Eet jij regelmatig voeding uit blik? Het is super handig: je kunt het lang bewaren en de smaak is prima. Maar welke schadelijke stoffen zitten er in het blik en komen die niet in het voedsel terecht? En waarom roesten conservenblikken dan niet aan de binnenkant?

Wat betekent TGT en THT?

Op verpakkingen vind je 2 soorten datums die iets over de houdbaarheid zeggen: een Ten minste Houdbaar Tot-datum (THT) of een Te Gebruiken Tot-datum (TGT). Die houdbaarheidsdatum geldt voor gesloten producten. Beide datums hebben een eigen icoontje met uitleg. Want bij de TGT-datum moet je iets anders doen dan bij een THT-datum.

  • TGT: Te Gebruiken Tot

    • 'Stop!', betekent het handje. Dit product moet je gebruiken vóór of op de datum die op de verpakking staat. Je moet het niet gebruiken na die datum. Dat is niet veilig. Het product kan ziekteverwekkers bevatten die je niet ziet, ruikt, of proeft. Dit icoon kun je tegenkomen op producten met een TGT-datum. TGT staat voor 'te gebruiken tot en met' het einde van die datum. TGT 14 juli betekent dus dat je het ook op 14 juli nog veilig kunt gebruiken.

  • THT: Ten minste Houdbaar Tot

    • 'Doorgaan!' betekent de pijl. Dit product mag je ook gebruiken ná de datum die op de verpakking staat. Je moet dan wel kijken, ruiken, en proeven of het product nog goed is. Gebruik je zintuigen om te beoordelen of zo’n product nog lekker is. Dit icoon kun je tegenkomen op producten met een THT-datum. THT staat voor ten minste houdbaar tot en met de dag die op de verpakking staat. Na die datum kan de kwaliteit van het product achteruitgaan. Dat kun je bijvoorbeeld merken aan de kleur, geur en de smaak. Het product is vaak nog veilig om te gebruiken.

Ongeopend en op de juiste manier bewaard zijn producten met een THT-datum vaak lang na de datum nog goed:

  • Enkele dagen langer: cake, desserts, eieren, yoghurt, halfconserven (potjes die in de koelkast moeten).
  • Enkele maanden langer: harde kaas, koekjes, ontbijtgranen, margarine, boter, chocolade, mayonaise, olie, zacht snoep, chips, pindakaas, ingevroren brood.
  • Een jaar of langer: diepvriesproducten, houdbare producten in blik of pot (groenten, fruit, jam), gedroogde pasta, thee, rijst, koffie, honing.

Voedsel zonder houdbaarheidsdatum

Niet op alle producten hoeft een houdbaarheidsdatum te staan. Bij sommige verse en bepaalde lang houdbare voedingsmiddelen is geen houdbaarheidsdatum nodig. Het gaat dan om:

  • Azijn
  • Verse, niet-gesneden groenten, aardappelen en fruit
  • Vers brood en banket (wat je op dezelfde dag eet)
  • Keukenzout
  • Kauwgom
  • Suiker
  • Suikerwerk, zoals snoep
  • Wijn, en andere dranken met meer dan 10% alcohol

Wanneer is voedsel bedorven?

Eten dat over de datum is, is niet altijd meteen bedorven. Vaak kun je het nog eten, vooral eten met een THT-datum. Bij producten met een TGT-datum is dat anders, omdat er sprake is van een ander soort bederf.

Microbieel bederf

Is er sprake van beestjes, sliertjes, schimmels, een nare geur of rare smaak? Dat duidt op microbieel bederf. Gooi het eten weg!

Bacteriën, virussen en schimmels veroorzaken microbieel bederf. Vaak zijn het onschuldige bacteriën, zoals melkzuurbacteriën. Maar soms zitten er ziekmakers tussen als listeria en salmonella. Dan kun je niet op je zintuigen vertrouwen, want deze bacteriën ruik, zie en proef je niet.

Daarom is op producten waarin ziekmakende bacteriën zich thuisvoelen de TGT-datum verplicht. Goed koel bewaren (bij maximaal 4 °C) helpt om microbieel bederf in toom te houden.

Fysisch en chemisch bederf

Fysisch en chemisch bederf is onschuldig. Van beide word je niet ziek. Door dit soort bederf veranderen de eigenschappen van het product. Denk aan:

  • Minder knapperige koekjes
  • Rimpelige appels
  • Oudbakken brood
  • Vet dat ranzig wordt
  • Verkleuring van groenten in een pot of sinaasappelsap in een pak

Op dit soort producten staat een THT-datum. Dan kun je dus met je zintuigen beoordelen of het nog goed en lekker genoeg is.

De Risico's van Blikvoedsel en BPA

Vrijwel alle in conservenblikken verpakt voedsel (groenten, soep, vis, enzovoort) wordt vooraf gesteriliseerd. Er staat daarom altijd een Tenminste Houdbaar Tot-datum op vermeld. Die geeft aan dat er geen risicovol bederf is zolang het blik gesloten blijft. Ingeblikte levensmiddelen bevatten veel zuren. Blik wordt gemaakt van aluminium (voor dranken) of staal, wat kan oplossen in sterke zuren waardoor metaal in het ingeblikte voedsel terechtkomt. Dat is niet gezond en smaakt niet lekker. Om die reden wordt in de meeste blikken een coating aangebracht.

Tin reageert sneller met zuurstof dan met de vruchten, die daardoor anders snel donker zouden verkleuren en minder lekker zouden gaan smaken. De meeste blikcoatings worden van epoxyhars gemaakt. Epoxy beschermt ook goed tegen roesten, maar kan bisfenol A (BPA) afgeven. Deze risico’s zijn al tientallen jaren bekend, waardoor verschillende BPA-vrije coatings zijn ontwikkeld. Maar deze zijn voor inblikkers duurder, en voor sommige zure levensmiddelen (tomaten, olijven, augurken) nog niet altijd geschikt.

BPA mag in Nederland gewoon worden toegepast, en op blikverpakkingen hoeft niets vermeld te worden over wel of geen coating en wel of geen BPA. Strengere Europese wetgeving moet het BPA-risico gaan terugdringen, maar die wetgeving ontwikkelt zich traag. Als consument BPA helemaal vermijden is moeilijk. Eet je veel blikvoedsel, bewaar het dan liever koel (kelder) en niet vele jaren na de houdbaarheidsdatum. De allerzuurste levensmiddelen, zoals augurken, piccalilly en uitjes, worden niet voor niets van oudsher in glas verkocht: dat reageert namelijk nergens mee en is daardoor heel voedselveilig.

Verspilling tegengaan met lang houdbaar voedsel

Jaarlijks belandt per Nederlander bijna 34 kilogram vast voedsel in de afvalbak. Zonde van het geld en niet zo goed voor het milieu. Want voor de productie van voedsel is veel energie en grondstoffen nodig. Wil je met lang houdbaar voedsel / noodrantsoen beter voorbereid zijn op crisissituaties, maar weet je niet hoe je moet beginnen?

Tips voor een lang houdbaar voedsel lijst / noodrantsoen

  1. Wat is een lang houdbaar voedsel lijst?

    2. Noodrantsoenen zijn meestal lang houdbaar voedsel producten die lang kunnen worden bewaard en waar mensen op kunnen vertrouwen in geval van een crisissituatie. Een lang houdbaar voedsel lijst is essentieel voor de voorbereiding op noodsituaties. Zo kun je een voorraad opbouwen voor de eerste dagen of weken.

  2. Waar kan ik lang houdbaar voedsel het beste opslaan?

    3. Te hoge temperatuur, vochtigheid, zonlicht en ongedierte zijn de grootste vijanden bij het langdurig bewaren van voedsel. Bekijk dus goed waar je het lang houdbaar voedsel wilt opslaan.

    De meest geschikte opslagruimtes in huis om lang houdbaar voedsel op te slaan zijn:

    • Kelder
    • Kamer
    • Voorraadkast
    • Garage/schuur
  3. Houd eens een week bij wat jezelf of als gezin verbruikt

    4. Schrijf dit op en bepaal zo wat je ongeveer voor 3 a 4 weken nodig hebt. Probeer om zoveel mogelijk lang houdbaar voedsel te nemen die uit natuurlijke ingrediënten bestaat. Forestia en Trek'N Eat lang houdbare voedsel noodrantsoenen gaan van 2 tot 15 jaar mee en bevatten de belangrijkste voedingsstoffen die je nodig hebt om een noodsituatie het hoofd te bieden.

  4. Dit zijn producten die lang houdbaar zijn en die niet mogen ontbreken op je lang houdbaar voedsel lijst
    • Rijst: Witte rijst is een must. Rijst is erg voedzaam, vullend en gemakkelijk te bereiden. Indien mogelijk kun je rijst het beste in plastic verpakking kopen, zodat het goed bewaard kan worden.
    • Spaghetti: Spaghetti is het beste omdat het de minste ruimte in beslag neemt in vergelijking met andere pasta's. Dit is belangrijk omdat het om te koken minder water nodig heeft, minder voorraadruimte nodig heeft en in geval van nood gemakkelijker in een rugzak past.
    • Gedroogde bonen, erwten en linzen: Dit zijn ideale producten omdat ze jaren goed blijft en zeer rijk zijn aan vezels en eiwitten. Ze zijn dan ook ideaal om vlees en vis te vervangen in tijden van schaarste.
    • Aardappelpuree (gedroogd): Aardappelen kun je moeilijk bewaren. Kies daarom voor gedroogde aardappelpuree.
    • Kruiden en zout: Zout is essentieel in geval van nood. Het is niet alleen belangrijk voor je lichaam maar je gebruikt het ook om smaak aan je eten toe te voegen.
    • Plantaardige olie: Plantaardige oliën zijn nodig in veel bereidingen, maar kunnen ook aan veel voedingsmiddelen worden toegevoegd. Olie is bestaat uit veel pure calorieën, waardoor het ideaal is voor noodgevallen. Een liter plantaardige olie bevat meer dan 8200 calorieën en dat is genoeg voor vier volwassenen op één dag.
    • Voedsel en soep in blik: Wil je vlees, vis en groenten in huis halen dan is blikverpakking ideaal. Geen andere methode is meer geschikt voor vlees, vis, groenten en soep om lang te bewaren voor en tijdens een crisissituatie.
    • Suiker: Suiker is belangrijk. 1 kg suiker bevat 3.800 calorieën. Dit is genoeg om twee volwassenen te voorzien van de energie die ze nodig hebben voor de dag. Energie uit suiker is ook gemakkelijk verkrijgbaar. Dus als je je zwak voelt, is een schepje suiker in melk of thee de ideale opkikker.
    • Fruit in blik of gedroogd fruit: Vers fruit kun je niet voor lange tijd bewaren. Gedroogd fruit behoudt veel vitamines, waardoor het gezond is. Veel andere voedingsmiddelen bevatten tijdens een crisis weinig vitamines. Fruit uit blik is langer houdbaar en ideaal bij een eventuele crisissituatie.
    • Melk en melkpoeder: Het is verstandig om een aantal liter lang houdbaar melk in blik op voorraad te hebben. Ook melkpoeder in blik is goed te gebruiken in een noodsituatie. Hier kun je vaak enkele liters melk mee maken.
    • Tarwe, meel en bloem: Niet alleen voor brood, maar ook voor veel andere bereidingen kun je het beste een tarwe-, meel- en/of bloemvoorraad in huis hebben. Zorg ervoor dat je het "hoog en droog" opslaat.
    • Pindakaas: Pindakaas is rijk aan vetten en eiwitten die je lichaam nodig heeft in een noodsituatie.
    • Havermout: Ideaal om de dag te beginnen met toegevoegde suikers. Je kunt havermout koken in water of melk, of je kunt het koken zonder te verwarmen als je het 24 uur in melk of water laat weken.
    • Honing: Honing heeft antibacteriële eigenschappen en is bijna onbeperkt houdbaar. De honing kan ruw of hard worden, maar bederft niet. Om de honing weer zacht te maken, plaats je de verpakking in een kom met warm water en roer je totdat de honing weer oplost.
    • Vergeet ook koffie en thee (instant) niet!
  5. Dit zijn de meest gezonde lang houdbare voedsel producten
    • Bonen in blik
    • Pindakaas
    • Groenten en fruit in blik
    • Vis en kip in blik
    • Noten en zaden (ongezouten)
    • Eiwitrepen
    • Beef Jerkey
    • Bliksoep
    • Lang houdbare melk
    • Kruiden gedroogd
    • Quinoa, zilvervliesrijst, havermout en boekweitmeel
  6. Zorg voor voldoende water, want dit doet watergebrek met je lichaam

    7. De meeste mensen overleven nog geen vier dagen zonder water. Mensen die in hongerstaking zijn (maar nog wel water drinken) kunnen maandenlang overleven. Water is daarom veel belangrijker voor het lichaam dan voeding en mag daarom niet ontbreken op je lang houdbaar voedsel lijst.

    Watergebrek kan dit met je lichaam doen:

    • Verminderde nierfunctie om goed afvalstoffen weg te kunnen spoelen.
    • Je hersenen kunnen opzwellen en je kunt minder goed concentreren en nadenken.
    • Bloeddruk kan uit balans raken.
  7. Onmisbare vitaminen en mineralen worden vaak vergeten
  8. Een EHBO kit kan veel leed voorkomen in een crisissituatie

    9. Neem een EHBO kit die is samengesteld voor gezinnen. Dan heb je voldoende op voorraad. Wist je dat zelfs een snee gevaarlijk kan zijn als deze geïnfecteerd raakt? Een EHBO kit voorkomt een hoop leed tijdens een crisissituatie.

  9. Een noodpakket in huis

    10. Door de overheid wordt geadviseerd een noodpakket in huis te hebben voor in het geval van rampen en calamiteiten. Het is de bedoeling dat je daarmee een aantal dagen vooruit kan zonder hulp van buitenaf. In dit pakket zit vaak o.a. een radio met batterijen, een zaklamp en een eerste hulp kit.

  10. Kant-en-klaar lang houdbaar voedsel/noodrantsoen

    11. Er zijn verschillende kant-en-klaar lang houdbaar voedsel en noodrantsoenen te koop. Deze noodrantsoenen bestaan vaak uit gevriesdroogd of ingeblikt voedsel (Trek 'N Eat).

    Alle maaltijden van Trek 'N Eat zijn gevarieerd, voedzaam en ruim voldoende voor 1 a 2 personen.

  11. Waarom ook Magnesium Preppen Essentieel is voor jezelf en gezin tijdens een Crisis of Noodsituatie

    12. Tijdens een crisis of noodsituatie draait het om goede voorbereiding. Naast essentiële voorraden zoals voedsel en water, is het ook verstandig om na te denken over de rol van supplementen, zoals magnesium. Dit mineraal speelt een belangrijke rol in de gezondheid en kan in stressvolle tijden net dat beetje extra ondersteuning bieden.

    Magnesium is een essentieel mineraal dat betrokken is bij duizenden processen in het lichaam. Het ondersteunt de spier- en zenuwfunctie, bevordert een gezond hart, reguleert de bloeddruk en draagt bij aan de energiebalans. Vooral tijdens een crisis, wanneer het lichaam extra belast wordt, kan magnesium cruciale voordelen bieden voor de fysieke en mentale gezondheid.

Tips voor het opslaan van lang houdbaar voedsel

  • Lage temperatuur: Als vuistregel geldt dat voor elke 10 graden Celsius temperatuurstijging de houdbaarheid van je eten wordt gehalveerd. Houd daarom je noodrantsoen op een constante temperatuur en laat het nooit warmer worden dan 20 graden. Gebruik een thermometer als je twijfelt over de exacte temperatuur.
  • Lage Luchtvochtigheid: Mensen voelen zich het beste wanneer de luchtvochtigheid tussen 60 en 85% ligt. Helaas is een hoge luchtvochtigheid niet bevorderlijk voor het behoud van lang houdbaar voedsel. Een goede manier om het vochtprobleem op te lossen is een goede verpakking. Gebruik bijvoorbeeld vacuümzakken of opslagcontainers.
  • Geen ongedierte: Vochtige plaatsen zijn broedplaatsen voor allerlei soorten insecten. Voorkom eerst dat parasieten de ruimte kunnen binnenkomen met noodvoorraden. Sluit alle openingen en bewaar voedsel in gesloten emmers en lades op een donkere plaats.

Houdbaarheidsdatum: focus niet te veel op de houdbaarheidsdatum op een blik

Ingeblikt voedsel verloopt dus niet gelijk op een bepaalde datum. Het is niet zo dat ingeblikte goederen de ene dag goed zijn en de volgende dag niet meer eetbaar zijn. Dit komt omdat ingeblikt voedsel vacuüm verpakt is. De afwezigheid van zuurstof in het blik verlengt de houdbaarheid van het lang houdbaar voedsel in blik. Kijk dus naar de staat van het blik. Is hij bijvoorbeeld ingedeukt? Neem dan geen risico…

Let hier op bij het opslaan van producten uit je lang houdbaar voedsel lijst

Zorg er voor dat de producten niet in contact komen met direct zonlicht. Zo krijgen bacteriën geen kans en wordt de smaak en houdbaarheid van het product niet aangetast.

Houdbaarheidstermijn bepalen

Op elk levensmiddel moet een houdbaarheidsdatum staan. Behalve als specifiek in de wet is aangegeven dat een houdbaarheidsdatum niet verplicht is. Op bederfelijke producten staat een uiterste consumptiedatum ('te gebruiken tot'). U bepaalt zelf de houdbaarheidstermijn. Kies wel het juiste type. Welke type houdbaarheidsdatum u kiest hangt af van de bederfelijkheid. U kunt de houdbaarheidstermijn bepalen op basis van analyses van grondstoffen en eindproducten. Er staat hierover niets in de wet. De houdbaarheidsvermelding moet goed leesbaar en vindbaar zijn.

Uiterste consumptiedatum

De uiterste consumptiedatum 'te gebruiken tot' moet u vermelden op levensmiddelen die uit microbiologisch oogpunt zeer bederfelijk zijn. En die na korte tijd een onmiddellijk gevaar voor de menselijke gezondheid kunnen opleveren. Het gaat om producten die na deze uiterste consumptiedatum niet meer moeten worden geconsumeerd vanwege de mogelijke groei van pathogene micro-organismen. De datum moet bestaan uit dag, maand en eventueel jaar.

Voorbeelden:

  • ‘te gebruiken tot: 9 januari
  • ‘te gebruiken tot: zie bovenzijde verpakking. Bewaren bij maximaal 7°C’

Minimale houdbaarheid

De minimale houdbaarheid 'ten minste houdbaar tot [datum]' gebruikt u op alle andere producten. Dit is de datum tot waarop het levensmiddel zijn specifieke eigenschappen behoudt, als het op de juiste manier wordt bewaard. Tot die datum is het levensmiddel veilig en van goede kwaliteit. Noemt u een datum met een dag? Noemt u geen dag in de datum? Stel het is 2 januari 2023. Is een specifieke manier van bewaren noodzakelijk om de houdbaarheid te garanderen? Dan moet u bewaarvoorschriften vermelden bij het gebruik van de datum van minimale houdbaarheid.

Verlengen houdbaarheid door verkoper

De verkoper neemt daarmee de verantwoordelijkheid voor de houdbaarheid over van de fabrikant. Verlengt de verkoper de houdbaarheid? Dan moet de consument dat kunnen zien.

Datum van invriezing

U vermeldt de datum van (eerste) invriezing als volgt: 'ingevroren op' [datum zelf of verwijzing naar plaats op etiket waar datum kan worden gevonden]. U mag de term 'diepgevroren op …' niet gebruiken.

Voorbeeld: 'Ingevroren op: zie bovenkant verpakking'.

Houdbaarheid van blikgroenten

Op blikgroenten staat een 'ten minste houdbaar tot'-datum (THT). Na deze datum kan de kwaliteit, zoals smaak, geur of kleur van het product, langzaam achteruit gaan. Maar als het blik nog heel is, kun je het jaren na de THT-datum nog zonder risico voor de gezondheid eten. Twijfel je of je ingeblikte groenten die over de datum zijn nog kunt eten?

Let op: als het blik bol staat, gooi het blik dan weg. De houdbaarheidsdatum geldt alleen voor gesloten blikken en potten. Als het blik of de pot al geopend is, geldt de datum niet meer. Groenten uit een geopend blik of een geopende pot, kun je nog drie dagen bewaren in een bakje in de koelkast.

Noodrantsoenen en crisissituaties

In de spannende tijden die op dit moment heersen in onze wereld, kan het geen kwaad om op deze onverwachtse gebeurtenissen voorbereid te zijn. Er zijn hier een heleboel manieren voor, en het is makkelijker dan je denkt! Lang houdbaar voedsel zijn producten met een lange houdbaarheid. Deze zijn tot meerdere jaren houdbaar. Wanneer je pasta gaat opslaan is het belangrijk dat je het niet in de oorspronkelijke verpakking laat zitten maar overgiet in een geheel afsluitbare pot. Wanneer je dit doet kan je de houdbaarheidsdatum eigenlijk wel vergeten. Zoals gezegd kan je lang je pasta bewaren wanneer je het op de goede manier verpakt. Honing blijft jaren goed. Dit komt doordat er in honing nauwelijks water zit. Dit is dus een hele handige voor in je noodvoorraad. Ook voor havermout geld dat wanneer je het droog, koel en op een donkere plek bewaart het lang goed blijft. Ook is het nog wel tot ongeveer 2 maanden goed na datum. Kijk hierbij wel even hoe het eruit ziet, ruikt en smaakt. Gedroogde bonen zijn jarenlang houdbaar. En je kunt er een heleboel lekkere recepten mee maken. Wat betreft Azijn kan ik je vertellen dat het net zoals de rest in dit rijtje ontzettend lang houdbaar is. Op flessen met meer dan 10% alcohol hoeft hier in Nederland geen houdbaarheidsdatum op te zitten. Een heerlijk stukje vis en dat is dan wel 5 jaar houdbaar. Zorg dat je in je noodvoorraad een blikje tonijn in olie hebt zitten. Het is echt heerlijk en lang houdbaar. Gezond eten in deze tijden blijft natuurlijk belangrijk. Koop lekker wat doperwtjes of worteltjes in een potje. Wanneer je snel en makkelijk eten wil hebben is een blikje knakworsten ideaal. Soep mag niet ontbreken in je noodvoorraad. Als je het in blik koopt blijft soep erg lang houdbaar. Daarnaast houd een soepje je warm in een noodsituatie. Potje met jam is altijd goed. Het is lekker en je kan het met veel dingen samen eten. Zoals ik eerder zei is het goed om warm te blijven in een noodsituatie. Daarin kan thee ook erg helpen en het is lang houdbaar.

Belangrijke punten voor het opslaan van een noodvoorraad

Er zijn een aantal dingen erg belangrijk voor het opslaan van je zelf aangelegde noodvoorraad. Op deze manier rek je de houdbaarheid van je producten en ben je dus nog langer voorzien van een goede voorbereiding op een noodsituatie. Zorg er dus voor dat je je voorraad goed tegen deze dingen beschermt. Dit kan je onder andere doen door het op een goede plek op te slaan. Om je goed voor te bereiden op een noodsituatie is het erg handig om een noodvoorraad aan voedsel aan te leggen. Dit is belangrijk omdat er in noodsituaties vaak een tekort aan voedsel ontstaat. Om deze redenen is het dus erg belangrijk dat je goed voorbereid bent op deze situaties door een noodvoorraad aan te leggen aan voedsel. Wanneer je producten opslaat van het eerder genoemde lijstje kan je deze voorraad heel erg lang opslaan en gaan gebruiken wanneer het echt nodig is. Dit is dus erg belangrijk om rekening mee te houden wanneer je een noodvoorraad gaat aanleggen, dat je producten neemt die lang houdbaar zijn. Daarnaast is het ook erg van belang dat er genoeg water is om je gehydrateerd te houden. Dit is heel erg belangrijk.

labels:

Zie ook: