Voedselvergiftiging kan ontstaan door het eten van voedsel dat besmet is met schadelijke bacteriën, parasieten, virussen of gifstoffen. De symptomen variëren, maar omvatten vaak maag- en buikpijn, diarree, braken, misselijkheid en verlies van eetlust. Bepaalde groepen, zoals zwangere vrouwen, kleine kinderen, ouderen en mensen met chronische ziekten, lopen een hoger risico.

Risicovolle Voedingsmiddelen en Veiligheidsmaatregelen

Bepaalde voedingsmiddelen veroorzaken vaker voedselvergiftiging dan andere, vooral als ze niet correct worden bewaard, bereid of gekookt. Hieronder volgt een overzicht van risicovolle voedingsmiddelen en hoe je de kans op voedselvergiftiging kunt minimaliseren:

1. Rauw en Niet-Gaar Gevogelte

Het eten van rauw en niet-gaar gevogelte zoals kip, eend en kalkoen brengt een hoog risico op voedselvergiftiging met zich mee. Dit komt door de aanwezigheid van Campylobacter en Salmonella bacteriën. Om het risico te verlagen, is het essentieel om gevogelte heel goed te garen.

2. Groenten en Sla

Groenten, met name rauwe, kunnen besmet zijn met schadelijke bacteriën zoals E. Coli, Salmonella en Listeria. Een goede wassing van sla en groenten is cruciaal om het risico te minimaliseren.

3. Vis en Schelpdieren

Vis en schelpdieren vormen een veelvoorkomende bron van voedselvergiftiging door histamine en toxines. Zorg ervoor dat je zeevoedsel gekoeld of bevroren bewaart en volledig gaar kookt. In de winkel gekochte schelpdieren zijn meestal wel veilig om te eten.

4. Rijst

Ongekookte rijst kan sporen van Bacillus cereus bevatten, een bacterie die toxines produceert die voedselvergiftiging kan veroorzaken. Als gekookte rijst op kamertemperatuur wordt bewaard, kunnen deze sporen uitgroeien tot bacteriën die zich vermenigvuldigen.

Rijst is een risicovol voedingsmiddel vanwege de Bacillus cereus. Sporen van deze bacterie kunnen in ongekookte rijst zitten en ze kunnen weer uitgroeien tot bacteriën en zich vermenigvuldigen na het koken.

5. Vleeswaren

Vleeswaren zoals ham, bacon, salami en worst kunnen besmet zijn met Listeria en Staphylococcus aureus. Zorg ervoor dat vleeswaren goed gaar zijn en op de juiste manier worden bewaard.

6. Ongepasteuriseerde Zuivel

Pasteurisatie is het proces waarbij een vloeistof of voedingsmiddel wordt verhit om schadelijke micro-organismen te doden. Het is raadzaam om gepasteuriseerde zuivelproducten te kopen om het risico op voedselvergiftiging te verkleinen.

7. Rauwe en Zacht Gekookte Eieren

Rauwe en te zacht gekookte eieren kunnen Salmonellabacteriën bevatten. Vermijd eieren met een kapotte of vieze schaal.

8. Fruit, Meloenen en Bessen

Fruitproducten zoals bessen, meloenen en van tevoren bereide fruitsalades zijn in verband gebracht met uitbraken van voedselvergiftiging. Goed wassen en koelen is essentieel.

Het risico op voedselvergiftiging door fruit is groot, vooral bij meloen en bessen. Als je meloen eet, zorg er dan voor dat je de schil wast. Eet fruit zodra het gesneden is of leg het in de koelkast.

9. Rauwe Kiemgroenten

Rauwe kiemgroenten zoals alfalfa, zonnebloemkiemen, taugé en radijskiemen worden beschouwd als risicovol vanwege de aanwezigheid van E. coli en Listeria. Kiemen gebeurt onder vochtige en warme omstandigheden, wat een ideale omgeving is voor de groei van bacteriën.

Algemene Tips voor Voedselveiligheid

  • Zorg voor goede hygiëne: Was je handen met zeep en warm water voordat je voedsel gaat bereiden.
  • Let goed op de ‘te gebruiken tot’-datum (TGT): Om redenen van veiligheid en gezondheid dien je geen voeding te eten na de houdbaarheidsdatum.
  • Bewaar voedsel bij een veilige temperatuur: De ideale temperatuur voor de groei van bacteriën is tussen de 5 en 60 graden Celcius.

HACCP Richtlijnen

U moet voedsel op een hygiënische en veilige manier bereiden en bewaren volgens de HACCP-regels. Er gelden bijvoorbeeld temperatuureisen voor het bewaren en terugkoelen van eten. De ruimtes waarin u voedsel bereidt, bewaart, verkoopt of serveert moeten schoon en veilig zijn. Zo voorkomt u dat mensen ziek worden van het voedsel.

Volgens de HACCP-richtlijnen moet u voedsel bij de juiste temperatuur opslaan, bewaren, verhitten en terugkoelen. U moet voedsel op een schone plek en bij de juiste temperatuur bewaren. Bijvoorbeeld in een koelkast, vriezer of warmhoudkast. Zorg dat de bewaarplek schoon is en op de juiste temperatuur. Op het etiket moet staan bij welke temperatuur u het product moet bewaren. Ontbreekt deze informatie? Bewaar het product dan bij een temperatuur van 7°C of lager. Verkoop het product niet als de houdbaarheidsdatum is verstreken.

  • Op bederfelijke producten staat een uiterste consumeerdatum: te gebruiken tot (TGT).
  • Op alle andere levensmiddelen staat de datum van minimale houdbaarheid: tenminste houdbaar tot (THT).

De houdbaarheidsdatum geldt zolang de verpakking gesloten is.

Rijst Opnieuw Opwarmen: Waar Moet Je Op Letten?

Ook het opnieuw opwarmen van rijst- en pastagerecht is volgens verschillende nieuwsbronnen iets wat men beter niet kan doen. Als dit soort gerechten te lang of niet koel genoeg bewaard worden en daarna in de magnetron of pan belanden, kan het zijn dat iemand de bacillus cereus bacterie binnenkrijgt.

Het Voedingscentrum adviseert daarom op rijst- en pastagerecht na de eerste bereiding snel af te kolen tot 4 graden en daarna niet langer dan 2 dagen te bewaren in de koelkast. Als u het binnen dat tijdsbestek opnieuw verwarmd en opeet is er meestal niets aan de hand.

Plastic Bakjes en Magnetrons

Veel mensen gebruiken plastic bakjes om iets op te warmen in de magnetron. Er wordt weleens gezegd dat deze bakjes giftige stoffen afgeven aan het eten, maar dat is niet waar. De meeste glazen en aardewerk bakjes kunnen gewoon in de magnetron. Met plastic moet je echter extra goed opletten, want voor je het weet smelt het bakje en is 'ie rijp voor de vuilnisbak.

Om erachter te komen of je een bakje (of servies) hebt dat geschikt is voor de magnetron kun je zoeken naar een icoontje dat meestal op de onderkant afgebeeld staat. Het ‘microwave-safe’ icoontje is te herkennen aan een magnetron of servies icoon met golflijntjes erin of erboven. Tref je dit icoon aan, dan kun je het bakje of servies veilig opwarmen in de magnetron.

De witte bakjes die je vaak meekrijgt bij afhaalrestaurants of toko's kunnen ook in de magnetron of in de vriezer. Deze zijn gemaakt van polypropeen (ook wel polypropyleen) wat een stevige en wendbare eigenschap heeft. Je kunt ze daardoor gebruiken om eten in warm te houden en te bewaren of om een kliekje in op te warmen in de magnetron.

Er zijn ook bakjes die niet in de magnetron kunnen. Allereerst zijn dit de bakjes waarop het ‘microwave-safe’ icoon ontbreekt. Maar ook bakjes van aluminium kunnen niet tegen de magnetron. Door de warmte geeft het aluminium vonken en kan het een kletterend geluid geven, wat ook nog eens voor kortsluiting kan zorgen. Ook plastic bakjes van piepschuim uit de supermarkt of de verpakking van een kant-en-klare soep kunnen niet in de magnetron. Bij deze verpakkingen komen schadelijke stoffen vrij als ze verwarmd worden.

Wanneer je een van deze producten opnieuw wilt opwarmen is het volgens het voedselcentrum verstandig om het kliekje snel te laten afkoelen en te bewaren in een koelkast met een temperatuur van 4 graden. Zo krijgen de bacteriën die nitriet aanmaken weinig kans om te groeien. Tip: Verhit kliekjes altijd door tot ze stomend heet zijn. Je weet dan zeker dat alle bacteriën gedood zijn!

Verschillende Soorten Plastic

Er zijn vier verschillende soorten plastic met allemaal verschillende eigenschappen waardoor ze niet allemaal even geschikt zijn:

  • Polypropyleen: Dit type is warmtebestendig en goedgekeurd om eten in op te warmen.
  • Polystyreen: Het kan niet smelten, maar kan wel kleine hoeveelheden styreen lekken door de warmte.
  • PET: Wanneer PET verwarmd wordt kan er antimoon lekken, deze stof kan maag- en darmproblemen veroorzaken.
  • Polycarbonaat: Als deze stof in je eten komt kan het een hoge bloeddruk veroorzaken en het kan invloed hebben op de prostaatklieren.

Daarom kun je eigenlijk nog het beste je eten eerst op een bord scheppen en daarna pas (met bord en al) opwarmen in de magnetron, óf glazen vershoudbakjes gebruiken. Bij beide opties loop je geen risico op lekkende chemicaliën.

Hoe Rijst Perfect Koken en Bewaren

Voor het perfect koken van rijst, spoel de rijst één of twee keer. Gebruik een rijstkoker en de juiste waterverhoudingen. Voor Basmati rijst, voeg de helft tot driekwart meer water toe dan rijst. Wacht 15 - 20 minuten als het kooktoestel klaar is. Gebruik dan een peddel die bij het fornuis is geleverd en duw de rijst zachtjes van de rand van het fornuis naar het midden. De rijst moet schoon uit de kom komen. Ga om de kom heen om de rijst te pluizen.

Bewaar de rijst in de koelkast voor maximaal een week. Laat het gewoon afkoelen en zet het in de koelkast. De rijst wordt wel hard, maar als je de rijst afdekt als je hem in de magnetron zet, is het prima. Een manier om het textueel goed te laten blijven als het in een koelkast wordt bewaard, en vervolgens wordt opgewarmd, is om het wat verder te bereiden, bijvoorbeeld door het maken van eenvoudige pilafs (kokosnoot- of saffraanrijst), gebakken rijst, tadka’d-rijst (bijv. citroenrijst) van het … al deze methoden bedekken de rijst met een beetje olie of saus, zodat het zich niet kan cementeren in grote brokken.

labels:

Zie ook: