Een biologische markt wordt in de meeste steden elke week gehouden, vaak gelijktijdig met de gewone markt. In een van de rijen met marktkramen vind je enkele stands die biologische streekproducten verkopen. Denk aan biologisch fruit, groenten, brood, kaas, zuivel en vlees. En soms ook noten, granen, gedroogd fruit en nog veel meer gezond en duurzaam lekkers. Puur!

Waar Vind Je Biologische Producten?

  • Biologische Markten: In de meeste steden wekelijks beschikbaar.
  • Reizende Markten: Zoals de Pure Markt, die op verschillende locaties in Amsterdam te vinden is.
  • Boerenmarkten: Verspreid over het land georganiseerd.

Het aanbod van biologische aardappelen, groente en fruit in Nederlandse supermarkten is met 43 procent gestegen in vergelijking tot 2024. Dat meldt het Pesticide Action Network Netherlands (PAN-NL) op basis van eigen onderzoek. De tellingen zijn in de eerste maanden van dit jaar uitgevoerd in zestig filialen van de zes grootste supermarktketens in Nederland, te weten Albert Heijn, Jumbo, Lidl, Plus/Coop, Aldi en Dirk.

Volgens PAN-NL is voor het eerst in acht jaar sprake van een duidelijke stijging. Het gemiddelde aantal verse biologische agf-producten in de supermarktschappen steeg van 24 naar 35 procent. 'Dat is goed nieuws, maar nog niet voldoende om insecten- en bijensterfte tegen te gaan en de biodiversiteitsdoelen te halen', zegt voorzitter Margriet Mantingh van PAN-NL. Albert Heijn heeft net als vorig jaar het grootste biologische assortiment, met gemiddeld 58 producten in het versschap. Lidl, Jumbo en Plus volgen met elk 37 biologische producten. Dit is een flinke stijging ten opzichte van eerdere jaren.

Dirty Dozen en Clean Fifteen

De Environmental Working Group test regelmatig hoeveel pesticiden er aangetroffen worden op verschillende producten. Elk jaar komen ze met een lijst van de dirty dozen, oftewel de 12 soorten groenten en fruit waar de meeste bestrijdingsmiddelen op gevonden worden. Die wil je dus absoluut biologisch eten. Maar er bestaat ook een andere lijst, de clean fifteen, oftewel de producten waar de minste bestrijdingsmiddelen op aangetroffen worden. Die zijn dus minder belangrijk om biologisch te kopen.

Alle producten die getest zijn, zijn overigens uitvoering gewassen en schoon geschrobd, dus met het goed schoonmaken van je groente en fruit krijg je de chemicaliën niet (helemaal) weg. Het onderzoek van de EWG wordt overigens in de Verenigde Staten gedaan waar minder strenge regels gelden als het op pesticiden aankomt dan in de EU. Zo werden er op meer dan 50% van de niet-biologische aardappels, spinazie, sla en aubergine pesticiden aangetroffen die dodelijk zijn voor bijen en daarom in de EU verboden zijn, maar in de VS nog steeds zijn toegestaan.

Dat gezegd hebbende, is deze lijst ook voor ons een goede indicatie welke soorten groenten en fruit we wél of misschien niet biologisch willen eten. Vaak heeft het ook met de schil te maken: hoe dunner de schil van een vrucht bijvoorbeeld (denk aardbeien of perzik) hoe waarschijnlijker het is dat de pesticiden die gebruikt zijn door dat velletje de vrucht in gekropen zijn (en dan kan je schrobben wat je wilt, het helpt niet).

Dirty Dozen (2024): Groenten en Fruit Die Je Altijd Biologisch Wilt Eten

Meer dan 90% van de goed schoon gemaakte niet-biologische producten uit de dirty dozen testte positief op resten pesticiden. Dat betekent niet alleen dat jij die ook binnenkrijgt als je deze producten niet biologisch eet, maar recent onderzoek van onder andere Harvard University toont ook aan dat de positieve effecten van het eten van groente en fruit teniet gedaan kunnen worden door de pesticiden die je binnenkrijgt.

  • Aardbeien
  • Spinazie
  • Boerenkool en andere groene bladgroente met een harde stengel
  • Druiven
  • Perziken
  • Peren
  • Nectarines
  • Appels
  • Paprika en pepers
  • Kersen
  • Blauwe bessen
  • Sperziebonen

Clean Fifteen: Groenten en Fruit Die Je Niet Per Se Biologisch Hoeft te Eten

Elk jaar is er ook een clean 15 lijst, oftewel groente en fruit die je ook prima kan eten als ze niet biologisch zijn, omdat de pesticiden de eventueel gebruikt worden blijkbaar niet echt blijven hangen op het product. Of het product heeft een dikke schil die je niet opeet (zoals een ananas) waar de pesticiden niet doorheen lekken. Hoe dan ook zijn er na het schoonmaken van deze producten minder chemicaliën op gevonden:

  • Avocado
  • Maïs
  • Ananas
  • Uien
  • Papaya
  • Doperwten (bevroren)
  • Asperges
  • Honingmeloen
  • Kiwi
  • Kool
  • Watermeloen
  • Champignons
  • Mango’s
  • Zoete aardappelen
  • Wortelen

Waarom Biologisch Kopen?

Als we eerlijk zijn, kopen we bij hetkanWEL het liefst alles biologisch. Niet alleen voor onze eigen gezondheid, maar ook om de boeren te steunen die met hun biologische producten voor verandering zorgen. Toch is alles biologisch in deze tijd van inflatie en prijsstijgingen niet altijd even haalbaar. Daarom hebben we uitgezocht welke producten je absoluut wél biologisch moet eten en bij welke producten dat iets minder belangrijk is.

Biologisch in de Supermarkt: Is Het Echt Biologisch?

Misschien vraag je je weleens af: is biologisch bij een supermarkt als Jumbo, Albert Heijn of Lidl eigenlijk wel écht biologisch? Het antwoord: Ja! Als het Europees biologisch keurmerk (het groene blaadje) op een product staat, is het gegarandeerd biologisch. In welke winkel je ook bent.

Waar Kun Je Biologische Producten Kopen?

Het korte antwoord: overal. Of nou ja, bijna overal. In ieder geval vind je biologische producten op steeds meer plekken. In de supermarkt, biologische speciaalzaken, boerderijwinkels, restaurants en in steeds meer bedrijfs- en sportkantines.

  • Supermarkten: Steeds groter wordend biologisch assortiment.
  • Biologische Speciaalzaken: Odin, Ekoplaza en zelfstandige winkels.
  • Boerderijwinkels: Direct van de boer.
  • Webwinkels: Biologische boodschappen aan huis bezorgd.
  • Biologische Markten: Van kleine dorpen tot grote steden.

Hoe Herken Je Biologische Producten?

Check de verpakking! Je herkent biologisch aan het keurmerk van het ‘blaadje’ met de twaalf sterretjes. Meestal is het blaadje groen, maar je ziet ook zwarte en witte varianten op de verpakking. Ook herken je biologisch aan het woord ‘biologisch’.

Bestrijdingsmiddelen: Wat Je Moet Weten

Boeren werken hard om gezonde groente en fruit te telen. Maar planten kunnen worden aangevallen door plagen: bijvoorbeeld insecten, schimmels en onkruid. Gewasbeschermingsmiddelen helpen om dit tegen te gaan. Een pesticide/bestrijdingsmiddel/gewasbescherming is een chemische stof die wordt gebruikt om plagen zoals insecten, schimmels en onkruid te bestrijden.

Wetenschappers houden een veiligheidsmarge van 100 keer lager aan dan wat schadelijk zou kunnen zijn. Ook wordt er rekening gehouden met de verschillen per type groente en fruit. Mede dankzij wet- en regelgeving kunnen we dus stellen dat je bij het eten van groente en fruit een residu van gewasbescherming binnen kunt krijgen, in een hoeveelheid waarbij blootstelling niet schadelijk is voor onze gezondheid.

Tips voor Veilig Groente en Fruit Consumptie

Er zijn een aantal tips waarmee je elk type groente en fruit veilig kunt eten en de blootstelling aan bestrijdingsmiddelen kunt verminderen:

  • Was altijd je groente en fruit: Spoel groenten en fruit altijd goed af onder de kraan.
  • Eet gevarieerd: Door af te wisselen tussen verschillende soorten fruit en groenten krijg je veel verschillende voedingsstoffen binnen en went je kind aan andere smaken.

Biologisch of Niet: Wat Is Belangrijk?

Vaak wordt gedacht dat biologisch eten gezonder is, maar dit is niet bewezen. Het belangrijkste is dat je voldoende groenten en fruit eet, of het nu biologisch is of niet! Koop dus vooral verse producten waar jij je goed bij voelt. Niet iedereen heeft een gevulde portemonnee om alles biologisch te kopen. Maar natuurlijk helpen we de natuur wel een beetje wanneer we zoveel mogelijk (biologische) groente en fruit lokaal of uit Nederland kopen en wanneer we zo veel mogelijk met het seizoen mee-eten.

Markt vs. Supermarkt

In de regel is groente en fruit op de markt iets goedkoper dan bij de supermarkt. Marktlui koopt zijn product in de groenteveiling, lekker vroeg, voordat jij en ik uit bed zijn. In de veiling zit voor een deel Hollands product, maar lang niet alles. Buiten seizoen kan je gewoon geen appels, peren, tomaat of sla krijgen, zo simpel is het, dus moet het of uit de kas komen, of uit het buitenland. Wel is het zo dat marktlui vaak koopt groente en fruit die iets minder mooi uitziet. Komkommers die net wat krommer zijn, paprika's met een iets mindere kleur, tomaten die niet allemaal even groot en rond zijn... Allemaal even lekker en gezond, maar minder mooi, en dus goedkoper.

Keurmerken zoals "Ik kies bewust" en dergelijk en biologisch is niet gangbaar op een markt. Je kan wel losse producten vinden, maar de gemiddelde klant van een markt vraagt niet erom, dus heb je weinig aanbod. En voor échte lokale producten, moet je naar een boerenmarkt.

Overzicht van Biologische Beschikbaarheid

Locatie Voordelen Aandachtspunten
Supermarkt Gemakkelijk toegankelijk, groeiend assortiment Controleer keurmerk, niet altijd lokaal
Biologische speciaalzaak Gegarandeerd biologisch, kennis van producten Duurder, mogelijk minder handig
Boerderijwinkel Lokaal, vers, steun voor boeren Niet altijd biologisch, seizoensgebonden
Markt Vaak goedkoper, minder perfecte producten Biologische producten niet altijd gangbaar

labels:

Zie ook: