Bij een voedselallergie reageert je afweersysteem op bepaalde stoffen in voedingsmiddelen. Je afweersysteem maakt antistoffen aan tegen eiwitten die in de voeding voorkomen. Eiwitten die allergische reacties kunnen opwekken heten allergenen. Het lichaam kan op bepaalde voedingsmiddelen reageren zonder dat je een allergie hebt. Het gaat dan om een niet-allergische-voedselovergevoeligheid. We noemen dat een intolerantie. Denk bijvoorbeeld aan een lactose-intolerantie. Daarbij kunnen mensen de stof lactose niet goed verteren. De stoffen die bij een intolerantie de klachten veroorzaken heten ‘triggers’. Deze triggers komen van nature voor in voedingsmiddelen, zoals lactose.

Naar schatting heeft ongeveer 1 tot 4% van de bevolking een voedselallergie of voedselintolerantie. Bij kinderen wordt geschat dat zo'n 4 tot 6% een voedselovergevoeligheid heeft. Je kunt een erfelijke aanleg hebben voor een voedselallergie of intolerantie. Het is niet eenvoudig om voedselovergevoeligheid vast te stellen. De klachten kunnen heel verschillend zijn en per persoon anders zijn.

Symptomen van een Voedselallergie

Een allergische reactie bij de mond en keel kan voorkomen. Denk hierbij vooral aan milde klachten zoals zwelling, jeuk en roodheid in en om de mond. Urticaria (galbulten) en angio-oedeem kunnen ook optreden. Urticaria is een veel voorkomende huidziekte waarbij je last hebt van bultjes, hevige jeuk en heel soms met pijn. Een bijzondere vorm van urticaria is angio-oedeem waarbij grote vochtophopingen kunnen ontstaan.

Anafylactische Shock

Een anafylactische shock is een levensbedreigende situatie door een allergische reactie in het lichaam. Het kan het gevolg zijn van een allergische reactie op bepaalde voedingsmiddelen, zoals pinda of sesam. Ook medicijnen of wespensteken kunnen een anafylactische shock veroorzaken. Het treedt meestal op als gevolg van een eerder ontwikkelde allergie. De symptomen van een anafylactische shock kunnen binnen enkele minuten ontstaan en soms uren aanhouden. Eén van de eerste signalen van een shock is een prikkelend gevoel, jeuk of een metaalachtige smaak in de mond.

Bij een anafylactische shock is een adrenaline-injectie nodig om de reactie te stoppen. Patiënten die vaker een shock krijgen, hebben hiervoor adrenaline bij zich. In geval van een shock moet de patiënt zo snel mogelijk de injectie krijgen, al dan niet door een arts of ambulancepersoneel.

Kruisreacties

Ben je bijvoorbeeld allergisch voor garnaal, dan kan het zijn dat je ook reageert op krab. Dat komt doordat de allergenen in deze voedingsmiddelen veel op elkaar lijken. Met hooikoorts ben je allergisch voor bepaalde stuifmelen van bomen, planten of grassen. Soms krijg je met hooikoorts ook allergische reacties bij het eten van bepaalde producten, zoals fruit. Zo kan het voorkomen dat je ook allergisch bent voor appels, peren, kersen en hazelnoten. Ook dat noemen we kruisreacties.

Naast bovengenoemde kruisreacties kunnen er ook kruisreacties ontstaan bij andere allergieën. Door het inademen van eiwitten uit vogelpoep bij bijvoorbeeld het schoonmaken van de vogelkooi kan iemand overgevoelig raken voor kippenei-eiwit.

Roodvleesallergie (α-gal syndroom)

Roodvleesallergie is een allergische reactie na het eten van rood vlees. Roodvlees is afkomstig van zoogdieren, zoals rund of varken, niet van vissen of vogels. Allergieën zijn eigenlijk nadelige effecten van een gealarmeerd immuunsysteem tegen een, op zichzelf onschadelijke, lichaamsvreemde stof (allergeen) waar je mee in contact bent gekomen. Het allergeen in roodvlees is galactose‐α‐1,3‐galactose, oftewel α‐gal (spreek uit, alfa-gal). Daarom wordt roodvleesallergie ook wel eens het α‐galsyndroom genoemd. In tegenstelling tot de meeste andere allergenen is α‐gal geen eiwit, maar een oligosacharide, ofwel een suikerstructuur.

Waar andere voedselallergieën vaak binnen enkele minuten tot twee uur na het eten van het allergeen al leiden tot symptomen, komt de allergische reactie bij roodvleesallergie later op gang: ongeveer 3-6 uur na het eten van roodvlees. De symptomen die optreden bij roodvleesallergie variëren van netelroos/galbulten, buikklachten zoals diarree en overgeven, zwellingen in gezicht en hals tot zelfs een levensbedreigende anafylactische shock.

De late reactie na het eten van roodvlees bemoeilijkt ook de diagnose van roodvleesallergie. Waardoor de vertraagde allergische reactie komt, weet men niet precies. Men vermoedt dat het te maken heeft met de spijsverteringsprocessen die betrokken zijn van de afbraak van roodvlees. Met een bloedanalyse kan bepaald worden of je α‐gal specifieke IgE antistoffen in je bloed hebt. Het blijkt echter dat de aanwezigheid van deze antistoffen niet betekent dat je ook symptomen zult krijgen na het eten van roodvlees.

De term α‐galsyndroom beschrijft de door de afweerstof IgE gereguleerde allergische reactie van het lichaam tegen de stof galactose‐α‐1,3‐galactose (kort: α‐gal). Het α‐gal is in deze reactie het zogenaamde allergeen. Het syndroom kan ontstaan via voedsel, medicijngebruik en tekenbeten.

De Link tussen Tekenbeten en Roodvleesallergie

In 2007 zijn er in een allergiekliniek in Sydney, Australië 25 mensen gediagnosticeerd met roodvleesallergie. Opvallend was dat al deze mensen in een gebied wonen waar veel teken voorkomen en ook sterk reageerden op tekenbeten. Later werd ook in de VS de link gelegd met teken: de introductie van cetuximab (een medicinaal antistof tegen een bepaald menselijk eiwit) als medicijn tegen kanker leidde in het zuidoosten van de VS tot meldingen van een acute allergische reactie na toediening. Later hebben wetenschappers daadwerkelijk de aanwezigheid van α‐gal aangetoond in deze en andere tekensoorten.

Het blijkt dat vooral de introductie van α‐gal door de beet van de teek in de huid de roodvleesallergie kan starten. Ook de Europese teek Ixodes ricinus, de schapenteek, heeft α‐gal en lijkt roodvleesallergie te kunnen veroorzaken.

Het is niet bekend hoeveel mensen precies roodvleesallergie hebben in Nederland, maar er zijn wel schattingen uit andere delen van Europa. In Baden-Württemberg in Duitsland hebben ongeveer 4 op de 100.000 mensen (0,004%) daadwerkelijk symptomen van roodvleesallergie. Welk deel daarvan door tekenbeten komt is niet duidelijk.

Bij een tekenbeet ‘spugen’ teken eiwitten in je bloed. Op deze eiwitten zit een stofje met de naam alfa-gal. Het afweersysteem kan antilichamen aanmaken tegen deze stof. Alfa-gal zit niet alleen in 'tekenspuug', maar ook in rood vlees, zoals (gebakken of ongebakken) vlees van koeien, varkens, paarden (dus niet in wit vlees zoals kip of vis).

Alhoewel er dus een link bestaat tussen tekenbeten en roodvleesallergie, met soms heftige allergische reacties tot gevolg, is de kans hierop na een tekenbeet erg laag. Ook goed om te vermelden is dat als iemand met een roodvleesallergie geen nieuwe tekenbeten oploopt, de aandoening meestal vanzelf over gaat.

Diagnose en Behandeling

Merk je dat je heftig reageert op een bepaald voedingsmiddel? Ga dan naar de huisarts. Die kan vaststellen of het om een voedselallergie of intolerantie gaat en je dan doorverwijzen naar een diëtist. Bij een diëtist krijg je advies over hoe je bepaalde voedingsmiddelen kunt mijden zonder dat je een tekort aan voedingsstoffen krijgt.

Behandeling is gericht op het weglaten van rood vlees uit je voedingspatroon.

Wanneer moet je direct medische hulp zoeken?

Bel direct de huisarts, de huisartsen-spoedpost of 112 als je opeens 1 of meer van deze klachten hebt:

  • Je hebt klachten die je herkent van een erge allergische reactie die je eerder hebt gehad.
  • Je ademt moeilijk of hoort een piepend geluid bij het ademen.
  • Je stem klinkt plotseling hees.
  • Je tong of keel wordt dik.
  • Je wordt duizelig of valt flauw.

Heb je een allergie-pen, gebruik die dan. Bel daarna meteen de huisarts, de huisartsenpost of 112.

Maak een afspraak bij de huisarts als je denkt dat je niet tegen een bepaald soort eten of drinken kunt.

Informatie over Allergenen

Is een voedselallergie of intolerantie vastgesteld en weet je wat je moet mijden? Op het etiket moeten in ieder geval deze 14 allergenen altijd duidelijk staan. Restaurants, slagerijen en bakkerijen, zorginstellingen en de catering zijn verplicht om jou te informeren over allergenen in onverpakte levensmiddelen. Je moet vooraf geïnformeerd worden dat allergeneninformatie opvraagbaar en beschikbaar is. Het staat de ondernemer dan vrij op welke wijze hij de informatie over allergenen geeft. Dit kan mondeling, maar bijvoorbeeld ook via een beeldscherm of een schapkaart.

labels: #Vlees

Zie ook: