Chardonnay is misschien wel de meest populaire witte wijn ter wereld. Da’s niet verwonderlijk, de Chardonnaydruif is namelijk een echte kameleon. Dankzij zijn veelzijdigheid is de druif inmiddels wereldwijd met open armen ontvangen door wijnmakers. Van Californië tot Chili en van Nieuw-Zeeland tot Zuid-Afrika. Noem een wijnland en de kans is groot dat de kameleon onder de druiven er voet aan wal heeft gezet.

Wat maakt Chardonnay zo speciaal?

Hebben we het over chardonnay, dan hebben we het over het lievelingetje van menig wijnbouwer, -maker en -liefhebber. Want chardonnay druiven groeien praktisch overal en worden niet snel ziek. En een chardonnaywijn? Ja, die is lekker zacht: van een gerijpte volle, boterzachte chardonnay tot lekker fris en fruitig.

De chardonnay-druif heeft een lichtgroene schil en redelijk neutrale aroma’s van groene appel. De bakermat is de Franse Bourgogne (de druif ontleent z’n naam aan het gelijknamige dorpje), maar de druif doet het goed in diverse microklimaten en terroirs. Er zijn maar weinig druiven zó veelzijdig als de chardonnaydruif, die een witte wijn oplevert (chardonnay rood bestaat niet als aparte druif).

De druif rijpt vrij snel, waardoor hij ook prima gedijt in koelere klimaten waar het najaar sneller begint. Zelfde druif, verschillend terroir. Een chardonnay smaakt nergens hetzelfde, ook al groeien ze overal. Chardonnaydruiven nemen namelijk volledig de typische smaken van de bodem over (= terroir). Een glas chardonnay uit een koel klimaat smaakt dus heel anders dan uit een warm klimaat (citrustonen vs tropisch fruit is een voorbeeld).

De Invloed van het Klimaat

Staat-ie in een koel klimaat? Dan trakteert de wijn op groen fruit en citrus. Hoe zuidelijker de druivenstok staat, hoe tropischer de kameleon onder de druiven wordt met smaken van perzik, ananas en banaan. In koelere klimaten (zoals Chablis) smaakt Chardonnay fris en strak, met tonen van groene appel, citrus en mineraliteit. In warmere gebieden ontwikkelt de wijn rijpere smaken zoals perzik, meloen en tropisch fruit. Chardonnay aangeplant in koelere gebieden geeft een frissere stijl wijn, met tonen van citrus en groene appel en een bescheiden alcoholgehalte.

Pluk je ‘m in iets warmere gebieden, geeft de druif een iets mildere, vollere stijl wijn, met smaken van rijpe rode appel en steenfruit. In nog warmere streken levert de druif wijnen op met tonen van tropisch fruit, een volle body en een hoger alcoholpercentage.

Droog of Zoet?

Vooropgesteld: Chardonnay is bijna altijd een droge witte wijn. Maar dan wel één met een breed scala aan geuren, kleuren en smaken. Nu zou er in theorie best zoete Chardonnay gemaakt kunnen worden. Chardonnay die groeit in wijngebieden met heel veel zon zal meer suikers ontwikkelen in het vruchtvlees.

We gaven het al aan: Chardonnay is een droge wijn. Natuurlijk kan een wijnmaker ervoor kiezen het vergistingsproces vroegtijdig te beëindigen, maar dat komt in de praktijk zelden voor. Want de wijnmaker heeft andere trucs achter de hand om de wijn specifieke smaken te geven.

Het Vergistingsproces

Eerst even wat basiskennis. Hoe zoet of droog een wijn is, wordt bepaald tijdens het vergistingsproces. Elke druif heeft suikers in zich. Hoe warmer het klimaat, hoe meer suikers een druif opbouwt. Bij de vergisting worden die suikers omgezet in alcohol. Als die ervoor kiest om dat proces volledig af te wachten, is een droge wijn het resultaat. Wordt het vergistingsproces vroegtijdig stopgezet, dan - je raadt het - ontstaat er een wijn die zoeter is van smaak.

Bij een droge wijn worden alle suikers omgezet in alcohol, hierdoor is de wijn dus “minder zoet”. Wanneer de wijnmaker kiest voor een korte vergisting, zijn nog niet alle suikers omgezet in alcohol en dit maakt de wijn beduidend zoeter dan wanneer de druif langer vergist. Belangrijk is hierbij wel dat de druif rijp genoeg is en de juiste hoeveelheid suikers in zich heeft.

De Rol van Houtrijping

Chardonnay houdt van hout, als eigenlijk enige witte druivenras. Want lang niet alle druiven hebben voldoende body en structuur om op eikenhouten vaten te rijpen. Het hout voegt namelijk aroma’s toe en verandert de structuur van de wijn. Hij wordt er over het algemeen voller en complexer van.

Wil-ie de fraaie fruitsmaken van de druif behouden, dan wordt de wijn gerijpt in roestvrijstalen tanks of betonnen vaten. Proef je ook duidelijk tonen van vanille en misschien iets van kokos in de wijn? Ga er dan maar vanuit dat de Chardonnay heeft gerijpt op eikenhouten vaten. De vaten geven extra complexiteit aan de wijn, die hierdoor voller wordt. Mogelijk ontdek je zelfs iets als karamel of boterbabbelaar. Het zijn typische kenmerken van een houtgerijpte Chardonnay.

Chardonnay die op eiken is opgevoed is rijk en vol warme smaken als vanille, boter en zelfs karamel. In een koel klimaat is komt dit terug als een boterzachte chardonnay vol citrustonen. In een warm klimaat proef je juist meer tropische fruittonen.

Chardonnay en Spijs

Chardonnay gaat qua smaken en textuur alle kanten op, dus aan food pairing geen gebrek. Een lichte chardonnaywijn als Chablis past door zijn frisse zuren en slanke stijl goed bij schaal- en schelpdieren en salades. Bij een mollige, ronde chardonnay als Mâcon Villages doen vis en gevogelte met een lichte, romige saus het prima. Een rijke, rijpe chardonnay met aroma’s van exotisch fruit is een aanrader bij gebraden kalkoen en bij Indiase curry’s. Houtgerijpte chardonnay matcht mooi met gerookte producten als makreel, kip en eendenborst of een stevig winters stoofpotje.

Lichtere stijlen Chardonnay zoals een Chablis of Chardonnay gaan perfect samen met oesters en andere schelpsoorten, maar ook lichte salades kun je er uitstekend bij serveren. De wat volle Chardonnay wijnen (oaked style) zijn weer de ideale begeleider van vette, romige en stevige gerechten.

Verschillende Stijlen Chardonnay

De wieg van Chardonnay staat in het Franse Bourgogne. Een Chardonnay uit dit gebied is zo ongeveer de heilige graal onder de witte wijnen. Toch zijn er opmerkelijke verschillen waarneembaar binnen dit gebied.

  • Niet op hout gerijpte chardonnay: Chardonnay die in stalen tanks is gerijpt komt qua smaak dichter in de buurt van een frisse pinot gris of sauvignon blanc. Maar dan toch net wat fruitiger en zachter. Uiteindelijk herken je hem aan een lichtgelige kleur. Op staal gerijpte chardonnay wordt gemaakt in koudere klimaten. Denk aan Californië, Loire en Chablis en Chili.
  • Houtgerijpte chardonnay: De meeste houtgelageerde chardonnay komt uit warme wijnregio’s zoals Australië, Argentinië of Italië.

Tips voor het kiezen van de juiste Chardonnay

Met zoveel stijlen en smaken om uit te kiezen, kan het vinden van de perfecte Chardonnay een uitdaging zijn. Let op het rijpingsproces: Als je houdt van een volle, romige wijn, kies dan voor een eikengerijpte Chardonnay. Probeer verschillende regio’s: Chardonnay wordt wereldwijd verbouwd, en elke regio heeft zijn eigen unieke stijl.

Begin je pas met wijn drinken, bestel dan eerst een eenvoudige Chardonnay zoals de Marcel Martin Chardonnay of de Beauvignac Chardonnay.

Chardonnay vs. Sauvignon Blanc

Chardonnay vs Sauvignon Blanc, vaak heeft u de keuze tussen deze twee populaire droge witte wijnen in een restaurant of op het terras. Het grootste verschil zit hem onder andere in de zuurgraad van de witte wijn. Een Sauvignon Blanc bevat veel meer zuren en smaakt daardoor over het algemeen een stuk frisser. Een Chardonnay wijn daarentegen heeft vaak een vollere en zachtere smaak en in het geval van houtrijping zelfs een romig karakter.

In de meeste gevallen hebben wijnen gemaakt van sauvignon een hogere zuurgraad waardoor ze frisser zijn, maar vaak ook een pittige en meer kruidige smaak hebben. Een chardonnay wijn heeft een lagere zuurgraad en is daardoor meestal wat zachter van smaak. Dit komt ook door de tweede gisting die toegepast wordt bij de chardonnay druiven. Een sauvignon heeft vaak meer aroma’s van citrusfruit.

Eigenschap Chardonnay Sauvignon Blanc
Zuurgraad Lager Hoger
Smaak Zachter, voller Frisser, kruidiger
Aroma's Appel, peer, tropisch fruit (afhankelijk van klimaat) Citrusfruit, groene kruiden

Conclusie

Of een Chardonnay zoet of droog is, hangt af van de wijnmaker. Desondanks kun je over het algemeen wel vanuit gaan dat een Chardonnay wordt gemaakt als een droge wijn, tenzij deze zeer vroeg vergist is, wat bijna niet voorkomt bij de Chardonnay.

labels:

Zie ook: