieve gedachten: Focus dus op fijne dingen, fijne gedachten, maak jezelf desnoods wijs dat je je goed voelt. Dan groeit dát!
  • Tel je zegeningen: Waar ben je dankbaar voor? Wat gaat goed in je leven, waar ben je tevreden mee?
  • Doe iets aardigs voor een ander: Geven maakt je blij!
  • Beweeg: Bewegen zorgt voor afleiding. En voor de aanmaak van geluksstofjes in je hersenen. Ga lekker naar buiten om te bewegen, ga bijvoorbeeld lekker wandelen. Ook het zonlicht doet u goed.

Wanneer professionele hulp inschakelen?

Blijf je somber en gaat het niet beter na een paar maanden? Dan kunnen gesprekken met de praktijkondersteuner bij je huisartsen-praktijk helpen. Maak een afspraak bij je huisarts als je hulp wilt om met verdriet en somberheid om te gaan.

Maak ook een afspraak bij je huisarts als de somberheid een depressie wordt. Je bent dan minstens 2 weken lang het grootste deel van de dag somber, of bijna niks interesseert je nog.

Ook heb je andere klachten, zoals:

  • Slecht slapen
  • Een leeg of nutteloos gevoel
  • Geen zin in eten of veel meer eten
  • Bijna elke dag moe

Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost in deze situaties:

  • Je voelt je erg somber, angstig of in de war (een psychische crisis).
  • Je denkt aan zelfmoord.
  • Je maakt plannen om een einde aan je leven te maken.

Denk je aan zelfmoord, dan is hulpdienst 113 er ook voor je, dag en nacht. Bel 113 of gratis 0800 0113.

labels: #Ei

Zie ook: