Unirice Jasmijnrijst is een speciale rijstsoort met een bijzondere geur en smaak, afkomstig uit Azië. Het is een mooie, lange, witte droogkokende rijstkorrel. De rijst is met zorg geslepen en dubbel geglansd. Er is geen breukrijst toegevoegd, dus absolute topkwaliteit!

Wat is Jasmijnrijst?

Jasmijnrijst is een Oryza sativa indica, een 1 meter 40 hoge plant, die in oktober bloeit. De bloei is volledig in de tweede helft van oktober, en de rijst kan geoogst worden vanaf de tweede week van november. Er zijn ook vroegere variëteiten, zoals de RD33. De jasmijnrijst uit het laag-oostelijk deel van Thailand, Thung Kula Ronghai, heeft in 2013 Europese bescherming gekregen. Het heeft zeker tien jaar geduurd alvorens de aanvraag daartoe door de Europese commissie gehonoreerd werd.

Aanvankelijk waren diverse landen waaronder Nederland gekant tegen de verlening van het label. Anders als het label doet vermoeden is de PGI-status geen kwaliteitslabel, maar een bevestiging dat het in Thailand verbouwde rijst betreft, uit Thung Kula Ronghai om precies te zijn. De kwaliteit van jasmijnrijst werd vanouds aangeduid met de A en B. Jasmijnrijst van A-kwaliteit bestond volledig uit jasmijnrijst, de B-kwaliteit was bijgemengd met maximaal 20% andere rijstsoorten. Dit bijmengen gebeurt nog steeds. De beste kwaliteit wordt tegenwoordig Premium genoemd, of triple-A (AAA), en is gegarandeerd 100% zuiver.

De korrel van jasmijnrijst is minder lang dan die van basmatirijst, en bovendien mist jasmijnrijst de voor basmatirijst kenmerkende 'rek'. De rijstkorrels van de PGI-jasmijnrijst zijn tenminste 7 mm lang, met een lengte-breedte verhouding van tenminste 3,2 op 1. Voor het pandan-aroma van jasmijnrijst is 2-acetyl-1-pyrroline verantwoordelijk, een vluchtige, etherische olie (0,1 - 0,2 μg per kilogram). Bij de witte rijst komt de pandangeur meer tot zijn recht dan bij de bruine rijst die door de zaadhuid notiger ruikt. De vluchtigheid is de reden waarom de geur van jasmijnrijst niet blijvend is.

Voor de beschermde jasmijnrijst is dat absoluut verboden. Alle jasmijnrijst onder PGI-label dient ter plaatse bewerkt en verpakt te worden en voorzien van de juiste benaming en het PGI-label. Ook dient het Thaise GI-label op de verpakking te staan.

Kookkarakteristieken en Voedingswaarde

De kookresultaten van rijst worden in belangrijke mate bepaald door de verhouding van de twee componenten die het rijst-zetmeel vormen: amylose en amylopectine. De eerste breekt niet door koken, de tweede wel. Rijst met een hoog percentage amylose is lang, stevig en los wanneer gekookt, rijst met een lager percentage (en dus meer amylopectine) is korter en kleverig(er). De kookkarakteristiek van jasmijnrijst is 'licht plakkerig' als gevolg van het hoge amylopectine-gehalte. Daardoor is niet geschikt om gebakken te worden.

Witte jasmijnrijst verteert sneller dan basmati-rijst en heeft een beduidend hogere Glycemische index (GI) van 106 (tegenover basmatrijsti: 56). Er zijn diverse soorten jasmijnrijst verkrijgbaar. Wat de Thaise betreft (het merendeel van de jasmijnrijst is afkomstig uit Thailand), moet een onderscheid gemaakt worden tussen de beschermde rijst en niet beschermde rijst, los van de vraag of de rijst onder Fairtradelabel en/of biologische teelt is verbouwd.

Liefst anderhalf miljoen Thaise boeren en landarbeiders zijn bij het verbouwen van jasmijnrijst betrokken, goed voor een productie van die miljoen ton rijst, 10% van alle rijst in Thailand. Een deel van de jasmijnrijst valt sinds 2013 onder Europese bescherming. De Europese bescherming PGI - Protected geographical indication - is alleen van toepassing op deze KDML105-rijst en RD-variëteiten, en zowel op witte (gepelde) rijst als bruine (ongepelde) rijst. De bescherming geldt bovendien alleen voor deze jasmijnrijst uit Thung Kula Ronghai, de velden van de huilende Kula, een volk dat zich in de negentiende eeuw in het lage oosten van Thailand vestigde.

Voedingswaarde per 100g

Voedingswaarde Hoeveelheid
Energiewaarde 1491 kJ / 356 kcal
Vet 0.2 g
Waarvan verzadigd 0 g
Koolhydraten 79 g
Waarvan suikers 0.6 g
Proteïne 7.6 g
Voedingsvezels g
Zout 0 g

Bereiding van Jasmijnrijst

De vochtratio geeft de gewenste gewichtsverhouding weer tussen water, bouillon of vocht en droge rijst. Bewaar jasmijnrijst op een koele plaats in een goed gesloten verpakking, om te voorkomen dat de rijst uitdroogt en de geur vervliegt.

  1. Was de rijst in ruim water, afgieten.
  2. Breng een grote pan met water aan de kook.
  3. Al roerend de rijst toevoegen en eventueel zout naar smaak.
  4. Weer aan de kook brengen, even roeren en in gesloten pan 10 minuten zachtjes laten koken.
  5. Afgieten (gebruik hiervoor een zeef of vergiet).

Je kunt er gewoon een rijstkoker voor gebruiken. Het is echter vaak lekkerder wanneer je de verhouding tussen rijst en water precies afmeet, zodat je de rijst niet hoeft af te gieten. Zo doe je dat: spoel de rijst af met koud water totdat het water niet meer troebel is. Breng een pan met de rijst en 1,5 keer zoveel water aan de kook. Draai vervolgens het vuur lager en houd een kooktijd van 10 minuten aan (12 voor builtjes). Als de korrels gaar zijn draai je het vuur uit en laat je de rijst nog even een paar minuten stomen met de deksel op de pan, zodat echt al het water opgenomen is.

Jasmijnrijst versus Pandanrijst

Pandanrijst en jasmijnrijst worden vaak in één adem genoemd en zijn nagenoeg inwisselbaar. Je kunt ze beiden gebruiken als het recept vraagt om één van de twee. Desalniettemin zijn ze toch ook weer niet helemaal hetzelfde. Dus wat zijn de verschillen precies?

Jasmijnrijst is een geurige, aromatische rijstsoort die voornamelijk geteeld wordt in Thailand, maar inmiddels ook wordt verbouwd in delen van Vietnam, Laos en Cambodja. In vergelijking met andere soorten rijst heeft jasmijnrijst een langere korrel en een ietwat zoete smaak als je het kookt.

Pandanrijst is eigenlijk geen echte rijstsoort. Pandan is namelijk een plant waarvan de bladeren een bepaalde stof bevatten: 2-acetyl-1-pyrroline. Dat is exact hetzelfde goedje dat jasmijnrijst een heerlijke geur geeft, waardoor pandanbladeren wel eens gebruikt worden om die lekkere aroma’s te versterken. Daarom wordt jasmijnrijst in Nederland ook wel pandanrijst genoemd. Sterker nog, het is de meest gebruikte naam!

Gebruik in de Keuken

Het zal je niet verbazen, maar jasmijn- en pandanrijst worden voornamelijk gebruikt in recepten uit de Aziatische keuken. Met name in Thaise curry’s en diverse roerbakschotels vormt deze rijst een fijne tegenhanger voor de relatief sterke smaken. Pandanrijst wordt natuurlijk in veel Aziatische gerechten gebruikt, maar het past ook perfect bij sommige Mediterrane maaltijden! Gebruik de rijst bijvoorbeeld eens in combinatie met shoarma, aubergine reepjes en tahini-yoghurt.

Enkele suggesties:

  • Roerbak van garnalen, paksoi en pinda’s
  • Pandanrijst en curry
  • Geroosterde cashewnoten, knapperige paprika en malse kipfilet in een lekkere sojasaus
  • Rendang

labels:

Zie ook: