De courgette, ook wel mergpompoen genoemd, die je in geel en groen hebt, behoort tot de familie van de komkommerachtigen en is familie van de pompoen, komkommer en meloen. Courgettes zijn langwerpige groenten die erg veel lijken op een komkommer.

Het is een zeer oud cultuurgewas en komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika. Pas sinds de zestiende eeuw kent Europa de courgette. Het woord ‘courgette’ komt uit het Frans: het verkleinwoord van ‘courge’, dat pompoen betekent, en wordt ook wel eens zomerpompoen genoemd. In Amerika wordt de courgette bijvoorbeeld “ summer squash “ genoemd , oftewel zomerpompoen. Een andere benaming voor de courgette is zucchini.

In tegenstelling tot de pompoen is de courgette geen kruipplant, maar toch kan deze behoorlijk veel ruimte in beslag nemen. De grote bladeren van de courgetteplant zijn behaard, stekelig en ruw. Er zijn heldergroene, donkergroene, witte en gele courgettes; ook bolvormige courgettes bestaan.

Een courgetteplant kan maar liefst 30-40 bloemen maken. Uit de bloem groeit een courgette, dus dat betekent ook net zoveel courgettes als bloemen uit één plant. Je hebt misschien wel eens courgettes met mooie bloemen eraan gezien. De bloemen, die verhandeld worden als ‘courgette fleur’, zijn echte delicatessen in restaurants. De bloem van de courgette kan ook gegeten worden en is een ware delicatesse.

Ondanks het kleine areaal is de vruchtgroente wel bekend en gewild in bijvoorbeeld groentemixen. De courgette teelt is geen grote teelt in Nederland. Overdekt is er circa 20 hectare in Nederland, verdeeld over circa 13 bedrijven en in het open veld circa 50 hectare. In de kas wordt het zowel geteeld op steenwol als in de vollegrond. Er is in de praktijk een trend zichtbaar van de vollegrond naar substraatteelt. Dit komt omdat het telen in substraat beter te sturen is en ook door de aankomende eisen voor gesloten systemen.

Courgette, ook wel mergpompoen genoemd, wordt door middel van bijen en hommels bestoven, waarna de courgette zich kan ontwikkelen. Het heeft een relatief laag gewas, waardoor werkzaamheden gemakkelijker zijn. De courgette is familie van de komkommer en de augurk dat net als deze vruchten veel water bevat. Water is dus een belangrijk bestandsdeel van de courgette, dat betekent dat het watergeefsysteem optimaal moet zijn. Daarom wordt er in de courgette teelt een precisie irrigatiesysteem gebruikt. Druppelbevloeiing is hét perfecte irrigatiesysteem hiervoor.

Kenmerken en voedingswaarde

De smaak van een courgette is vrij neutraal. Mocht je nou een courgette hebben die bitter van smaak is, eet deze dan niet op! De bittere smaak wordt namelijk veroorzaakt door de giftige stof cucurbitacine, welke van oorsprong in courgettes voorkomt. Gelukkig zijn telers erin geslaagd om het gehalte van deze stof nihil te maken. Dus eet je een courgette, komkommer of pompoen die bitter smaakt?

We eten de courgette onrijp, omdat deze anders vol zit met zaden. Courgettes kunnen behoorlijk groot worden, maar ze worden er dan niet lekkerder op. De meest bekendste courgette is langwerpig en groen, maar er zijn ook bol-courgettes, en gele courgettes. Ook komt er courgettes met streepjes en spikkels voor.

Courgettes zijn ontzettend gezond. Ze bevatten erg weinig calorieën, maar zijn extreem rijk aan vezels. Vezels zijn essentieel voor een goede stoelgang en een gezonde darmfora / passage. Courgettes zijn zeer rijk aan bepaalde vitaminen als A en C : een exemplaar van gemiddelde grootte bevat ruim de helft van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine C. Deze vitamine is van groot belang voor een sterk immuunsysteem. Het eten van courgettes helpt daarom om je immuunsysteem te ondersteunen. Daarnaast bevatten ze een aantal B vitaminen.

Wat mineralen betreft bevat de courgette voornamelijk kalium , mangaan, magnesium, ijzer en fosfor. Met name het kalium gehalte is interessant. Dit mineraal speelt een cruciale rol bij het gezond houden van je hart en bloedvaten. Natrium heeft een bloeddrukverhogend effect, terwijl kalium dit effect juist neutraliseert. Voldoende kalium consumeren en je natriuminname onder controle houden, helpt daarom om een hoge bloeddruk te voorkomen. Dit is belangrijk omdat een hoge bloeddruk het risico op hart- en vaataandoeningen vergroot. Courgettes zijn gemakkelijk te verteren omdat ze, net als komkommers, voor een groot deel uit water bestaan.

Dit water heeft samen met de vezels die deze groente bevat ook een positief effect op je stoelgang. Vocht en vezels zijn namelijk cruciaal om obstipatie te voorkomen. Ook zijn de vezels goed voor de vriendelijke bacteriën in je darmen. Dit verkleint het risico dat de slechte bacteriën in je darmen de overhand krijgen. Om optimaal van de vezels te profiteren, kun je de courgette beter niet schillen. De schil bevat namelijk de meeste vezels. De schil bevat ook antioxidanten, caroteen, luteïne, en zeaxanthine. Deze drie stoffen beschermen de ogen tegen de schadelijke inwerking van licht.

Courgette in de keuken

Courgette is heel veelzijdig om mee te koken. Je kunt courgette in plakjes grillen of bakken, in blokjes koken, of lekker als rauwe snack eten. Heel erg veel. Courgettes kunnen om te beginnen een perfecte basis zijn in deeg/ beslag. Ze geven geen smaak, maar wel binding en textuur., Ideaal sus om er bijvoorbeeld koolhydraat arme koeken van te maken. Verder kun je er taart, cake en brood van bakken.

Courgettes worden meest gebruikt om te grillen. Je kunt met een kaasschaaf dunne plakken snijden en deze zonder of met olijfolie besprenkeld op de grill leggen. Daarnaast kun je met een spirelli courgette-spaghetti maken, dit is momenteel enorm populair ter vervanging voor koolhydraat-rijke deegwaren. Je kunt courgette ook in blokjes snijden en door een salade verwerken.

Teelt van courgettes

Wil je vruchtgewassen gaan verbouwen? Dit vergt veel aandacht, maar het levert ook veel op! De vruchtgewassen behoren tot drie verschillende families: de komkommerfamilie, de nachtschadefamilie en de grassenfamilie. Onder de komkommerfamilie vallen naast de komkommer, ook de courgette, augurk, pompoen en watermeloen.

De beste zaaitijd van onze vruchtgewassen is gemiddeld gezien rond maart/april/mei. Een groot deel van de vruchtgewassen kan het best beschut geteeld worden in een kas of tunnel. Mocht je daar niet over beschikken, dan kun je je richten op de komkommerfamilie. Komkommer kun je vanaf eind april namelijk onder glas zaaien.

Courgette kun je eind mei met 3 blaadjes buiten uitplanten, waarbij je 1 plant per vierkante meter aanhoudt. Met een plantafstand van 140x60 cm haal je het meeste uit je oogst.

Vruchtgewassen hebben over het algemeen veel compost nodig. De leden van de komkommerfamilie houden van een rijke en organische bemesting. Daarnaast hebben ze veel zon en een vochtige bodem nodig.

Houd vooral de komkommers en courgettes in de gaten. Vanaf het moment dat de eerste rijpe vruchten komen, gaat het namelijk erg snel. Courgettes kun je het beste oogsten wanneer ze ongeveer 15 cm lang zijn. Er worden dan steeds nieuwe vruchten gevormd tot in de herfst.

Vanaf eind mei, zodra er geen kans meer is op nachtvorst (na de IJsheiligen) kan er buiten in de vollegrond worden gezaaid. Bemest de grond eerst grondig, omdat courgettes zeer gretige planten zijn. Zaai op een zonnige plaats met beschutting tegen de wind en goed waterdoorlatende grond. Zaai per gat ongeveer 3 zaden en bedek de zaden met 1-1½ cm grond. Zorg voor een plantafstand van minstens 100 cm omdat de courgettes zeer groot en breed worden. Bedek de zaden goed omdat courgettes donkerkiemers zijn.

Courgettes hebben veel water en voeding nodig. Geef zodra de eerste vruchten beginnen te groeien om de 14 dagen wat extra bemesting bijv. vloeibare tomatenmest. Ondersteun deze planten goed en bescherm ze tegen slakken, vogels en ander ongedierte. Het is het beste om uw courgettes regelmatig te oogsten omdat dit het doorgroeien van de vruchten bevorderd. U kunt de vruchten het beste oogsten als zij nog jong en mals zijn. Snijd de courgettes met een mes van de plant af waarbij u een niet te kort steeltje laat zitten om te voorkomen dat de vruchten gaan rotten.

Courgette is een gemakkelijk te kweken plant die op veel verschillende grondsoorten kan groeien. Hij heeft veel water nodig en ook veel voeding. Courgettes hebben een hekel aan natte voeten, dus zorg voor goed waterdoorlatende grond. Begin voordat je gaat zaaien met een behoorlijke hoeveelheid stalmest door de grond te werken. Hiernaast kan ook nog een behoorlijke hoeveelheid compost door de grond worden gewerkt. Geef ongeveer 2 weken voor het zaaien nog wat bloedmeel samen met wat koemestkorrels. Ook extra stikstof en bloed- en beendermeel samen met vinassekali kan om de 2 weken worden gegeven zodra de vruchten beginnen te groeien. Dit om de ontwikkeling van het blad, de plant en vruchten te stimuleren. Zorg voor sterke planten die ruim uit elkaar staan om ziektes en andere problemen te voorkomen. Geef 's ochtends water rondom de plant en zorg dat er geen water op de planten en bladeren kan spatten. Verwijder onkruid regelmatig om problemen en ziektes te voorkomen. Werk niet te vaak in de planten. Zorg voor een goede en sterke ondersteuning. Courgettes hebben haartjes op de stengels en het blad en soms op de vruchten zelf. Sommige personen kunnen allergisch of gevoelig reageren op deze haartjes. Het is daarom verstandig om handschoenen te dragen bij het hanteren van de plant en bij het oogsten van de courgettes.

Oogst de courgettes regelmatig om de doorgroei te stimuleren. Oogst de vruchten zodra zij 15 tot 20 cm lang zijn. Gebruik een schoon en scherp mes om de courgettes samen met een klein stukje steel te oogsten. Bekijk de planten elke dag even om vast te stellen of er oogstbare courgettes zijn, want de courgettes kunnen in een paar dagen van perfect naar veel te groot groeien. De schil van jonge courgettes is nog zacht en soepel en hoeft niet te worden geschild. Bij oudere courgettes kan er wel worden geschild omdat de schil dan vrij hard is. Snijd het kontje en het kopje met stengel van de courgette. Spoel de courgette even goed af onder de kraan. Eventuele haartjes kunnen worden verwijderd met de groene kant van een schone schuurspons. Courgettes moeten niet in de koelkast worden bewaard. Bewaar ze op een donkere, koele plaats met een temperatuur van 12 - 15°C.

Ziekten

Grauwe schimmel: dit is een ziekte die wordt veroorzaakt door een parasiet die de jonge zaailingen en alle andere delen van een plant kan aantasten. Grauwe schimmel wordt ook wel Botrytisrot genoemd. Als er sprake is van een hoge luchtvochtigheid, een verzwakte- of een natte plant vindt de besmetting plaats via afgevallen bloemen of kleine wonden in de plant. De schimmel groeit verder op dood en afstervend materiaal van de plant en zo tast deze schimmel ook gezond materiaal van de plant aan. Soms is de schimmel al een paar dagen actief en worden de gevolgen pas later duidelijk. Deze ziekte begint met bruine vlekken die later grijs met schimmelig pluis worden en nog veel later echt gaan rotten. Al snel kan de hele plant inclusief de vruchten worden aangetast. Deze ziekte gedijt het best bij temperaturen van 8 - 20 °C.

Verwijder aangetaste delen voorzichtig en gooi deze weg of verbrand ze. Gooi ze nooit op de composthoop omdat dit het probleem verspreid. Zorg dat de aangetaste delen hun sporen niet kunnen verspreiden door de aangetaste delen in een plastic zak te stoppen. Zorg tevens voor een droge plant en omgeving en verwijder onkruid. Verwijder elk droog en verdord plantmateriaal uit de buurt van de courgettes. Vermijd het aanbrengen van wonden. Echte Meeldauw: Bij courgette kan er op het blad, de stelen, de stam en de vruchten witte poederachtige vlekken ontstaan. Deze witte vlekken worden veroorzaakt door een groep schimmels en deze ziekte heet echte meeldauw. Het wordt ook wel witziekte genoemd. Een deel van de sporen vindt een geschikte plant, dringt in de plant binnen en begint dan een netwerk van draden te vormen op het blad en de stengels. Het neemt het licht weg dat de courgette nodig heeft voor de photosynthese. In het begin ontstaan lichte grijze plekken op het blad. Neem dan meteen actie en bespuit de planten met een oplossing van water, melk en bleekwater. Het ontstaat meestal bij planten die een verminderde weerstand hebben en tijdens warm en vochtig weer. Als de aantasting erg is kan het blad op den duur vergelen en afvallen. Hiertegen kan worden gespoten met AQ10 van Hortipro. Bespuit het blad aan de boven- en onderkant. Elk blad moet goed worden besproeit. Ook kunnen de planten worden behandeld met zwavel, maar dit heeft als nadeel dat het gevaarlijk is voor de mens bij inademing. Ook veel nuttige insecten die de schimmels opeten gaan dood door zwavel.

Ter preventie kunnen er meeldauwresistente rassen worden gekweekt. Plant de courgettes ruim uit elkaar om een goede luchtcirculatie te bevorderen. Valse Meeldauw: Hierbij ontstaan gele vlekken op het blad, die vaak worden begrensd door de nerven. Dit is net als echte meeldauw een schimmelziekte die erg lijkt op de echte meeldauw, maar gele vlekken veroorzaakt. Jonge planten en verzwakte planten die in een vochtige omgeving staan krijgen er last van. Op de bovenkant van het blad is het meestal het eerst te zien. De vlekken zijn geel. Op de onderkant van het blad is een pluizige schimmelgroei waarneembaar die roodachtig of vieswit is. Het blad sterft af en de schimmels breiden zich uit naar de hele plant. Snoei alle aangetaste stukken van de plant weg om de plant te behouden. Ter voorkoming moet de courgette snel kunnen opdrogen door een goede onkruidverwijdering. Zorg dat de bodem goed waterdoorlatend is en er geen water blijft staan. Werk nooit in een nat gewas. Geef nooit water over het blad en de plant. Geef 's morgens water. Dun de zaailingen op tijd uit, zodat de plant voldoende ruimte heeft. Pas een croprotatie toe van ong. 4 - 7 jaar. Zorg voor een goede luchtcirculatie door de planten voldoende ruimte te geven. Maak een schimmelwerend middel van afgehakte heermoes oftewel paardestaart om de schimmel te verdelgen. Maak hiervoor een mengsel van 100 gram verse paardestaart op 1 liter water en laat dit ongeveer 24 uur in trekken.

Sclerotiënrot: Deze schimmel tast diverse soorten planten aan waaronder ook courgette. Warmte en vochtigheid kan zorgen voor besmetting met deze schimmelziekte. De symptomen zijn: verwelking op diverse plekken en uiteindelijk gaat de besmette plant dood. Doordat de schimmelsporen op de grond vallen kunnen ze in de meeste gevallen nog 5 tot 10 jaar voor besmetting zorgen. Dit is een besmetting die zeer sterk afhankelijk is van de weersomstandigheden. Vochtige warmte tijdens de bloei zijn ideaal. Op de stengels, het blad en eventuele bloemen wordt een dik en wit schimmelpluis gezien. Ongeveer 3 dagen later is het eerste afstervende blad of plantdeel zichtbaar. Carial Star wordt aanbevolen om de besmetting te bestrijden.

Voor degene die niet met gif wil spuiten zijn de volgende mogelijkheden handig: trek te sterk besmette planten weg en verbrand ze, gooi ze nooit op de composthoop omdat dit het probleem alleen maar meer verspreid. Snij de zieke delen van licht besmette planten weg. Vruchtvuur: Vruchtvuur is een schimmelziekte die vooral de kop opsteekt bij slecht weer en zeker bij slecht weer in het najaar. Het is vooral te herkennen aan de ingedeukte plekken op de courgettes en de gomachtige afscheiding. In Nederland zijn er geen toegestane giffen die hier tegen helpen. Flint wil nog weleens helpen als het prefentief wordt gebruikt. Het enige andere middel dat is toegestaan dat enigszins kan helpen is Rovral aquaflo. Voor de mensen die geen gif willen spuiten kan de volgende tip misschien helpen: haal het blad rond de besmette courgettes weg zodat het geheel sneller kan drogen.

Bladvlekkenziekte: Deze ziekte begint vaak met enkele vlekken op oud blad. Het begint met kleine zwarte of donkerbruine ronde vlekken op het blad. Deze vlekken groeien snel en al snel zijn er zeer veel vlekken op het blad te vinden. De bladeren worden geel, bruin en droog en dor en vallen van de plant. Meestal begint de schimmel op oud blad, maar als snel wordt het jonge blad ook aangetast. Warme, vochtige en natte omstandigheden verergeren het probleem. Spuiten met een fungicide speciaal tegen bladvlekkenziekte kan helpen, vooral als u dit in een vroeg stadium doet om het probleem te voorkomen.

Als u geen fungicide wilt gebruiken zijn de volgende tips nuttig. Verwijder dood, rottend en stervend plantmateriaal uit de tuin. Werk niet in het bed met de courgette aan het einde van het seizoen. Houdt een croprotatie aan van courgettes, tomaten, bloemkool, aubergines en aardappels. Verwijder geinfecteerde bladeren meteen van de planten en gooi ze weg of verbrand ze. Geef geen water op de planten, maar op de grond en zorg dat het water niet op het blad kan spatten. Zorg voor voldoende ruimte tussen de planten zodat de lucht goed kan circuleren. Ruim alle gevallen plantenresten rond de planten op en verwijder alle aangetaste bladeren. Geef de planten een dikke laag schone schors mulch die er voor zorgt dat de schimmelsporen het blad niet goed kunnen bereiken. Deze ziekte wordt actief als de temperatuur tussen de 15 - 29 °C is en met een hoge luchtvochtigheid.

Fusarium: Fusarium wordt ook vaak verwelkingsziekte genoemd. Deze schimmelziekte besmet de wortels van de plant die eerst zwart worden en daarna dood gaan. Hierdoor gaat de hele plant uiteindelijk dood. Er is geen middel dat Fusarium kan genezen. Bij besmetting is het belangrijk om alle besmette delen te verwijderen en te verbranden. Dit om besmetting bij gezonde planten te voorkomen. Ook moet de grond gesteriliseerd worden om te zorgen dat de besmetting niet blijft bestaan. Courgette geel mozaïek virus: Dit is een specifiek bij courgette aan te treffen virus. Het laat een mozaïekpatroon achter op het blad van de plant die besmet is. Het patroon bestaat uit donker- en lichtgroene en vaak ook gele plekjes. Dit wordt veroorzaakt door een verstoring in de bladgroen huishouding van de plant. Vaak krult het blad op en zijn er verdorde plekken op het blad zichtbaar. Uiteind...

labels:

Zie ook: