Dessertwijn is de perfecte zoete afsluiter van een diner, als begeleider van je nagerecht of als dessert op zich. Als er één type wijn is dat wat ons betreft meer waardering verdient, dan is het wel dessertwijn. Er wordt nogal eens neergekeken op zoete wijn. En inderdaad, er is genoeg goedkope zoete wijn op de markt die allesbehalve de moeite waard is - we zullen geen namen noemen. Dat de serieuze (edel)zoete kwaliteitswijnen daaronder te lijden hebben, is ronduit zonde!

In de categorie dessertwijn vind je namelijk een aantal van de grootste, meest rijkgeschakeerde en langst houdbare wijnen ter wereld. Bovendien gaat in het produceren van goede zoete wijnen enorm veel liefde en tijd zitten: veel dessertwijnen komen tot stand middels eeuwenoude artisanale wijnmaaktechnieken en een heleboel geduld. Kortom, meer zoete wijn please!

Hoe Worden Zoete Kwaliteitswijnen Gemaakt?

Er zijn ontelbaar veel soorten dessertwijn. Er zijn dan ook verschillende manieren om zoete wijnen te maken. Een hele simpele manier is droge wijn zoet maken door zoet toe te voegen aan wijn. Deze methode levert echter niet de meest spannende en complexe wijnen op. Benieuwd hoe zoete kwaliteitswijnen gemaakt worden? De mooiste witte en rode dessertwijnen worden gemaakt van druiven waarin de suikers en de smaken zijn geconcentreerd.

Hier zijn enkele methoden om de suikers in druiven te concentreren:

  • Late harvest: De simpelste methode is om de druiven langer aan de stok te laten hangen. Hierdoor gaan de druiven iets verschrompelen, verliezen ze vocht en concentreren zich dus de suikers en de smaken.
  • Passito: Een andere optie is om de druiven in te laten drogen. Hierdoor verliezen de druiven meer vocht, en vindt er een nog grotere concentratie van suikers en smaken plaats. De druiven kunnen indrogen aan de stokken, of nadat ze geplukt zijn op strooien matten of in speciale ruimten. Bekende voorbeelden van dessertwijnen volgens de passito-methode zijn Recioto (de beroemde rode Italiaanse dessertwijn uit Valpolicella), Vin Santo (uit Toscane) of Pedro Ximénez-sherry (uit Spanje).
  • Botrytis: Een wel heel bijzondere manier om dessertwijnen te maken is van druiven aangetast door botrytis, oftewel edele rot (pourriture noble in het Frans). In dit geval wordt de druivenschil geperforeerd door schimmel, waardoor er ook weer water uit de druif kan verdampen en een concentratie van suikers plaatsvindt. Voor edele rot zijn vrij specifieke omstandigheden nodig: het moet vochtig genoeg zijn voor de schimmel om te kunnen ontstaan, maar niet té nat, want dan ontstaat er grijze rot - wat allesbehalve lekkere wijn oplevert. Edele rot daarentegen, zorgt voor unieke, complexe en geconcentreerde dessertwijnen.
  • Eiswein: Nog zo'n bijzondere, exclusieve manier om dessertwijn te maken is druiven zo lang te laten hangen dat ze bevriezen aan de stokken. Dit geeft de ultieme concentratie van suikers en smaken. De druiven worden bevroren en wel geperst, zodat het merendeel van het water (in de vorm van ijs) achterblijft. Eiswein is dan ook een extreem geconcentreerde en pure expressie van de druif waarvan de wijn gemaakt is.

Een andere manier om zoete wijn te maken, is zorgen dat de suikers in het druivensap tijdens de vergisting niet allemaal worden omgezet in alcohol door tijdens de vergisting alcohol toe te voegen aan de fermenterende wijn. Als het alcoholgehalte te hoog wordt (16-18%), stopt de vergisting en blijft er dus een zoete wijn over. Ook Griekse dessertwijn wordt vaak versterkt, zoals de beroemde Muscat uit Samos - een stroperige, rijke wijn die behoort tot de lekkerste zoete witte wijn uit de regio.

Een aparte categorie die aandacht verdient, is mousserende dessertwijn. Hoewel je bij mousserende wijn in eerste instantie misschien aan droog denkt, zijn er ook heerlijke zoete! Beroemde voorbeelden zijn de Franse Demi-Sec Champagne en Moscato d'Asti en Brachetto d'Acqui uit Italië.

Welke Italiaanse Dessertwijnen Zijn Er?

Italië staat bekend om zijn rijke culinaire tradities, waaronder ook een scala aan heerlijke dessertwijnen. Hier zijn enkele populaire soorten Italiaanse dessertwijnen:

  • Moscato d’Asti: Een sprankelende, lichtzoete witte wijn uit de regio Piemonte. Gemaakt van de Moscato-druif, heeft het verfrissende aroma’s van perzik, abrikoos en bloemen. Volzoete, frisse mousserende witte wijn uit Italië, met de intense geur van muskaatdruiven en lychees. Wafting aromas of white peach, lemon zest, wild mint and fresh herbs swirl together in the glass.
  • Vin Santo: Deze zoete, amberkleurige wijn komt voornamelijk uit Toscane. Vin Santo wordt vaak vergezeld van cantuccini (amandelkoekjes) en heeft tonen van gedroogd fruit, noten en honing. Veel mensen kennen Vin Santo als eenvoudige, zoete Toscaanse wijn waar je cantuccini - Italiaanse amandelkoekjes - in kunt dopen als dessert.
  • Recioto della Valpolicella: Afkomstig uit de Valpolicella-regio in Veneto, wordt deze rode dessertwijn gemaakt van ingedroogde druiven. Het heeft een rijke, geconcentreerde smaak met tonen van kersen, chocolade en specerijen.
  • Passito di Pantelleria: Van het eiland Pantelleria in de Middellandse Zee, wordt deze zoete wijn gemaakt van de Zibibbo-druif. Het heeft een intens aroma van gedroogd fruit, honing en bloemen.
  • Brachetto d’Acqui: Een licht bruisende rode wijn uit Piemonte, gemaakt van de Brachetto-druif. Het heeft een natuurlijke zoetheid en aroma’s van aardbeien en rozen. Mousserende rode wijn uit Italië, met fijne aroma's van vers rood fruit en aangenaam laag alcoholgehalte (6%). De smaak is sappig en evenwichtig zoet, met een fijne tinteling.
  • Primitivo Dolce: Deze rode dessertwijn komt uit Puglia en wordt gemaakt van ingedroogde Primitivo-druiven. Het heeft een diepe, robijnrode kleur en rijke smaken van zwarte kersen, pruimen en kruiden.
  • Malvasia: Geproduceerd op verschillende plekken in Italië. Deze zoete wijn wordt gemaakt van de Malvasia-druif. Het heeft tonen van abrikoos, gedroogd fruit en kruiden.
  • Zibibbo (Muscat) Passito di Sicilia: Een Siciliaanse dessertwijn gemaakt van de Zibibbo-druif (Muscat). Het heeft een intense zoetheid met aroma’s van citrus, perzik en bloemen.

De diversiteit in Italiaanse dessertwijnen weerspiegelt de rijke druivencultuur en de variëteit aan klimaten en terroirs in het hele land. Elk van deze wijnen biedt een unieke smaakervaring die perfect past bij verschillende desserts of als afsluiting van een maaltijd.

Passito's: Italiaanse Strowijnen

Wanneer we voor dessert wijnen Italië onder de loep nemen, komen we al snel uit bij de zogenoemde Passito’s. Zij worden gemaakt van ingedroogde druiven. Dit werd gedaan door ze vaak op stromatten de laten uitdrogen. Het vocht verdwijnt hierdoor en verhoudingsgewijs blijft er meer suiker achter. Hierdoor krijgt de wijn niet alleen een hoger alcoholpercentage maar blijven er ook nog restsuikers achter. Zo’n Italiaanse strowijn met een alcoholpercentage van veertien graden zie je dan ook regelmatig.

Een voorbeeld van zo’n bekende Italiaanse strowijn is natuurlijk de Vin Santo dessertwijn uit Italië. Het gaat om een Toscaanse wijn op basis van trebbiano en/of malvasia druiven. Het drogen geschiedt meestal onder het dak in een geklimatiseerde omgeving. Slechts zelden gebruikt men hier nog stromatten voor het drogen van de druiven. Deze Italiaanse dessertwijn wordt in Toscane meestal geserveerd in combinatie met Cantucini. Toch doet deze dessertwijn Italië ook eer aan indien het geserveerd wordt in combinatie met notenkaas of chocoladetaart. Of wat te denken van een Tiramisu op basis van een beetje amaretto.

Andere Italiaanse Dessertwijnen

Italië heeft ook een aantal heerlijke stille wijnen, mousserende wijnen en versterkte wijnen die uitstekend als dessertwijn dienstdoen. Onder andere de Liquoroso is een mooi voorbeeld van een stille Italiaanse dessertwijn. Dit zijn wijnen die de Italianen op een totaal andere manier maken. De basis is een normale wijn waaraan ze een vorm van alcohol toevoegen (vaak een likeur of grappa),of mistella (dat is druivensap gemengd met alcohol waardoor het druivensap niet is gaan gisten).

De vini liquorosi zijn oorspronkelijk gemaakt om de wijn langer houdbaar te maken. Wijn werd per zeilschip vervoerd, veelal naar Engeland, en als de wijn onderweg weer ging gisten, was dat een probleem. Toevallig werd de smaak van de wijn ook anders en vaak beter en zodoende werd dit gebruik een traditie die niet meer is weg te denken. De bekendste Italiaanse vino liquoroso is de Marsala uit Sicilië. Deze kan overigens ook niet zoet zijn, net als port. Je hebt ze dus ook in wat drogere stijlen.

Een heel vriendelijk en laag alcoholisch alternatief is de Moscato d’Asti: een zoete mousserende Italiaanse dessertwijn met een laag alcoholpercentage. Hier wordt tijdens de vergisting door koeling en filtering de gisting stopgezet. Het gevormde koolzuur laat men vervolgens niet ontsnappen. Het resultaat is een heerlijk lichtvoetig bubbeltje met een lichtzoete smaak. Ook zeer geschikt voor de beginnende wijndrinker.

Welke Wijn Bij Welk Dessert?

Goed, vele soorten en maten dessertwijn dus. Maar nu de hamvraag: welke wijn bij welk dessert? Sommige dessertwijnen zijn zo rijk en complex dat ze prima als dessert op zich kunnen fungeren, maar hoe leuk is het om je gasten te verrassen met de perfecte combinatie van wijn en dessert? Precies!

Wanneer je een dessertwijn bij je dessert gaat uitzoeken (of andersom), is het van belang om de elementen in de wijn en in het dessert goed op elkaar af te stemmen. Bij een dessert met veel frisheid serveer je bijvoorbeeld het beste ook een dessertwijn met frisse zuren. Heb je een dessert met tonen van chocola, noten of caramel? Kijk dan of je dit terug kunt laten komen in de wijn. Probeer ook het 'gewicht' af te stemmen: bij een licht dessert past een lichtere wijn, bij een machtiger dessert ook een zwaardere wijn. Maar belangrijker nog dan deze vuistregels: veel uitproberen!

Hier zijn enkele suggesties:

  • Riesling Spätlese of een Moscato d'Asti gaan beide perfect bij nagerechten met (vers) fruit.
  • Banyuls, een versterkte rode wijn uit de zuid Frankrijk, vormt een fantastisch huwelijk met chocolade (brownies, chocoladetaart, truffels). Banyuls is volzoet met aroma's van gedroogde pruimen en rozijnen.
  • Italie biedt met Brachetto d'Acqui een rode dessertwijn met een klein bubbeltje. Het is licht, fris, maar past zeer zeker bij chocolade.
  • Sauternes met blauwschimmelkazen als roquefort en gorgonzola zijn klassiekers. Ook bij Franse paté of terrine gaat Sauternes wonderwel.

Serveertips

Een laatste tip voor het serveren: het beste kun je dessertwijn koud drinken, zeg maar koelkasttemperatuur. Zo zorg je dat de wijn fris en fruitig smaakt en niet plakkerig zoet of alcoholisch overkomt. Ook goed om te weten is dat eenmaal geopende dessertwijn goed te bewaren is. Dit komt door de suikers in de wijn, die een conserverende werking hebben. Het beste kun je de wijn in de koelkast bewaren.

Dessertwijn Omschrijving Aroma's Past goed bij
Moscato d'Asti Sprankelende, lichtzoete witte wijn Perzik, abrikoos, bloemen Licht fruitdessert
Vin Santo Zoete, amberkleurige wijn Gedroogd fruit, noten, honing Cantuccini, notenkaas
Recioto della Valpolicella Rode dessertwijn Kersen, chocolade, specerijen Chocoladetruffels
Banyuls Versterkte rode wijn Gedroogde pruimen, rozijnen Chocolade (brownies, taart)
Brachetto d'Acqui Rode dessertwijn met bubbels Aardbeien, rozen Chocolade
Sauternes Franse witte wijn Honing, marsepein, rijp fruit Blauwschimmelkazen, paté

labels:

Zie ook: