In een wereld vol nieuws over mensen die met spoed naar het ziekenhuis worden gebracht door te veel te vapen, betalen anderen zich scheel aan sigaretten en besluiten weer anderen om gezonder te leven en hun nicotine-inname te verminderen. Wat veel mensen echter niet weten, is dat niet alleen tabaksproducten en vapes nicotine bevatten, maar ook sommige groenten.

Maar helaas, als je dacht hiermee onder je dagelijkse portie groenten uit te komen, heb je pech. Het is namelijk allemaal niet zo eng als het klinkt.

Wat is nicotine eigenlijk?

Nicotine is een natuurlijke stof die voorkomt in planten van de nachtschadefamilie. Denk aan tabak, maar dus ook aan tomaten, aubergines, aardappelen en paprika’s. De stof is een zogeheten alkaloïde: een bittere plantverbinding die planten gebruiken als bescherming tegen insecten (1).

Hoewel we nicotine vooral kennen van tabak en roken, is het eigenlijk geen ‘slechte’ stof van zichzelf. Het is de context (zoals roken) die het problematisch maakt.

Waarom zit er nicotine in groenten?

Omdat tomaten, aubergines, aardappelen en paprika’s allemaal familie zijn van de tabaksplant. Ze bevatten dus van nature nicotine, al is dat in extreem lage hoeveelheden (1). Een paar voorbeelden:

  • Tomaat: ca. 7 nanogram nicotine per gram
  • Aubergine: ca. 100 nanogram per gram
  • Aardappel: ca. 15 nanogram per gram

Ter vergelijking: een sigaret bevat gemiddeld 1 tot 2 milligram nicotine. Je zou dus letterlijk kilo’s aubergine moeten eten om hetzelfde binnen te krijgen als via één sigaret. En zelfs dan zou je lichaam het op een heel andere manier verwerken.

Waarom raak je niet verslaafd aan groenten?

Verslaving aan nicotine ontstaat door de manier waarop het het lichaam binnenkomt. Wanneer je rookt, bereikt de nicotine binnen 10 seconden je hersenen. Daar zorgt het voor een directe afgifte van dopamine - het beloningsstofje - wat een prettig gevoel geeft. En daar begint het verslavingsproces (2).

Bij groenten werkt dat heel anders:

  • De opname verloopt via het maag-darmkanaal
  • De hoeveelheid nicotine is miniem
  • Er is geen directe ‘kick’ of dopaminepiek

Kortom: geen kick, geen craving, geen verslaving.

Maar… heeft nicotine dan ook voordelen?

Best verrassend: ja, nicotine heeft ook een aantal potentiële gezondheidsvoordelen. In lage en gecontroleerde doseringen is het onderzocht op:

  • Verbetering van cognitieve functies zoals aandacht en geheugen (3)
  • Mogelijke bescherming tegen neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer en Parkinson (2)
  • Anti-inflammatoire effecten (1)

In laboratoria wordt nicotine zelfs bestudeerd als mogelijke therapie bij aandoeningen als colitis ulcerosa, schizofrenie en ADHD. Dat betekent natuurlijk niet dat we allemaal aan de nicotinepleisters moeten, maar het laat wel zien hoe complex deze stof eigenlijk is.

De nuance die vaak ontbreekt

Nicotine is niet hetzelfde als roken. Waar roken honderden giftige stoffen bevat, is nicotine puur een stofje met stimulerende eigenschappen. Verslavend? Ja - als je het in hoge doses snel in je bloedbaan krijgt (2). Schadelijk? Dat hangt volledig af van de manier waarop je het binnenkrijgt en in welke hoeveelheid.

Groenten met nicotine? Geen enkel probleem. Ze dragen eerder bij aan je gezondheid dan dat ze schade aanrichten.

Nachtschade groenten lijst

Wanneer we alle nachtschade groenten op een rijtje zetten, krijgen we de volgende nachtschade groenten lijst:

  • Aubergine
  • Paprika's, zoete paprika's
  • Hete pepers
  • Aardappelen met uitzondering van zoete aardappelen en yams (wortelknollen)
  • Tomaten

Sommige mensen denken bij nachtschaden ook aan courgette omdat mensen deze groente veel met de netgenoemde groente eten. Courgettes zijn echter familie van de komkommer (cucurbitaceae) en dat zijn geen nachtschaden.

Wat doet nicotine met je hersenen?

Wanneer je nicotine binnenkrijgt, gebeurt er van alles in je hersenen. Het stimuleert de afgifte van verschillende neurotransmitters, waaronder dopamine. Deze staat bekend om het geven van een gevoel van genot en beloning. In stressvolle situaties kan nicotine zelfs een kalmerend effect hebben, wat voor sommigen een reden is om naar een sigaret te grijpen.2

Wat doet roken met je lichaam?

De rook van een sigaret bevat een mix van (zeer) schadelijke chemicaliën, waaronder veel vrije radicalen. De antioxidanten in het lichaam proberen deze vrije radicalen te neutraliseren, maar bij langdurige blootstelling kunnen ze overweldigd worden. Een overschot aan vrije radicalen leidt tot oxidatieve stress en schade aan lichaamscellen. Nicotine kan daarmee bijna elk deel van je lichaam beïnvloeden:7

  • Longen
    Sigarettenrook irriteert de luchtwegen wat kan leiden tot hoesten, slijmproductie en kortademigheid. Daarnaast kan het de trilhaartjes in de longen - die vuil en slijm afvoeren - beschadigen. Hierdoor kunnen vuil en schadelijke stoffen dieper in de longen terechtkomen, meer schade veroorzaken en zorgen voor een verminderde longfunctie.
  • Hart en vaten
    Eén van de bekendste effecten van nicotine is dat het de bloeddruk en hartslag verhoogt. Op lange termijn kan dit extra belasting voor het hart betekenen. Roken kan bovendien het cholesterolgehalte in het bloed verhogen, wat een extra risicofactor vormt.
  • Immuunsysteem
    Rokers hebben vaak een lagere immuunfunctie en een langzamere wondgenezing. Sigarettenrook kan de werking van immuuncellen verstoren en de productie van cytokinen verminderen.8
  • Verhoogde behoefte aan vitamine C
    Roken veroorzaakt een verhoogde oxidatieve stress in het lichaam, wat resulteert in een grotere behoefte aan antioxidanten zoals vitamine C.9 Daarnaast kan sigarettenrook de opname van vitamine C verstoren door een verminderde bloedtoevoer naar de darmen.
  • Bloedsuikerspiegel
    Nicotine vermindert de gevoeligheid van cellen voor insuline, waardoor het lichaam meer insuline nodig heeft om de bloedsuikerspiegel te reguleren. Bovendien kan roken de opname van glucose door de cellen verminderen, waardoor de bloedsuikerspiegel stijgt.
  • Huid
    Roken kan de huidveroudering versnellen.10,11 De vrije radicalen in sigarettenrook kunnen collageen en elastine afbreken, waardoor de huid minder elastisch wordt en rimpels en kraaienpootjes ontstaan. Een verminderde bloedtoevoer naar de huid kan zorgen voor een grauwe, vale teint en doffe uitstraling.
  • Gebit
    Teer in sigarettenrook kan zich afzetten op de tanden, waardoor ze geel of bruin worden. Nicotine in sigarettenrook vernauwt de bloedvaten in het tandvlees, waardoor het tandvlees minder goed wordt doorbloed.12
  • Zwangerschap en vruchtbaarheid
    Roken tijdens de zwangerschap verhoogt het risico op vroeggeboorte, laag geboortegewicht, vertraagde ontwikkeling en andere complicaties. Bovendien kan roken de vruchtbaarheid van zowel mannen als vrouwen verminderen.

labels:

Zie ook: