De Japanse duizendknoop (Fallopia japonica) wordt beschouwd als een van de meest invasieve exoten. Zodra de plant zich heeft gevestigd, is het erg moeilijk om er weer vanaf te komen. Door zijn sterke groei worden inheemse plantensoorten verdrongen. De sterke wortelstokken en stengels van de Japanse duizendknoop zijn in staat om schade te veroorzaken aan gebouwen, leidingen en wegen.
Inundatie als Bestrijdingsmethode
Inundatie (onder water zetten) bemoeilijkt de gasuitwisseling tussen plantenwortels en de bodem. De zuurstofloosheid die hierdoor ontstaat is voor veel plantensoorten na verloop van tijd dodelijk. Voor Japanse duizendknoop kan deze methode worden toegepast door bijvoorbeeld een waterdicht bassin aan te leggen waarin grond met duizendknoopwortels gestort wordt en dit onder water te zetten.
Door de grond van tevoren te zeven en grote wortelstokken af te voeren of de wortels te verhakselen voor het inunderen, kan de behandelperiode mogelijk verkort worden. Wanneer er lokaal een tijdelijk, waterdicht bassin kan worden aangelegd, is er slechts beperkt transport nodig.
Effectiviteit van Inundatie
Het inunderen van duizendknoopwortels is effectief. Dit is zowel uit experimenten gebleken als uit praktijkvoorbeelden. Inunderen kan zowel met zoet- als zoutwater. Hoe snel het afstervingsproces van de wortels verloopt, hangt onder andere af van de periode waarin de methode wordt uitgevoerd.
In een experimentele setting bleek dat wortelstokken die tijdens het groeiseizoen (maart - september) zijn geïnundeerd met zoet water met een laag teelaarde onder en boven de wortelstokken, al na 3 maanden inunderen hun groeikracht verloren. De wortelstokken die tijdens de winter (september - maart) zijn geïnundeerd, verloren dit pas na 6 maanden inundatie. Dit komt mogelijk doordat in de winter de wortels meer voedselreserve bevatten.
Praktijkvoorbeeld met Zout Water
In een andere praktijkproef aan de kust is 2.000 m3 verontreinigde grond die ook duizendknoopwortels bevatte in een waterdicht bassin met zout(zee)water geïnundeerd. Door regelmatig water in te laten werd het niveau op 30 cm boven het grondniveau gehouden. Tijdens een vitaliteitstest die 7 maanden na de start van de inundatie is uitgevoerd, bleek dat de wortelstokken afgestorven waren.
Voor de zekerheid is de inundatieperiode verlengd tot 12 maanden. Na afloop is de grond nogmaals steekproefsgewijs bemonsterd, waarbij geen vitale wortelstokken zijn gevonden. Twee maanden na het leeglopen van het bassin kon de grond worden afgevoerd naar een verwerker.
Er zijn geen aanwijzingen dat bij inundatie met zeewater zout achterblijft in de grond. De zoutconcentraties in het in- en uitgaande water waren nagenoeg gelijk.
Zout Water Ervaringen in de Praktijk
De agressief woekerende Japanse duizendknoop is in Vlissingen met succes bestreden door het inzetten van zout water. De plantresten werden een jaar ondergedompeld in water uit de Westerschelde en bleken daarna helemaal dood te zijn. De nieuwe methode is een mogelijke doorbraak in het bestrijden van Japanse duizendknoop op grote schaal.
In de gemeente Vlissingen vormde de plant een obstakel bij de herontwikkeling van het Scheldeterrein. Geen enkele verwerker wilde de tweeduizend kuub grond met Japanse duizendknoop afnemen. Daarom startte de gemeente een proef om de plant ter plaatse te bestrijden. Het gebruik van zout water in de bestrijding van deze agressieve woekeraar is een idee van Bart van der Drift van aannemingsmaatschappij Van Gelder.
Aannemingsmaatschappij Van Gelder heeft bij het bouwrijp maken van het Scheldekwartier alle boven- en ondergrondse delen van de Japanse duizendknoop verwijderd. En daarna een speciaal ontworpen bassin aangelegd op het Scheldekwartier.
Proefproject Havenbedrijf Rotterdam
Een ander voorbeeld is een proefproject uitgevoerd door BTL Realisatie B.V. in opdracht van het Havenbedrijf Rotterdam N.V. Hierbij werd de Japanse duizendknoop op een zetsteenglooiing besproeid met zout zeewater.
Voor de start van de proef is op de helft van de locatie de Duizendknoop bovengronds afgeknipt. In juni 2019 is er een waterpomp geplaatst en een 30m3 watervat. De pomp vult het watervat met zeewater met behulp van een slang op de glooiing en slaat automatisch uit als het vat vol zit.
Een tweede slang is net boven de Duizendknooplocatie aangebracht en voorzien van gaten. Door de waterdruk loopt het water hier uit en ontstaat er door de gaten een constante besproeiing van de Duizendknoop. In april 2020 is de slang vervangen voor een druppelsysteem met insteekdruppelaars. Deze zijn in de Duizendknoopstengels aangebracht, met als doel het zout water tot dieper in de wortels te krijgen.
Resultaten van het Proefproject
Na een aantal weken besproeien met zout water was duidelijk te zien dat de Duizendknoop bovengronds afsterft. Waar de bladeren al snel bruin werden, bleven de stengels nog lange tijd groen. Ook de stengels werden uiteindelijk bruin. Wel blijven er nieuwe uitlopers ontstaan, die door het zout water niet hoger worden dan circa 30 cm.
Vooralsnog sterft de Duizendknoop niet geheel af. Wel blijft de locatie met deze methode laag en wordt hij niet groter. Hierbij is geen verschil te zien tussen het deel wat afgeknipt is in vergelijking met het niet afgeknipte deel. Met deze methode is de locatie dus in ieder geval te beheren en mogelijk door middel van uitputting uiteindelijk te elimineren.
Operationele Kengetallen en Kosten
Per week wordt er circa 30 m3 zout water verbruikt. Doordat de locatie zich aan het zout water bevindt en er een vast stroompunt is wat gebruikt kan worden, zijn de kosten beperkt.
Preventie en Algemene Bestrijdingsmethoden
Naast inundatie zijn er ook andere manieren om de Japanse duizendknoop te bestrijden of de verspreiding ervan te voorkomen:
- Probeer de plant te verzwakken door de stengels meerdere keren per groeiseizoen af te knippen.
- Breng als terreinbeheerder in kaart waar de plant voorkomt.
- Het gebruik van mulch of bodembedekkers om onkruidgroei te beperken.
- Planten die snel groeien en de grond bedekken, laten weinig ruimte over voor onkruid om te groeien.
Overige methoden die in discussies genoemd worden:
- Handmatig verwijderen: Uitsteken en zoveel mogelijk wortel mee pakken.
- Onkruidverdelgers: Het gebruik van een professionele onkruidverdelger die speciaal is ontworpen voor gazons, kan een groot verschil maken.
- Kokend water: Giet kokend water direct op het onkruid.
- Zout: Oplossing van zout in water gieten over het onkruid of zout strooien tussen de tegels.
- Baking soda: Mengsel van baking soda en heet water op het onkruid spuiten.
labels:
