De Indonesische keuken is rijk aan smaken en diversiteit, maar kan voor beginners overweldigend lijken. Dit artikel biedt een gedegen introductie tot de Indonesische keuken, met toegankelijke recepten en handige tips om je op weg te helpen.

Wat maakt een kookboek geslaagd?

Een goed kookboek bestaat niet alleen uit een goede structuur met duidelijke recepten. Het moet vooral inspirerend zijn. Dit kan door iets nieuws te leren met een grondige uitleg en goede basis, inspirerende persoonlijke belevingen/ervaringen te delen en/of erg boeiend te zijn door de food fotografie. Een combinatie van deze factoren maakt een boek tot absolute topper al zijn ze vaak niet allemaal vertegenwoordigd.

Het "Basisboek Indonesisch" zet voornamelijk in op een gedegen introductie tot de Indonesische keuken. In het eerste deel van het boek wordt erg uitgebreid stilgestaan bij de kern van de Indonesische keuken waarbij een grondige uitleg wordt gegeven bij een ruime selectie aan typische producten en hulpmiddelen die deze keuken typeren.

Ingrediënten en Hulpmiddelen

Als je nog helemaal niets van deze keuken kent, kan dit deel misschien wat overweldigend zijn als termen als: Cabe hijau, Ketoembar, Jeruk limau, … voorbij komen. Gelukkig staat telkens een vertaling en foto bij het product en volgt een uitgebreide uitleg hoe en waarvoor het product kan worden gebruikt. Perfect om later in het boek op terug te vallen want daar worden de oorspronkelijke benamingen gebruikt. Het is bijgevolg soms wel wat bladeren en vergt wat opzoekwerk om de juiste ingrediënten bij het recept te kunnen plaatsen. Maar goed… zo leer je natuurlijk snel bij.

Na deze ruime eerder technische introductie waar weinig beleving van uitstraalt maar anderzijds erg gedegen is volgt een stuk waarin de opbouw van een feesttafel wordt besproken met suggesties voor enkele gerechten om vervolgens met ruim 130 recepten je mee te nemen in de kern van deze keuken. Van “Soepen en Sajoer” tot “zoete” en “hartige” nagerechten en alles daartussen van rijstschotels tot vlees, vis en schaaldieren.

Structuur van het boek

De structuur van het boek is erg duidelijk. Het eerste blad krijg je de Indonesische benaming met Nederlandse vertaling, een korte introductie bij het gerecht en eronder een kader met ingrediënten en bereiding en twee kleine actiefoto’s. Het blad ernaast krijg je een foto met het eindresultaat over de volledige pagina. Hoewel de omslag en lay-out van het boek een wat “oudere” uitstraling hebben, blijkt de food-fotografie verder wel erg gedegen. Sober, strak maar met veel charme en beleving.

Recepten en Inspiratie

Bij het doorbladeren van het boek kreeg ik al snel zin om aan de slag te gaan. Heel wat van mijn favorieten bij de “Chinees” blijken namelijk Indonesisch of een verwante roots te hebben. “Babi Kecap” is hiervan een mooi voorbeeld. Vandaar ook mijn keuze voor het uitschrijven van dit recept in BBQ variant. Dat je als BBQ liefhebber niet enkele BBQ boeken moet kopen zeg ik al langer. Je kan namelijk heel wat recepten aanpassen tot een waar barbecue feest. Met het “Basisboek Indonesisch” is dat zelfs in veel gevallen niet nodig.

Waar tegenwoordig in het Westen de technologische vooruitgang de traditionele manier van koken dreigt onderuit te halen (als dat nog niet gebeurd is), blijft men daar (soms noodgedwongen) de traditionele vuren in ere houden. Denk maar één de talrijke Saté-gerechten die uit Indonesië afkomstig zijn. Maar daarnaast komen nog heel wat andere technieken aan bod. Denk aan frituren, droogbakken, stomen, … genoeg variatie om mee aan de slag te gaan. Bovendien vind ik de bewaartips een leuke meerwaarde waar in kookboeken te weinig wordt bij stilgestaan.

Babi Kecap Recept (BBQ variant)

Een van de recepten die in het boek aan bod komt, is Babi Kecap. Hieronder een BBQ variant van dit gerecht.

Ingrediënten:

  • 900 gr. varkenskarbonades
  • zonnebloemolie
  • 3 teentjes look uitgeperst
  • 5 plakjes gemberwortel +-1cm
  • peper en zout
  • 125 ml ketjap asin
  • 1 blokje runderbouillon oorspronkelijk 1 blokje kippenbouillon
  • 50 gr.

Bereiding:

  1. Bereid je BBQ voor op een directe grillsessie tegen hoge temperatuur (+200°C) en leg een gietijzeren rooster of grillplaat boven op het vuur zodat deze gloeiend heet kan worden.
  2. Snij de varkenskarbonade in lappen van ongeveer 2 cm dik en wrijf in met zonnebloemolie, knoflook en zout.
  3. Schroei de karbonadelappen op de gietijzeren rooster tot ze een mooi krokante korst hebben.
  4. Plaats een stuk rookhout tussen de kolen en plaats de platesetter in je Kamado. Of indien je een Pelletsmoker zoals de Traeger gebruikt: verlaag de temperatuur en zet op supersmoke.
  5. Laat de karbonades een half uurtje roken op lagere temperatuur (+-100°C) terwijl je de overige ingrediënten verzamelt. Na een half uur snij je blokjes van 2 op 2 cm van de gerookte karbonadelappen en voeg je deze bij de saus (zie onderstaande)
  6. Plaats een hittebestendige pan op de directe zijde van je BBQ (of verhoog de temperatuur naar ongeveer 150°C) en bak de gember aan in zonnebloemolie gedurende een tweetal minuten.
  7. Voeg de overige ingrediënten toe en laat het geheel zachtjes pruttelen. Voeg het gerookt varkensvlees toe na een half uur roken en laat zachtjes mee garen tot de saus is ingekookt en wat stroperig wordt.

Babi betekent namelijk varken (vaak geroosterd) en kecap verwijst naar de traditionele “Ketjap” saus. Een sojasaus met toegevoegde smaakmakers. In het boek wordt aangeraden de zoutere “Ketjap asin” te gebruiken en aan te vullen met suiker om eenzelfde smaak te krijgen maar met een wat stroperige structuur. Met succes! De smaak is subliem en met “a touch of lemon juice” volledig af!

Tips van Frances Kuijk

Onverwacht meer eters? Geen probleem Frances Kuijk geeft als tip mee om blokjes gefrituurde aardappel toe te voegen aan de saus om meer monden te kunnen voeden.

Indonesisch vs. Indisch

Kort door de bocht zou je kunnen zeggen dat de Indonesische keuken de traditionele keuken is, afkomstig uit het gelijknamige land, terwijl de Indische keuken doorspekt is met Nederlandse ingrediënten, smaken en kooktechnieken. De Indische keuken is dan ook ontstaan tijdens de Nederlandse koloniale periode en een fusie van Indiase, Europese en Indonesische invloeden.

Indonesiërs kwamen in Nederland wonen en verlangden naar het eten van thuis. Omdat ze niet alle specerijen en exotische ingrediënten konden vinden ontstond een nieuwe keuken. Hoewel beide keukens overlappen op het gebied van specerijen en smaakprofielen, blijven ze uniek door hun culturele context. De Indonesische keuken benadrukt de diversiteit van het archipel, terwijl de Indische keuken een culinaire herinnering is aan de koloniale geschiedenis.

Essentiële Ingrediënten voor de Indonesische Keuken

Om zelf aan de slag te gaan met Indonesisch koken, zijn er een aantal essentiële ingrediënten die niet in je voorraadkast mogen ontbreken. Hieronder een overzicht:

Basisingrediënten (Supermarkt):

  • Sambal Oelek: Gemalen pepers met zout, onmisbaar als smaakmaker.
  • Tamarinde Pasta (Asem): Zure, fruitige pasta van de tamarindeboom.
  • Ketjap Manis: Zoete sojasaus.

Specifieke Ingrediënten (Toko/Aziatische Supermarkt):

  • Salam Blad (Daun Salam): Indonesische laurier met een citroenachtige smaak.
  • Djeruk Perut (Limoenblad): Geeft een frisse, citrussmaak.
  • Verse Laos (Galangawortel): Peperige en citrusachtige smaak.
  • Citroengras (Sereh): Geurige stengels.
  • Palmsuiker (Gula Djawa): Gemaakt van het ingekookte sap van de kokospalm, voor zoete en hartige gerechten.
  • Kurkuma Poeder: Geurig geel poeder, vaak gebruikt om rijst geel te kleuren.
  • Kentjoer Poeder: Specifieke geur van citrus, munt en kamfer.
  • Korianderzaad (Ketumbar): Zaadjes van de gemalen groene korianderplant.
  • Komijnzaad (Djinten): Wordt vaak gebruikt in combinatie met korianderzaad.
  • Kruidnagel (Cengkeh): Geeft een exotisch zoete smaak.
  • Kemirinoten (Kacang Kemiri): Vettige noot die als smaakversterker dient.

Met deze ingrediënten kun je al een groot aantal Indonesische gerechten bereiden. Vergeet niet dat je veel van deze ingrediënten kunt bewaren in de vriezer of in een luchtdichte verpakking om ze langer goed te houden.

Top 10 Indische en Indonesische Recepten

Hieronder een lijst van populaire Indische en Indonesische recepten:

  • Gado Gado
  • Soto Ayam Soep
  • Beef Rendang
  • Klepon (kokos balletjes)
  • Kue Dadar (pandan pannenkoek)
  • Kwee Mangkok (gestoomde cakejes)
  • Saté met geitenvlees
  • Smoor Kip
  • Ayam Sitan
  • Bami Goreng

15 Populaire Indiase Recepten

Naast de Indonesische keuken, is de Indiase keuken ook enorm populair. Hier zijn 15 populaire recepten:

  1. Indiase gele curry soep met gele spliterwten
  2. Butter Chicken (Murgh Makhani)
  3. Aloo Gobi (aardappel, bloemkool en tomaten curry)
  4. Palak Paneer (spinaziecurry met paneer kaas)
  5. Kedgeree (Indiaas rijstgerecht met vis)
  6. Kikkererwten curry met aardappels
  7. Chicken Tandoori
  8. Indiase kip curry met witte kool op naan
  9. BBQ Indiase gerechten
  10. Samosas
  11. Indiase aardappels met doperwten
  12. Naan broden (naturel, knoflook, kaas)
  13. Yoghurtsaus met munt
  14. Mango chutney
  15. Pittige Indiase tomaten chutney

Indonesische Recepten voor Beginners

Hieronder een tabel met enkele eenvoudige Indonesische recepten die perfect zijn voor beginners:

Recept Beschrijving
Nasi Goreng Gebakken rijst met groenten en vlees of tofu
Sajoer Boontjes Heerlijke knapperige sperziebonen in een romig en kruidig sausje
Kip Ketjap Malse kip in een zoete sojasaus
Sambal Boontjes Snelle vegetarische sambal boontjes
Ayam Goreng Gebakken kip

Indonesisch koken hoeft niet ingewikkeld te zijn. Met de juiste ingrediënten en een beetje oefening kun je thuis heerlijke gerechten op tafel zetten!

labels: #Koken

Zie ook: