Het orgel in de Sint-Lucaskerk werd in 1972 door Pels en Van Leeuwen gebouwd. Het orgel heeft twee manualen en vrij pedaal en een mechanische tractuur.

De Lucaskerk: Een Moderne Kerk in de Stijl van de Bossche School

Het is de tweede Lucaskerk op dezelfde plek. De oorspronkelijke kerk, gebouwd door Nico van der Laan en Jan de Jong, stortte gedeeltelijk in in 1968. Hierbij kwam een 12-jarige jongen om het leven en raakte diens moeder zwaargewond. Er werd besloten om de kerk geheel af te breken en een kleinere nieuwe kerk te bouwen. Alhoewel de instorting niets te maken had met ontwerpfouten, trok vooral Jan de Jong zich de dood van de jongen sterk aan.

De huidige Lucaskerk is een vierkante pleinkerk met een plat dak en losstaande klokkentoren, ontworpen in de stijl van de Bossche School. Zoals vaker bij latere kerken in deze stijl, is de kerk niet opgevat als een basiliek of zaal, maar als een centraal overdekt stadsplein waar mensen tezamen kunnen komen. Vaak is er bij deze kerken ook een groot voorplein met bijgebouwen. Dit is hier vanwege financiële redenen achterwege gelaten.

Opvallend is hoe het ontwerp is beïnvloed door Stonehenge. Dit is te zien in de manier waarop vensters en muurdammen zich ritmisch afwisselen. Deze muurdammen vormen, samen met de grote betonnen lateien boven de hoge ramen, een gestileerd Stonehenge. Binnen bevinden zich drie grote dubbelpeilers die qua vorm en verhoudingen verwijzen naar de grote trilieten van het voorhistorische monument.

Het interieur is, zoals dat hoort bij de Bossche School, ingetogen en sober. Ook het altaar en de banken zijn in de Bossche Schoolstijl ontworpen. Het gebouw is nog steeds in gebruik als parochiekerk en maakt sinds 1 januari 2011 deel uit van de parochie H.

Het Orgel: Eerdere Plaatsingen en Revisies

Dit orgel is in januari 1970 geplaatst in de Sint-Caeciliakerk van Enschot. De firma Verschueren reviseerde het orgel, breidde het uit met een zelfstandig pedaal en voorzag het van een dak en een rugwand. In 1993 kocht men in Enschot een nieuw tweeklaviers orgel van Gerrit Klop. Het oude orgel werd door Klop ingenomen.

Een windlade en enig pijpwerk van dit orgel bleken afkomstig te zijn van de Gebr. Onder advies van Louis Toebosch bouwde Pels & Van Leeuwen begin 1969 een orgel als Opus 699 voor de Petrus en Pauluskerk te Tilburg. Nadat in 1957 aan de Burgemeester Rauppstraat een noodkerk Petrus en Paulus voor de gelijknamige parochie werd gebouwd kon in 1969 de nieuwe Petrus en Pauluskerk worden geopend.

Het Lohman-orgel in de Grote Kerk van Heusden

In 1980 kocht de Hervormde gemeente van Heusden het Lohman-orgel uit de voormalige Broederenkerk te Zutphen. N.A. Lohman had bij de bouw in 1828 gebruik gemaakt van ouder 18de-eeuws pijpwerk uit het voormalige A.F.G. Heijneman-orgel van de Sint-Janskerk te Arnhem. De oorsprong van dit instrument ligt in Huijse Schaffelaar te Barneveld. Uitgangspunt voor het frontontwerp in 1824 was het concept van het Lohman-orgel te Eenrum (Gr.).

In 1894 werkte J.F. Witte aan het orgel, pijpwerk werd hersteld en o.m. expressions aangebracht. Ook werd de orgelkas geschilderd. Bij werkzaamheden door J.C. Sanders in 1938 werd o.a. het rugwerk uitgebreid en een elektrische pedaaltractuur aangelegd.

Plaatsing en Restauratie 1981-1984

Bij de restauratie en plaatsing begin tachtiger jaren door orgelmaker Reil onder advies van Hans van der Harst werd de situatie van 1828 als uitgangspunt genomen. Zo werd een nieuw pedaal met mechanische tractuur aangelegd en werden alle toetsmechanieken hersteld. De door Sanders vernieuwde registerknoppen werden vervangen door Naber-registerknoppen, afkomstig van het orgel in de Alkmaarse Sint-Laurenskerk. Ook werden enkele registers gereconstrueerd, een nieuwe magazijnbalg geplaatst en windkanalen en afsluiters hersteld.

Restauratie 2007

Het instrument is de jaren na de restauratie van 1984 niet optimaal onderhouden, zodat stemmen opgingen het orgel grondig te herstellen. Peter van Dijk werd als adviseur aangetrokken namens de Commissie Orgelzaken van de PKN. Door de kerkrentmeesters ter plaatse werd de Commissie Restauratie Orgel opgericht, waar onder andere de organisten zitting hadden. In samenspraak met Peter van Dijk is een herstelplan opgesteld, waarna offertes werden uitgebracht door een aantal orgelbouwers. De opdracht werd verleend aan de firma Reil.

Werkzaamheden bestonden o.a. uit het schoonmaken van het orgelinterieur en pijpwerk, herstel windladen, pijpwerk controleren, intonatie waar nodig bijstellen en het gehele instrument stemmen. De intonatie werd bezien door Wim Wagenaar, die ook in 1984 dit werk heeft verricht! Voorjaar 2007 was de klus geklaard en werd door adviseur Peter van Dijk op 26 mei een feestelijke ingebruikname verzorgd.

Sinds 1990 beschikt de Grote Kerk in Heusden over een koororgel. In dat jaar bouwde Pels & Van Leeuwen voor deze kerk een vijf stems positief met aangehangen pedaal.

Tijdens het concert bespeelt Marcel Verheggen het monumentale N.A. Lohman-orgel uit 1828, evenals het koororgel van Pels & Van Leeuwen uit 1990.

labels:

Zie ook: