Koffie is ongekend populair wereldwijd, maar Italië is toch wel hét onbetwiste koffieland. In Italië is koffie bijna heilig: de koffiepauze is een dagelijkse gewoonte waarbij er eens goed over de dingen in het leven nagedacht wordt of er lekker op los geroddeld wordt. Dan moet de koffie natuurlijk wel goed smaken ook, anders leidt dat maar af. Er bestaan meer dan vijftig verschillende koffievarianten in het land, en dan rekenen we specifieke locale specialiteiten nog niet mee. Dat kan goed verwarrend zijn.

Omdat je vast ook wel eens iets anders wil proeven dan het standaard bakkie troost, hebben we een top 10 van de bekendere soorten Italiaanse koffie voor je op een rijtje gezet. Je hoeft voortaan dus niet meer te gokken wat het ook alweer was, en kiest gewoon wat je lekker vindt.

Koffiesoorten met Espresso (zonder melk)

Vrijwel iedere koffie is gebaseerd op espresso. Deze koffiesoorten zijn dus altijd zwart, zonder toevoeging van melk, schuim of iets anders. Een koffie gebaseerd op espresso heeft meestal een sterkere koffiesmaak en is soms meer bitter (afhankelijk van de hoeveelheid water die eraan wordt toegevoegd). Vind je normale koffie te sterk, dan kun je beter voor een koffiesoort met bijvoorbeeld melk of ijs kiezen.

Caffè Espresso

De Italianen beschouwen dit als hun 'gewone' koffie. En als je dus in Italië 'gewoon een koffie' (caffè) zou bestellen zonder er iets bij te zeggen, krijg je espresso. Un caffè is in Italië een synoniem voor espresso, sterke zwarte koffie die meestal geserveerd wordt in een klein porseleinen kopje (een tazzina genaamd). In de betere koffiebarretjes krijg je er vaak een glaasje water bij. De naam ontstond begin 20e eeuw omdat deze kleine koffie in feite per persoon ('expres') bereid worden. Al zijn er ook bronnen die beweren dat de naam afkomt van dat de koffie onder druk ('es presso') bereid wordt.

Vrijwel iedere koffiebar kan een enkele of dubbele (doppio) espresso zetten. De espresso is perfect als je van een hele sterke smaak houdt. Hij is ook meestal op in een of twee slokjes. Naast die sterke smaak proef je bij een espresso ook echt goed de verschillen tussen diverse koffiebonen. Zo herken je gemakkelijk zoet, zuur of bitter. Hoe meer water eraan wordt toegevoegd, hoe minder uitgesproken die smaakelementen naar voren komen. Een espresso bevat ongeveer 25 tot 30ml koffie, een doppio dus twee keer zoveel, namelijk 50 tot 60ml koffie.

Ristretto

Niet direct verontwaardigd reageren als je dit bestelt, want een ristretto hóórt echt zo weinig te bevatten. Dit is echt een mini-minibeetje koffie, en zeker als je dat in een espresso-kopje serveert lijkt het alsof je maar een bodempje hebt gekregen. Het is in twee slokken weg! Er wordt minder vloeistof (pakweg de helft slechts) in gebruikt waardoor de smaak intenser en romiger is. Soms wordt het bereid door enkel het eerste beetje koffie te gebruiken dat bij het bereiden van espresso vrij komt, zodat de volste smaak in je kopje zit. Échte ristretto is bijna niet te vinden buiten Italië, al zul je het heus hier en daar wel op een drankkaart aantreffen.

Is een espresso te makkelijk voor je, dan kies je voor een ristretto. De ristretto is de sterkste koffiesoort die gezet kan worden en bevat dus de minste hoeveelheid water. In totaal bevat een ristretto shotje zo’n 15ml koffie. De bereiding (in koffietermen heet dat extractietijd) is net zo lang als een espresso. Hierdoor wordt er veel smaak afgegeven aan de kleine hoeveelheid water, waardoor de concentratie dus heel hoog wordt. Kortom, een heel sterk shotje koffie.

Corto

De corto moet men niet verwarren met ristretto, hier zit evenveel caffeïne in als in een espresso of Lungo, met eigenlijk nog minder totale hete drank dan de ristretto. het is dus eigenlijk een supergeconcentreerd kopje koffie, en daarom wordt dit zelden zonder suiker gedronken.

Caffè Lungo

Dit lijkt het meest op de koffie die we in Nederland gewend zijn. In feite wordt er eerst een espresso bereid, maar daarna blijft het water nog wat langer doorlopen, zodat de koffie een stuk minder krachtig geconcentreerd wordt. Een goed, vol bakje pleur, zeg maar.

De lungo (ook wel long black genoemd) is anders dan een americano. Deze worden nog wel eens onder een noemer genoemd, maar er is wel degelijk verschil. De hoeveelheid gemalen koffie blijft hetzelfde als bij een espresso of americano (ongeveer 7 gram), maar er wordt 1,5 tot 2 keer zoveel water gebruikt tijdens de bereiding. Het grote verschil tussen een lungo en een americano is dat al het water bij een lungo door de gemalen koffie loopt. Bij een americano wordt een espresso gewoonweg aangelengd met extra water. Doordat alle water door de gemalen koffie loopt, resulteert dit in een sterke en rijkere smaak dan een americano, die soms wat waterig aan kan voelen.

Americano

De naam americano stamt uit de Twee Wereldoorlog. Amerikaanse soldaten, gelegerd in Italië, vonden de normale Italiaanse espresso vaak te sterk en bitter, dus voegden ze er meer water aan toe. Een americano is dus niets meer dan een normale espresso, aangelengd met extra heet water. Waar een espresso bestaat uit ongeveer 25 tot 30ml koffie, bevat een americano zo’n 60ml koffie (ongeveer 2x zoveel water).

Koffiesoorten met Melk

Vind je normale koffie (of espresso) te sterk? Dan kom je al snel uit bij een koffiesoort met melk (ook wel latte koffiesoort genoemd). Door het toevoegen van melk wordt de smaak van de koffie over het algemeen zachter, je proeft immers minder bitter, en de koffie smaakt voller en romiger (afhankelijk van het soort melk). Uit ons koffiebar onderzoek blijkt dat de cappuccino veruit het meest populaire drankje is, de latte staat op een vierde plaats. Het verschil tussen deze koffiesoorten zit hem in de hoeveelheid melk en de manier waarop de melk aan de koffie wordt toegevoegd.

Caffè Macchiato

Macchiato betekent 'gevlekt', dit is espresso waar een scheut warme melk op wordt geschonken. Om duidelijk herkenbaar te maken dat het geen espresso is, giet men er ook nog opgeklopte melk bovenop. Er bestaan varianten met koude melk.

Cappuccino

Let op, dit is een van de vaakst foutgespelde koffie'tjes ter wereld. Je schrijft het dus met dubbel p en dubbel c. Het bevat veel meer melk dan de macchiato en is dus niet gevlekt. De cappuccino wordt bereid met gelijke delen espresso, gestoomde melk en melkschuim, en op veel plaatsen waar ervaren baristas werken wordt er tegenwoordig de welbekende 'latte art' (het maken van mooie vormpjes in het melkschuim) aan toegevoegd. Een purist drinkt cappuccino enkel 's ochtends, maximaal tot elf uur.

De meest populaire koffiesoort met melk is de cappuccino. Deze kun je tegenwoordig overal krijgen. Een cappuccino wordt gemaakt met een dubbel shot espresso waar je opgeschuimde melk aan toevoegt. De melk (meestal volle melk) wordt opgeschuimd in melkkannetje met behulp van een stoompijpje. Als de melk opgeschuimd is, wordt eerst een deel van de melk door de espresso heen geschonken. Het laatste deel van de opgeschuimde melk wordt bovenop de cappuccino en espressolaag geschonken. Hierdoor ontstaat de schuimlaag op een cappuccino. Een cappuccino leent zich er overigens perfect voor om in die schuimlaag figuurtjes (ook wel latte art genoemd) te maken.

Latte (of Caffè Latte of Koffie Verkeerd)

Een latte, of caffè latte of koffie verkeerd, lijkt op een cappuccino, alleen wordt er nu meer melk gebruikt. De melk wordt iets minder hard opgeschuimd dan bij een cappuccino, waardoor hij dunner wordt. In een latte wordt ongeveer 250ml melk gebruikt die over een dubbel shot espresso wordt geschonken. Meer melk betekent dus een minder sterke koffiesmaak, waardoor deze koffiesoort zachter en romiger smaakt.

Flat White

De Flat White lijkt ook erg op een cappuccino en een latte. Het verschil tussen een Flat White en een cappuccino is ook hier weer de dunner opgeschuimde melk. Een Flat White wordt ook met 2 shots espresso gemaakt. De Flat White smaakt iets sterker dan een cappuccino of latte door de hoeveelheid melk. Eerst wordt een dubbele espresso gezet, waaraan ongeveer 150ml dunner opgeschuimde melk wordt toegevoegd. Wel heeft de Flat White een schuimlaagje waardoor je ook hier weer met latte art kunt spelen.

Cortado

Is een cappuccino of Flat White teveel voor je? Dan kies je gewoon voor een cortado. De cortado lijkt namelijk op een kleine cappuccino, maar smaakt wel iets sterker, omdat er minder melk aan toegevoegd wordt. Een cortado wordt gemaakt met een enkel shot espresso waaraan in verhouding 2 delen opgeschuimde melk wordt toegevoegd, dus 30ml espresso en ongeveer 60ml melk.

Latte Macchiato

Een latte macchiato is een stuk populairder dan een normale latte. Je herkent de latte macchiato ook meteen, omdat deze vaak in een doorzichtig glas wordt geserveerd, waardoor je duidelijk 2 lagen ziet. Eerst wordt ongeveer 250ml melk opgeschuimd en in een glas geschonken. Daarna wordt pas de espresso voorzichtig erover geschonken. Door de espresso er later aan toe te voegen, ontstaan dus die 2 duidelijke lagen. Het verschil tussen een latte en een latte macchiato is dus de volgorde. Bij de latte wordt eerst de espresso in een kop geschonken, dan pas de melk. Bij de latte macchiato dus andersom, eerst de melk en dan de espresso.

Espresso Macchiato

Als laatste koffiesoort met melk nog de espresso macchiato. Dit is niets meer dan een normale single shot espresso waaraan twee theelepels opgeschuimde melk worden toegevoegd. De melk wordt zoals bij een cappuccino gewoon opgeschuimd, maar in plaats van deze opgeschuimde melk in de espresso te gieten, schep je het schuim er bovenop. Een espresso macchiato is dus net iets minder sterk dan een normale espresso. Ideaal dus voor als je zin hebt in iets sterks, maar niet te sterk. Trouwens, mocht je ooit ergens een piccolo latte tegenkomen dan is dit bijna hetzelfde als de espresso macchiato. Alleen in plaats van schuim er bovenop scheppen, wordt een scheutje melk in de espresso geserveerd.

Overige Italiaanse Koffiesoorten

Decaffeinato

In Italië bestel je deze ook wel met kortweg 'deca', en zoals de naam al suggereert, is dit caffeïnevrije koffie. Deze wordt uit de gemalen koffie gefilterd voor er koffie van bereid wordt.

Corretto

U kent de Irish coffee, maar ook de Italianen voegen wel eens een paar druppeltjes drank toe aan hun espresso. Dat noem je dan een corretto, en de meest gangbare 'smaakversterkers' zijn cognac, sambuca, rum of grappa.

Orzo

Dit wordt gekscherend wel eens 'kinderkoffie' genoemd, want het wordt gebrouwen van gerst en bevat dus in feite geen caffeïne.

Caffè Con Panna

Gaat er voor de zoetekauw iets boven koffie met slagroom?

Caffè Shakerato

Als u uzelf eens wil verwennen, is dit een aanrader. Men neme koffie, suiker, ijs, en schudt de boel eens goed door elkaar!

Koffiesoorten met Ijs

In de zomer heb je niet altijd zin in een warme espresso of cappuccino. Dan kun je beter kiezen voor een ijskoffie, een van de koffiesoorten aangevuld met ijs. Naast deze simpele varianten ice coffee kom je tegenwoordig ook vaker cold brew of zelfs nitro coffee tegen. Die twee zijn niet met ijs gemaakt, maar zijn wel koud, en passen daarom prima in dit rijtje.

Ice Coffee

Een hele simpele variant op de normale espresso is de ice coffee. Eerst wordt een shot espresso gezet, waaraan ijsblokjes worden toegevoegd. Hoe meer ijsblokjes, hoe zachter de smaak van de koffie. Hou je van sterke koffie, maar heb je geen zin in een warm drankje? Vraag dan minder ijsblokjes, bestel een dubbele espresso, of drink hem gewoon sneller op. Op die manier hebben de ijsblokjes minder tijd om te smelten en smaakt de koffie dus minder waterig. Ow, en een ice coffee wordt meestal met een rietje gedronken.

Ice Cappuccino

De naam verklapt het natuurlijk al, een ice cappuccino is niets meer dan een cappuccino met ijs. De ice cappuccino kan overigens wel op twee manier gemaakt worden. Zo kun je de cappuccino op de traditionele manier maken en daaraan ijsblokjes toevoegen. Of je gooit alles in een cocktailshaker, mixt het door elkaar en giet het dan in een glas. Door de ice cappuccino met een cocktailshaker te maken smaakt hij romiger en ziet deze er zachter en subtieler uit. Ook hier drink je hem weer met een rietje.

Affogato

De affogato heeft eigenlijk iets meer met eten dan met drinken te maken. Hij wordt namelijk als dessert geserveerd. Een affogato is een shot espresso waar een bolletje vanille ijs aan toegevoegd wordt. Niet handig om deze onderweg te drinken, maar heerlijk om bijvoorbeeld een diner mee af te sluiten. Of als tussendoortje op een warme zomerdag.

Cold Brew

Het grote verschil tussen een cold brew koffie en een “normale” koffie is dat de cold brew met koud water wordt gemaakt. Een cold brew koffie kan op grofweg 2 manieren worden gemaakt. Bij de eerste variant cold brew wordt ijswater heel langzaam over de gemalen koffie gedruppeld (ook wel cold drip coffee genoemd). Bij de tweede variant wordt gemalen koffie in koud water geweekt en daarna zo’n 12 tot 24 uur in de koelkast gezet.

Nitro Coffee

Een hele nieuwe trend op het gebied van koffie is de nitro coffee of de nitro cold brew. Zoals de naam al doet vermoeden wordt deze koude koffie gemaakt met stikstof (ook wel nitro of nitrogen genoemd). Door stikstof aan de koffie toe te voegen krijgt deze prik (zoals in bijvoorbeeld cola) en ontstaat er een schuimlaagje. Je zult deze koffiesoort nog niet overal vinden, maar dat zal de komende tijd langzaam veranderen. In Amerika is nitro coffee namelijk ontzettend populair en kun je hem daar zelfs bij Starbucks krijgen.

Italiaanse Koffie Bestellen: Tips en Weetjes

  • Een handig weetje is dat je standaard een espresso krijgt geserveerd, als je in Italië om un caffè vraagt. Wil je geen espresso, maar een andere koffievariant, specificeer dat dan.
  • Maar let op: wil je koffie met melk, bestel dan in elk geval geen latte. Anders dan in Nederland of Amerika, betekent latte in het Italiaans namelijk gewoon: melk.
  • Italianen bestellen na een uur of elf ’s ochtends eigenlijk geen cappuccino, caffè latte of latte macchiato meer.
  • Wanneer je een keuze uit voorgaande koffiesoorten hebt gemaakt, moet je in de meeste Italiaanse koffiebarretjes eerst afrekenen bij de kassa. Houd er rekening mee dat een kopje koffie aan de bar vaak slechts een fractie kost van een koffie die je aan een tafeltje of op het terras nuttigt.
  • Wil je in een drukke bar snel je koffie voorgezet krijgen? Ga dan vooral niet zwaaien met je bonnetje en geef ook niet op een luidruchtige manier je wensen door. Het volstaat je bonnetje op de bar te leggen, vergezeld van een muntje.
  • Vergeet overigens niet je bonnetje te bewaren en mee naar buiten te nemen. De Guardia di Finanza, een soort belastingdienst en financiële politie in één, kan je vragen deze scontrino fiscale te tonen. Wanneer je het bonnetje dan niet kunt laten zien, krijgen zowel jij als de eigenaar een boete.

Met deze gids ben je goed voorbereid om de perfecte Italiaanse koffie te bestellen en ervan te genieten! Salute!

labels:

Zie ook: