Er gaat weinig boven een goed glas wijn, fijn gezelschap en een rijkgevulde charcuterie. Tot iemand de prangende vraag stelt: is het velletje van de worst eetbaar ja of te nee? Het antwoord is simpel: dat verschilt per worst. Maar hoe weet je of het velletje van de worst in kwestie eetbaar is?
Verschillende soorten darmen
Worsten worden in drie soorten darm gemaakt:
- Natuurdarm
- Collageendarm
- Kunststofdarm
Natuurdarm
De meest traditionele manier is in een echte darm. Dat is meestal darm van varken, lam of rund en die zijn allemaal eetbaar. Je kan ze herkennen aan dat die darm niet perfect recht is. Worsten van natuurdarm zijn niet perfect recht en al helemaal niet identiek aan elkaar.
Bij Brandt & Levie gebruiken ze natuurdarmen, maar niet alle fabrikanten zijn daar fan van. Ze kunnen namelijk nogal verschillen van dikte en dat is onhandig als je identieke worsten wil maken.
Collageendarm
Samuel: “Dat zijn ‘darmen’ die industrieel gemaakt worden van dierlijk eiwit, de onderhuid van een rund bijvoorbeeld. Ook die kan je eten.” Hoe je het verschil ziet tussen een natuurdarm en een collageendarm? Samuel zei het al: worsten van natuurdarm zijn niet perfect recht en al helemaal niet identiek aan elkaar.
Het velletje van Hollandsche rookworsten is inderdaad bijna altijd collageen wat van dierenhuiden afkomstig is, dit kun je gewoon eten.
Kunststofdarm
“Tenslotte is er de kunststofdarm,” zegt Samuel, “die wordt gebruikt voor leverworst en goedkope troepworst. Die kan je niet eten, maar daar kom je snel genoeg achter als je het probeert.”
Het Witte Laagje op Droge Worst
En dat witte laagje op droge worst? Hoe zit het daar mee? Dat is schimmel. Althans, meestal. Grote, commerciële producenten rollen de worsten gewoon even door wat meel om ze er authentiek en ambachtelijk uit te laten zien. Schimmel of meel, in beide gevallen is het gewoon eetbaar. In het geval van schimmel krijgt de worst een wat sterkere smaak, dus hou je meer van subtiel? Haal het velletje er dan af.
Voordat de droge worsten in de fermentatiekamer worden opgehangen om te rijpen, gaan ze door een zogeheten schimmelbad heen. Tijdens dit proces ontstaat de witte aanslag rond de worst.
De schimmel rondom de worst is niet schadelijk voor je. Droge worst met grijze schimmel en ‘haartjes’ kun je prima eten. Wel is het raadzaam om de schimmel er voorzichtig af te borstelen.
Smaak en Darm
Maakt de darm bij andere worsten nog een verschil in smaak? Volgens Samuel niet. “De darm heeft niet per se een lekkere smaak, dus echt een aanbeveling is het niet. Maar wel makkelijk.”
Waarom Zou Je Het Velletje Verwijderen?
Voordat we ingaan op de methoden, is het belangrijk om te begrijpen waarom iemand het velletje van een droge worst zou willen verwijderen. De redenen kunnen variëren:
- Textuur: Sommige mensen vinden de textuur van het velletje minder prettig dan het binnenste van de worst.
- Smaak: Hoewel het velletje vaak dezelfde smaak heeft als de worst zelf, kan het soms een iets andere, soms zelfs kunstmatige smaak hebben, afhankelijk van het type vel.
- Presentatie: Voor een mooie presentatie, bijvoorbeeld op een borrelplank, kan het verwijderen van het velletje een meer verfijnde uitstraling geven.
- Verteerbaarheid: In sommige gevallen kan het velletje moeilijker te verteren zijn, vooral voor mensen met een gevoelige spijsvertering.
Verschillende Soorten Velletjes
Het is essentieel om te weten dat niet alle velletjes hetzelfde zijn. Er zijn verschillende soorten, elk met hun eigen eigenschappen en manieren om ze te verwijderen:
- Natuurlijke Darm: Dit zijn de traditionele velletjes, gemaakt van de darmen van dieren (meestal varkens, schapen of runderen). Ze zijn eetbaar en geven een authentieke smaak aan de worst.
- Collageen Vel: Dit is een bewerkt vel, gemaakt van collageen uit dierlijke huiden. Het is eetbaar en vaak dunner en uniformer dan een natuurlijke darm.
- Cellulose Vel: Dit is een niet-eetbaar vel, gemaakt van cellulose (plantaardige vezels). Het wordt gebruikt om de worst vorm te geven tijdens het drogen en moet altijd verwijderd worden voor consumptie.
- Kunststof Vel: Dit is een niet-eetbaar vel, gemaakt van kunststof. Het wordt om dezelfde reden als cellulose gebruikt en moet ook verwijderd worden.
Het is belangrijk om te weten welk type vel je hebt, omdat dit de aanpak voor het verwijderen kan beïnvloeden. Natuurlijke en collageen vellen zijn vaak eetbaar, maar cellulose en kunststof vellen niet.
Methoden voor het Verwijderen van het Velletje
Hieronder volgen verschillende methoden om het velletje van een droge worst te verwijderen, van de meest eenvoudige tot meer geavanceerde technieken.
Methode 1: De Lauwwatermethode
Dit is wellicht de meest bekende en meest gebruikte methode:
- Houd de droge worst gedurende 15-30 seconden onder lauwwarm stromend water. Zorg ervoor dat het water niet te heet is, omdat dit de worst zelf kan aantasten.
- Dep de worst droog met een schone theedoek of keukenpapier.
- Maak met een scherp mesje een ondiepe inkeping in de lengte van de worst.
- Gebruik je vingers of het mesje om het velletje voorzichtig los te pellen, beginnend bij de inkeping.
Waarom deze methode werkt: Het lauwwarme water maakt het velletje soepeler en elastischer, waardoor het minder snel scheurt tijdens het pellen. Het is belangrijk om snel te werken, voordat de worst weer op kamertemperatuur is.
Methode 4: De Stoommethode
Deze methode is vergelijkbaar met de lauwwatermethode, maar dan met stoom:
- Houd de droge worst kort boven een pan met kokend water, zodat de stoom het velletje bereikt.
- Dep de worst droog en probeer het velletje te verwijderen.
Waarom deze methode werkt: De stoom zorgt voor een snelle en gelijkmatige bevochtiging van het velletje.
Methode 5: De 'Hardhandige' Methode (voor gevorderden)
Deze methode vereist wat oefening en is niet aan te raden voor delicate worsten:
- Maak met een scherp mesje een diepe inkeping in de lengte van de worst.
- Gebruik je duimen om het velletje aan beide kanten van de inkeping los te wrikken.
- Trek het velletje in één ruk van de worst af.
Waarom deze methode werkt (soms): Als het velletje niet te vast zit, kan dit een snelle manier zijn om het te verwijderen. Echter, het risico op scheuren is groter.
Tips en Trucs voor Succesvol Pellen
Naast de bovenstaande methoden, zijn er nog enkele algemene tips die je kunnen helpen:
- Gebruik een scherp mes: Een bot mes kan het velletje scheuren in plaats van snijden.
- Wees geduldig: Haast je niet, want dit vergroot de kans op scheuren.
- Begin bij het uiteinde: Het is vaak makkelijker om te beginnen met pellen aan het uiteinde van de worst.
- Draai de worst: Als het velletje vastzit, draai de worst dan een beetje om het los te maken.
- Oefening baart kunst: Hoe vaker je het doet, hoe beter je erin wordt.
Wat te Doen Als Het Velletje Scheurt?
Zelfs met de beste technieken kan het gebeuren dat het velletje scheurt. Geen paniek! Hier zijn enkele tips:
- Blijf kalm: Probeer niet te hard te trekken, want dit maakt het alleen maar erger.
- Maak een nieuwe inkeping: Maak een nieuwe inkeping vlakbij de scheur en probeer het velletje vanaf daar verder te pellen.
- Gebruik een pincet: Een pincet kan handig zijn om kleine stukjes velletje los te trekken.
- Accepteer het: Soms is het gewoon niet mogelijk om het velletje in één stuk te verwijderen. In dat geval kun je het beste de worst in plakjes snijden en de restjes velletje verwijderen.
Het Velletje Eten of Niet?
Zoals eerder vermeld, zijn sommige velletjes eetbaar en andere niet. Natuurlijke darmen en collageen vellen kunnen zonder problemen gegeten worden. Ze geven zelfs een extra smaakdimensie aan de worst. Cellulose en kunststof vellen zijn echter niet eetbaar en moeten altijd verwijderd worden. Als je twijfelt, is het altijd beter om het velletje te verwijderen.
Alternatieven voor het Verwijderen van het Velletje
Als je het verwijderen van het velletje echt een vervelende klus vindt, zijn er ook alternatieven:
- Koop voorgesneden worst: Veel supermarkten verkopen droge worst al in plakjes, zonder velletje.
- Kies voor een ander type worst: Er zijn ook droge worsten verkrijgbaar zonder velletje, of met een zeer dun velletje dat nauwelijks opvalt.
- Snijd de worst in kleine stukjes: Als je de worst in kleine stukjes snijdt, valt het velletje minder op.
Droge Worst Bewaren?
Dit is afhankelijk van de manier hoe je de worst het liefst eet. Liever niet te hard? Laat dan de worst in de verpakking, tot ongeveer een half uur voor serveren.
Liever wat harder? Haal de worst dan na aanschaf uit de verpakking en hang ’m op een droge plaats op kamertemperatuur, bijvoorbeeld een voorraadkast. De worst verliest dan extra vocht en kan daardoor nog verder drogen.
Veelgestelde Vragen
Hoe kan ik het velletje makkelijk van de worst verwijderen?
Om het velletje van de droge worst te halen, kun je de worst het beste eerst een tijdje onder de (lauwe) kraan houden, zodat het velletje week wordt en minder gauw scheurt. Maak daarna een inkeping met een mesje, en het velletje is eenvoudig te verwijderen.
Mag je droge worst eten tijdens de zwangerschap?
Het wordt afgeraden om droge worst te eten gedurende de zwangerschap tenzij de droge worst is gegaard. Gegaard wil zeggen dat de droge worst een verhittingsstap heeft ondergaan waarbij een kerntemperatuur van 70°C of hoger is bereikt. Dit zijn onze producten niet.
Voor meer informatie over wat u wel en niet kunt eten gedurende de zwangerschap verwijzen we u door naar Het Voedingscentrum.
labels: #Worst




