Water is een vloeistof die bij 0 graden Celsius overgaat in zijn vaste toestand: ijs. Toch lijkt dat allemaal simpel, maar is in werkelijkheid niet zo. Het water wat wij op aarde kennen is van zeer verschillende samenstelling en zuiverheid. Zuiver zoet water zal bij een luchtdruk van rond 1013 hPa bij 0,0 graden Celsius inderdaad de vaste vorm gaan aannemen. Echter is dit een optimale situatie die in de natuur vrijwel nooit voorkomt.

Als je zout oplost in water, verlaag je de temperatuur waarop water bevriest. Deze temperatuur noemen scheikundigen het vriespunt van water. Normaal bevriest water bij 0°C. Het water met zout bevriest niet bij 0°C en kan daarom wel kouder worden dan 0°C. Hoe meer zout je in het water doet hoe lager het vriespunt wordt.

Hoe zout het vriespunt van water verlaagt

Niet alleen zout verlaagt het vriespunt van water. Suiker, alcohol en alle andere stoffen die makkelijk in water oplossen doen hetzelfde. Deze stoffen verdunnen het water, waardoor het voor watermoleculen moeilijker is om aan elkaar te hechten bij temperaturen onder 0 graden.

Water die opgeloste zouten bevat, zoals zeewater, bevriest veel later. Hoe meer zout het water bevat hoe langer het duurt voordat het stolpunt wordt bereikt. Zeewater bevriest pas bij gemiddeld -1.9 graden. Zoet water - dat nooit geheel schoon is - heeft ook een stolpunt dat iets lager ligt dan 0,0 graden Celsius, bijv. bij -0,2. Dat zijn verschillen die u niet snel zal opmerken en zeker niet als er een aantal nachten met matige of strenge vorst plaatsvinden.

Verschil in vriespunt

Het vriespunt van zoet water ligt inderdaad rond de 0 graden Celsius. Water verandert dan van een vloeibare naar een vaste vorm. En zo ontstaat een mooi laagje ijs waar we in Nederland maar al te graag een rondje over schaatsen. Maar hoe zit het met het vriespunt van zout water? Wat is het vriespunt van zout water?Het vriespunt van zout water ligt een stuk lager. Voeg 10 procent zout toe, en het vriespunt van water daalt naar -6 graden Celsius. Bij 20 procent zout is het vriespunt al gedaald tot -16 graden Celsius. Als het in Nederland een paar graden vriest, hoef je dus niet bang te zijn dat de zee ineens bevroren is. Die blijft gewoon vloeibaar. Dat komt dus door het zoutgehalte in het water.

Praktische toepassingen van vriespuntverlaging

Door met zout te strooien op de weg of straat, zorgt zout ervoor dat het heel erg koud moet worden voor het water op de weg bevriest tot ijs. De weg of straat verandert dus niet meteen in een ijsbaan als het vriest in Nederland. De strooiwagens in de winter zorgen voor zout water op de weg.

Het woord pekel wordt gebruikt voor een oplossing van water en zout. Kaasmakers gebruiken pekel tijdens het maken van kaas. De kaas gaat in de pekel (een zoutbad) voor betere houdbaarheid, smaak, en stevigheid.

Zet een bakje met slagroom en vanillesuiker in de beker met het ijs-zoutwatermengsel en roer goed. Je zal zien dat het na een tijdje bevriest.

Het bestrijden van gladheid

Doordat zout het vriespunt van water verlaagt, is het ook bij uitstek geschikt om de weg mee te bestrooien. Strooizout zorgt ervoor dat er geen of minder ijs op de weg ontstaat en je veilig van A naar B komt.

We bestrijden wintergladheid door zout te strooien. Zout verlaagt het vriespunt met een aantal graden. Hierdoor wordt de weg minder snel glad en ontdooit bestaande sneeuw of ijzel.

Strooizout is het meest krachtige wapen tegen gladde, gevaarlijke winterse verrassingen. Om te voorkomen dat wegen onbegaanbaar worden is strooizout een essentieel middel.

Het magische principe dat aan strooizout verbonden is, heeft te maken met vriespuntdaling. De werking hiervan? Nou, wanneer we strooizout op ijs strooien, wordt er een zoutwateroplossing gecreëerd met een lager vriespunt dan water. Hierdoor kan het ijs smelten én voorkomen we dat er een nieuwe ijslaag ontstaat. Er wordt een stroevere ondergrond ontworpen die ervoor zorgt dat men veilig de weg op kan.

Strooizout is het meest effectief bij temperaturen tussen de -6°C en -10°C. Deze temperaturen zorgen ervoor dat strooizout nog in staat is om ijs te smelten en te voorkomen dat er nieuw ijs bijkomt. Zo voorkomen we gladheid op de weg en vermijden we ongelukken.

De twee aspecten; strooizout en temperatuur, houden dus een nauw verband met elkaar. En dus ook als we kijken naar de frequentie van het zout strooien, moeten we rekening houden met de temperatuur. En niet alleen de temperatuur, ook de weersomstandigheden zoals mate van neerslag en het verkeer spelen hier een grote rol bij.

Meteorologische informatie en weersvoorspellingen worden nauwkeurig bijgehouden en ingezet om het strooiproces in gang te zetten.

Voorbereiding op winterweer

In de zomer bereidt Rijkswaterstaat zich voor op winters weer. Het zout wordt ingekocht en verdeeld over de loodsen door het hele land. Rijkswaterstaat zorgt elk jaar dat aan het begin van het winterseizoen de zoutvoorraad is aangevuld tot ruim 250 miljoen kg. Het wintermaterieel wordt uitgebreid getest en het personeel opnieuw getraind.

We bepalen aan de hand van informatie uit het Gladheidmeldsysteem, meteorologische data en KNMI-weersverwachtingen of we gaan strooien. Rijkswaterstaat zet maximaal 577 strooiwagens in, die we ook een sneeuwschuiver kunnen geven.

labels:

Zie ook: