Het overkomt ons allemaal wel eens: je kookt te veel rijst. Geen probleem, want rijst bewaren is eenvoudig. Maar hoe doe je dat precies? Moet je de rijst in de koelkast bewaren of kun je de rijst invriezen? En hoe lang blijft het dan goed?
Ongekookte rijst bewaren
Je kunt ongekookte rijst bewaren in je keukenkastje of op een andere koele, droge en donkere plek. Daar blijft het heel lang goed. Ongeacht of je nu een doosje basmati-, pandan- of Toverrijst hebt staan. Zorg in ieder geval dat je het in een goed afgesloten voorraaddoos, opbergdoos of voorraadpot hebt opgeborgen en je rijst blijft vaak wel langer dan een jaar goed.
Wil je zeker weten of je de rijst nog kunt gebruiken? Check de houdbaarheidsdatum op de verpakking, hoewel de rijst na die houdbaarheidsdatum ook nog geschikt kan zijn voor consumptie. Twijfel je? Gebruik dan je zintuigen. Dat is vaak het beste advies. Kijk uit naar sporen van schimmel en ruik goed.
Gekookte rijst bewaren
Gekookte of gestoomde rijst bewaren kan op twee manieren: in de koelkast of in de vriezer. Laat je rijst snel afkoelen, zodat het niet langer dan twee uur buiten de koelkast staat. Doe de rijst daarna in een bakje die je goed af kunt sluiten met een deksel, zet het in een koelkast met een temperatuur van 4-7°C en je kunt het maximaal twee dagen later nog prima opwarmen.
Ben je niet van plan om de komende twee dagen te koken met je kliekjes? Of wil je grote hoeveelheden bewaren? Dan kun je natuurlijk ook je rijst invriezen. Laat het afkoelen, doe het in een luchtdicht zakje of bakje en leg het in de vriezer bij een temperatuur van -18°C.
Haal je rijst tijdig uit de vriezer. Leg het bijvoorbeeld ‘s ochtends voordat je naar je werk gaat in de koelkast, zodat het rustig kan ontdooien en je het alleen nog maar hoeft op te warmen als je thuis komt.
Waarom snel afkoelen belangrijk is
Gekookte rijst bewaren buiten de koelkast is niet zo slim. Er groeien dan namelijk best snel al een heleboel bacteriën op en daar kun je weer ziek van worden. Zorg er daarom voor dat je je rijst niet langer dan 2 uur buiten de koelkast bewaart.
Rijst bewaren is in principe niet gevaarlijk, zolang je het maar op de juiste manier bewaart. Dat houdt in dat je de rijst dus snel moet afkoelen en vervolgens in de koelkast of vriezer zet. Op die manier rem je de groei van bacteriën en is het veilig om later nog te eten.
Wil je je rijst extra snel afkoelen omdat je bijvoorbeeld zo weg moet? Doe het dan in een schaaltje, bakje of kommetje en zet die in koud water.
Rijst opwarmen
Je kunt je rijst natuurlijk -opwarmen door het te (roer)bakken. Doe dan een beetje olie in een pan of wok, laat deze goed warm worden en bak de korrels 7-10 minuten totdat ze door en door warm zijn en een licht krokant korstje hebben. Als je haast hebt, kun je ook de magnetron gebruiken. Maar let wel op, want de microgolven drogen de korrels namelijk uit en maken ze taai. Dat kun je tegengaan door een beetje water of bouillon toe te voegen of door een vochtig keukenpapiertje over de rijst heen te leggen.
Creatieve manieren om restjes rijst te gebruiken
Naast roerbakken kun je de restjes ook gebruiken als vulling in een soep of in een salade. Vul er bijvoorbeeld een paprika of courgette mee of klop wat eieren los en maak een stevige omelet met de kliekjes.
Het risico van Bacillus Cereus
Als je rijst op een verkeerde manier bewaart en opnieuw opwarmt zou je namelijk flink ziek kunnen worden. De bacterie Bacillus Cereus komt van nature voor in planten, granen en rijst. Deze bacterie maakt een gifstof aan die een voedselvergiftiging kan veroorzaken. De bacterie vormt sporen die goed bestand zijn tegen hitte. Deze sporen kunnen zich later weer ontwikkelen tot bacteriën.
De ziekteverschijnselen hangen af van de soort Bacillus Cereus. Je kunt ervan braken of diarree krijgen. Bacillus Cereus kan goed overleven in droge omstandigheden. Je kunt hem daarom ook vaak vinden op kruiden en specerijen. Al komt besmetting vooral voor bij gerechten uit Chinees-Indische restaurants. Bij een verhitting boven 75 graden Celsius gaat de bacterie dood [1]. Maar de sporen kunnen deze temperatuur dus wél overleven en zich weer ontwikkelen tot nieuwe bacteriën.
Bacillus Cereus kan groeien bij koelkasttemperatuur. Deze groei gaat langzamer bij een lagere temperatuur. Je kunt dit doen door de restjes in een bakje in koud water te zetten. Doe het vervolgens binnen 2 uur in de koelkast. Let erop dat deze op 4 graden Celsius staat afgesteld. Staat de rijst weer op het menu? Verhit het geheel goed en vergeet niet tussendoor te roeren.
Het advies is om gerechten van Chinees-Indische restaurants niet nogmaals op te warmen [1]. Ook als je de rijst invriest is het belangrijk het eerst goed af te koelen.
Tips voor het veilig bewaren van rijst
Rijst bewaar je op de juiste manier door het na bereiding zo snel mogelijk terug te koelen. Laat de pan dus niet langer dan twee uur op het fornuis of de tafel staan. Stop de overgebleven rijst zo snel mogelijk in een (glazen) bakje, luchtdicht, en schuif het in de koelkast. Zorg dat de koelkast kouder staat dan 5°C en plaats het bakje in het koudste deel: over het algemeen is dat het onderste stuk, zoals de onderste plank of groentelade.
Wil je je restjes rijst nieuw leven inblazen? Haal dan alleen de hoeveelheid die je nodig hebt uit het bakje en laat de rest in de koelkast, want je kunt het maar één keer opnieuw gebruiken. Verwarm rijst altijd door en door, tot minimaal 75°C. Dit kun je bijvoorbeeld doen in een magnetron, stoommandje of hete wok of koekenpan.
Ook belangrijk om te vermelden: je kunt die brutale bacterie - bacillus cereus - niet voor de gek houden. Je restjes rijst éxtra heet of lang verwarmen haalt weinig uit: de sporenvormende bacterie heeft daar geen boodschap aan en maakt je alsnog hartstikke ziek. Hij kan zelf de boosdoener zijn (bacteriegroei) en ook nog gifstoffen (ook wel toxinen) produceren.
Hoe herken je bedorven rijst?
Wanneer THT’s en TGT’s je normaal gesproken koud laten, zul je niet wakker liggen van zo’n restje dat een dagje extra in je koelkast doorbrengt. Let op de volgende signalen:
- Geur: steek je neus in het bakje. Heeft de rijst een ongebruikelijke, zure of bedorven geur?
- Uiterlijk: heeft de rijst een andere kleur? Zijn de korrels heel dof, hebben ze een vreemde textuur (bijvoorbeeld plakkerig) of spot je simpelweg schimmel?
- Smaak: wanneer je na het bereiden toch iets zuurs of bitters proeft, eet dan niet stug door.
Vertrouw altijd op de eerste ingeving die je krijgt van je zintuigen: die weten meestal meteen of de situatie veilig is of niet.
Rijst invriezen: Hoe doe je dat?
Als je niet van plan bent om de restjes rijst binnen één of twee dagen te gebruiken, kun je ze gelukkig ook gewoon invriezen. Bevroren rijst kan zo’n drie maanden worden bewaard. Let bij het ontdooien en opnieuw verwarmen wel heel goed op dat je het traag laat ontdooien en daarna grondig verhit.
Bij het invriezen moet je op een paar dingen letten, zodat de rijst na het ontdooien nog een genot voorde tong is. We laten je twee handige manieren zien.
- Het belangrijkste: je kunt alleen gekookte rijst in de vriezer bewaren.
- Het beste kies je voor korrelige rijst, zoals basmatirijst. Korrelige rijst heeft ook na hetontdooien nog een lekkere bite.
- Als je al van plan bent om rijst in te vriezen, kook die dan niet al te lang - beetgaar is hetbeste.
Opties voor invriezen
- Optie 1: Plat invriezen Voor deze variant doe je de rijst in een Toppits® SafeLoc® Diepvrieszakje, druk je die platen sluit je het zakje af. Met een spatel of mes kun je de rijst dan in de gewenste portiesverdelen. Leg het diepvrieszakje vervolgens in het vriesvak. Later kun je dan heel makkelijkhet gewenste aantal porties pakken en er lekkere gerechten mee maken.
- Optie 2: Als balletjes invriezen Een andere methode is het als balletjes invriezen van de gekookte rijst.
Hoe lang is ingevroren rijst houdbaar?
Ingevroren rijst kun je maximaal zes maanden in het vriesvak bewaren. Onze tip: met de gratisToppits® Foodsaver® App weet je altijd wanneer je de rijst hebt ingevroren en wanneer je die weermoet ontdooien en verwerken. In de app vind je bovendien een heleboel lekkere recepten.
Rijst ontdooien: waar je op moet letten
Als je de ingevroren rijst wilt gebruiken, moet je de gewenste hoeveelheid bij kamertemperatuurlaten ontdooien. Belangrijk: kook de rijst niet opnieuw in water, die wordt daardoor papperig en slap.Je kunt de porties rijst opbakken, stomen of meteen in een lekkere saus opwarmen.
Algemene tips voor het invriezen van eten
Eten invriezen is handig. Je hebt namelijk altijd wat in huis om op te warmen als je even geen tijd hebt om uitgebreid te koken. Bovendien hoef je zo geen kliekjes weg te gooien. Geen voedselverspilling en je bespaart op nieuwe boodschappen. Win-win.
Eten invriezen is heel makkelijk. Je doet het gewoon in een goed afgesloten bakje of zakje en je zet het in een vriezer met een temperatuur van -18 graden. Zo kun je het goed bewaren. Geblancheerde groenten soms wel een jaar. Restjes vaak een maand of 3.
Enkele handige tips:
- Noteer de invriesdatum: Zeker als je veel eten in je vriezer bewaart, weet je niet altijd meer welk gerecht je wanneer hebt ingevroren. Je weet dan dus ook niet meer of het nog goed is om te eten. Oplossing: zet de invriesdatum op het bakje of zakje. Bijvoorbeeld met een stickertje of stukje tape.
- Laat restjes afkoelen: Het is belangrijk om restjes eerst af te laten koelen. Als je een warm bakje in de vriezer zet, kunnen de andere bakjes iets opwarmen en ontdooien. Dat wil je niet. Bovendien komt er nog damp vanaf en dat vocht bevriest weer.
- Kliekjes ontdooien: Kliekjes of een restje rijst ontdooi je het best in de koelkast. Ja, dat duurt wat langer. Maar het is ook veiliger. Ben je vergeten dat eten uit de vriezer te halen? Laat het dan ontdooien in een bak moet koud water. Eten invriezen en ontdooien in de magnetron kan natuurlijk ook, maar dat heeft wel invloed op de smaak van je gerecht én stimuleert de groei van bacteriën.
Is eten invriezen gezond?
Eten invriezen is zeker gezond, maar je moet het wel even goed invriezen. Dat betekent snel laten afkoelen, in een luchtdicht bakje of zakje doen en je vriezer op minimaal -18 graden Celsius zetten. Op die manier verlies je geen of amper vitamines en blijft de kwaliteit van het eten zo goed mogelijk.
Kun je eten na een dag nog invriezen?
Heb je iets te veel gekookt en in je koelkast gezet, maar heb je er nu toch geen zin meer in? Maak je niet druk. Je kunt die kliekjes ook na een dag nog invriezen. Soms zelfs na 2 of 3 dagen nog wel. Zo lang het restje nog goed is, kun je het invriezen.
Voedselvergiftiging voorkomen
Volgens Anne Lugterink, deskundige bij het Voedingscentrum kan het opwarmen van je rijst voor nare klachten zorgen, als je het niet op de juiste manier doet. Volgens de filmpjes zou je heel ziek kunnen worden en zelfs dood kunnen gaan door het eten van rijst die na het bereiden nog een keer is opgewarmd. Volgens Lugterink is dit allemaal een beetje overdreven, al is het wel belangrijk om op te passen, omdat het voor vervelende klachten kan zorgen.
Volgens de deskundige van het Voedingscentrum gaat het om de bacterie bacillus cereus. "Dat is een bekende bacterie die voedselvergiftiging kan veroorzaken. Deze kan voorkomen in rijst, maar ook in bijvoorbeeld pastagerechten, eiwitrijk voedsel, sausjes en pudding", vertelt Lugterink aan Hart van Nederland. "Het gaat daarbij vaak om producten die te lang, niet koud genoeg bewaard zijn."
De bacterie kan sporen vormen die goed kunnen overleven en ook hittebestendig zijn. Deze sporen gaan in een soort "slaapstand". Als het gerecht vervolgens opnieuw opgewarmd wordt, kunnen deze zich ontwikkelen in nieuwe bacteriën. "Op het moment dat je je eten niet koud genoeg bewaard en niet snel genoeg koud zet, kan dat leiden tot meer bacteriegroei", aldus de deskundige.
Daarom is het belangrijk om rijst, maar ook andere restjes, snel genoeg weer koud te zetten. In ieder geval binnen 2 uur weer in de koelkast en het liefst al eerder. "Bij een grote hoeveelheid kan het best lang duren voor deze afgekoeld is, maar zet het dan in een schaaltje in een bak met koud water. Dan hoef je geen warme maaltijd in je koelkast te zetten", aldus Lugterink.
Restjes blijven dan nog ongeveer 2 à 3 dagen houdbaar en als je het langer wil bewaren kun je de maaltijdrestjes invriezen. "Dan kun je het gewoon weer opwarmen. Bij het invriezen rem je namelijk de bacteriegroei. Op het moment dat je het weer wil opwarmen is het wel belangrijk dat je het eten door en door verhit."