Het mag dan een hoofdbestanddeel zijn in veel diëten voor mensen, maar mogen katten rijst eten? Het is veilig voor katten om aan wat gekookte rijst te knabbelen. Je ziet ook rijst in veel kattenvoer, omdat het kan bijdragen aan een evenwichtige voeding. Hier volgt meer over rijst in het maaltijdplan van je kat.

Wat zijn de voedingsvoordelen van rijst voor katten?

Rijst, een van de populairste granen ter wereld, is een zaad dat in veel verschillende soorten wordt geproduceerd en op veel verschillende manieren wordt gegeten. Een gezond maaltijdplan voor je kat bevat ingrediënten die rijk zijn aan voedingsmiddelen, waarvan rijst er enkele kan leveren.

Denk aan rijst als een goed hoofdbestanddeel van een uitgebalanceerd kattenvoer, maar daarnaast worden ook andere ingrediënten aanbevolen, die de overige voedingsstoffen leveren die je kat nodig heeft om gelukkig en gezond te zijn.

Zilvervliesrijst versus witte rijst

De voedingswaarde van rijst voor je kat hangt af van de manier waarop de rijst wordt geproduceerd. Laten we eens kijken naar de verschillen tussen zilvervliesrijst (volkoren) en witte rijst (bewerkt).

Zilvervliesrijst heeft de reputatie gezond te zijn voor mens en dier omdat het een "hele" korrel is die alle drie de eetbare delen behoudt (met name de zemel, de kiem en het endosperm). Het grootste verschil tussen zilvervliesrijst en witte rijst is de manier waarop ze worden verwerkt voor consumptie en de hoeveelheid voedingsstoffen die ze bevatten.

Zilvervliesrijst bevat, omdat zijn natuurlijke vorm intact blijft, hogere hoeveelheden van deze natuurlijk geproduceerde vitaminen en andere voedzame ingrediënten. Witte rijst daarentegen is tijdens het maalproces ontdaan van zijn essentiële voedingsstoffen. Vaak worden vitaminen en ijzer toegevoegd aan de gepolijste korrels, wat dan "verrijkte" witte rijst wordt genoemd.

Voorzorgsmaatregelen bij het voeren van rijst aan katten

Voordat je een nieuw voer in het menu van je kat opneemt, is het een goed idee om met je dierenarts te overleggen of het de juiste keuze is voor je kat. Gekookte rijst kan weliswaar onschadelijk zijn, maar je moet er rekening mee houden dat het dan alleen om de gekookte rijst gaat. Alle andere toevoegingen die mensen lekker vinden, zoals zout of sojasaus (die ook veel natrium bevat), zijn misschien niet zo goed voor je kat.

Hoewel het toevoegen van groenten, zoals wortels of erwten, voedingswaarde heeft, is het toch belangrijk om met je dierenarts te overleggen voordat je iets nieuws aan de maaltijd van je kat toevoegt.

Rijst tegen maagklachten?

Je hebt misschien gehoord dat rijst gebruikt kan worden bij spijsverteringsproblemen en dit kan te maken hebben met het feit dat het zeer goed verteerbaar is. Houd er echter rekening mee dat rijst alleen geen volledige en evenwichtige voeding voor je kat biedt. Als je kat spijsverteringsproblemen heeft, overleg dan met je dierenarts om over te stappen op een uitgebalanceerd en licht verteerbaar kattenvoer.

Zo krijgt je kat toch de smaak van rijst te pakken (die in veel goed verteerbare commerciële diervoeding wordt gebruikt), terwijl het veilig is en ze de juiste balans van voedingsstoffen binnenkrijgt.

Alternatieven voor kattenvoer

Zijn de brokjes of het kattenvoer op en is de winkel dicht? Geen paniek, er zijn genoeg gezonde opties beschikbaar in je voorraad kast of in je koelkast! Hoewel speciaal voer voor katten de beste optie is, zijn er ook nood-oplossingen die je in je voorraadkast of koelkast kunt vinden. Maar wees voorzichtig met wat je je kat te eten geeft, want niet alles is goed voor zijn gezondheid.

Veilige alternatieven:

  • Mager gekookt vlees: Als je mager vlees zonder kruiden hebt, zoals kip of kalkoen, kun je het koken zonder olie of kruiden.
  • Gekookte vis: Gekookte vis is een andere optie die je kunt overwegen als je geen voer meer hebt. Zorg ervoor dat je alle graten en huid verwijdert en stoom of kook de vis. Vermijd het gebruik van kruiden, zout of sauzen. Vis zoals een kleine portie tonijn kan een goede bron van eiwitten en vetzuren zijn voor je kat als alternatief op het normale kattenvoer. Geef het echter niet te vaak, omdat sommige vissoorten hoge gehaltes kwik bevatten.
  • Gekookte groenten: Bepaalde gekookte groenten kunnen aan het voer van je kat worden toegevoegd om vitaminen en vezels te leveren. Groenten die geschikt zijn voor katten zijn onder andere wortels, courgettes en pompoenen. Zorg ervoor dat je ze goed kookt en pureert om de spijsvertering van je kat te bevorderen. Gebruik geen kruiden, knoflook of uien, want deze ingrediënten kunnen giftig zijn voor katten.
  • Eieren: Gekookte eieren zijn een hoogwaardige eiwitbron voor katten. Je kunt een ei koken en in kleine stukjes snijden voordat je het aan je kat geeft. Zorg ervoor dat het goed gekookt is, zonder toevoeging van zout of kruiden. Rauwe eieren kun je beter niet aan je kat geven, omdat ze bacteriën kunnen bevatten die schadelijk zijn voor je huisdier.
  • Gekookte rijst of pasta: Als je rijst of pasta in de keuken hebt, kun je dit koken zonder zout, kruiden of sauzen toe te voegen. Deze zetmeelrijke voedingsmiddelen kunnen gebruikt worden als basis voor een eenmalige maaltijd voor je kat. Zorg er wel voor dat ze goed gekookt en afgekoeld zijn voordat je ze aan je kat geeft. Rijst en pasta leveren koolhydraten en een bron van energie voor je kat, hoewel ze op de lange termijn geen evenwichtige voeding kunnen vervangen.

Gevaarlijk voedsel voor katten

Bepaalde voedingsmiddelen moet je absoluut vermijden als je op zoek bent naar alternatieven voor kattenvoer. Deze voedingsmiddelen kunnen schadelijk of zelfs giftig zijn voor je kat:

  • Chocolade: Chocolade bevat theobromine, een stof die giftig is voor katten. Geef je huisdier nooit chocolade, want het kan ernstige hart- en neurologische problemen veroorzaken.
  • Uien en knoflook: Deze groenten kunnen de rode bloedcellen van katten beschadigen, wat kan leiden tot bloedarmoede. Geef je kat dus geen voedsel dat uien of knoflook bevat.
  • Zuivelproducten: In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn veel katten lactose-intolerant. Hun spijsverteringsstelsel kan het niet goed verteren, wat maag- en darmproblemen kan veroorzaken. Vermijd dus zuivelproducten zoals melk en kaas.
  • Zoet voedsel: Zoete voedingsmiddelen zoals snoep en gebak zijn niet geschikt voor katten. Hun spijsverteringsstelsel is niet ontworpen om suiker te verteren en dit kan leiden tot gezondheidsproblemen, waaronder diabetes.
  • Zout voedsel: Voedingsmiddelen met veel zout, zoals zoute snacks of overgebleven kant-en-klaarmaaltijden, zijn niet geschikt voor katten. Te veel zout kan leiden tot uitdroging en nierproblemen.

Hoeveel voer moet ik mijn kat geven?

Katten zijn er vaak aan gewend dat ze zoveel te eten krijgen als ze willen, maar dat geldt niet voor ander voedsel dat niet speciaal voor onze kleine katachtigen is gemaakt.

In het geval van tijdelijk 'menselijk' voedsel variëren de porties afhankelijk van een aantal factoren, zoals de leeftijd, het gewicht en de gezondheidstoestand van je kat. Als algemene regel geldt dat je voor voedsel zoals rijst, pasta, gekookt vlees of vis kunt beginnen met het geven van ongeveer 1 tot 2 eetlepels per maaltijd, verspreid over de dag.

Houd de reactie van je kat goed in de gaten en pas de hoeveelheden aan op basis van zijn eetlust en algemene conditie. Vergeet ook niet om je kat altijd vers water te geven om haar goed gehydrateerd te houden.

Het is belangrijk om te weten dat deze alternatieve voedingssuggesties alleen tijdelijk gebruikt mogen worden, als je echt geen andere optie hebt. Voedsel dat speciaal is samengesteld voor katten is ontworpen om aan hun specifieke voedingsbehoeften te voldoen.

Overige veilige voedingsmiddelen voor katten

Er zijn wel een aantal producten die je, verbazend genoeg, wel aan je kat kan geven. Hierbij kun je denken aan een aantal fruitsoorten, groenten en bijvoorbeeld ook rijst.

Fruit:

  • Banaan
  • Stukjes meloen
  • Bosbessen

Wel is het belangrijk om hierbij te onthouden: katten porties zijn niet hetzelfde als porties die wij zelf eten. Bij elk fruitsoort moet je dan ook niet meer dan een paar stukjes geven. Bananen hebben bijvoorbeeld een hoog suikergehalte, maar zitten boordevol essentiële vitamines en mineralen. Bosbessen bevatten veel antioxidanten, vitamine A & C en vezels en meloen zit bomvol vitamine A, C en kalium.

Groenten:

  • Sperziebonen
  • Broccoli (gekookt of gestoomd)
  • Wortelen (gekookt)

Sperziebonen zijn goede vervangers voor dikmakende snacks voor je kat. Het bevat veel eiwit, koolhydraten en mineralen. Ook broccoli, mits gekookt of gestoomd, is goed voor je kat, vooral als hij of zij last heeft van haarballen. Broccoliroosjes zijn rijk aan vitamine K&C, vezels en foliumzuur.

Voedselallergie bij katten

Een voedselallergie betekent dat er overgevoeligheidsreacties, ofwel allergische reacties, in het lichaam ontstaan tegen stoffen die via de voeding opgenomen worden. Dergelijke allergische reacties kunnen tot jeuk en huidklachten leiden. Ze kunnen optreden bij allerlei soorten voer: blikvoer, droogvoer, tussendoortjes, maar ook bij zelf bereid (en voor mensen bedoeld) voer. Vooral de eiwitten van dierlijke oorsprong kunnen deze overgevoeligheidsreacties geven.

Belangrijk om te weten is dat er pas een overgevoeligheidsreactie kan optreden indien uw kat langere tijd is blootgesteld aan een bepaalde stof, dus uw kat moet langere tijd de huidige voeding met deze stof krijgen. Allergieën, en dus ook voedselallergieën, kunnen zich bij elk ras op elke leeftijd ontwikkelen. We zien het relatief vaker bij jongere dieren. Echter, na een dieet wisseling kan op elke leeftijd een allergie zich ontwikkelen tegen een bepaalde stof.

Symptomen van voedselallergie bij katten:

Bij een voedselallergie zijn huidproblemen bij de kat het meest opvallend. U kunt het vergelijken met eczeem bij de mens. Doordat er een allergische ontstekingsreactie in de huid ontstaat zal het ook erg gaan jeuken.

Bovenstaande symptomen kunnen door een voedselallergie, maar ook door andere aandoeningen veroorzaakt worden. Denk dan aan een vlooienallergie, een allergie tegen iets in de omgeving of door parasieten. Parasieten kunnen vaak uitgesloten worden door afkrabsels te maken van de huid.

Eliminatiedieet:

Om te bevestigen (of uitsluiten) dat het een voedselallergie is, wordt een eliminatiedieet geadviseerd. Dit houdt in dat u hem/ haar een eiwitbron gaat geven die hij/zij nog nooit eerder heeft gegeten. Dit noemen wij het eliminatiedieet. Een eventuele bijkomende bacteriële of gist huidinfectie wordt in de tussentijd bestreden, en ook is het advies om (alle dieren in huis) goed tegen vlooien te behandelen.

Na deze periode zouden de klachten geheel verdwenen moeten zijn als een voedselallergie de oorzaak is. De maagdarmklachten verdwijnen meestal al binnen 3-4 weken.

U kunt dus bijvoorbeeld voor struisvogel met rijst kiezen of voor hertenvlees met macaroni. Deze combinatie moet dan 6-8 weken exclusief gegeven worden, u kunt dus niet tussen de bovengenoemde eiwitbronnen wisselen en u mag ook niets anders geven!

Als uw kat weigert de koolhydraatbron te eten, dan zou u gedurende deze periode alleen de eiwitbron kunnen geven. Er moet dan wel meer gegeven worden, namelijk 100 gram eiwit per 5 kg kat. Als u iets lekkers tussendoor aan uw kat wilt geven, dan kunt u natuurlijk wel een beetje extra van de gekozen eiwitbron geven.

Als uw kat tussendoor wel iets anders te eten krijgt of pikt (en dat komt nogal eens voor bij katten), dan kan er weer een allergische reactie en dus jeuk ontstaan. Het is dan erg moeilijk om te bepalen of het eliminatiedieet aanslaat of niet. Over het algemeen duurt het 4 tot 5 weken voordat u resultaten ziet.

Commerciële diëten:

Wilt u wel een dieet geven maar niet zelf koken, dan zijn er veel kant en klare (commerciële) mogelijkheden. Voorbeelden zijn Royal Canin Hypoallergenic of Anallergenic, Hill’s Z/D, Trovet Unique Protein (bijvoorbeeld paard, hert, insect). In de commerciële diëten zitten nog wel verschillende eiwitten, maar deze zijn gehydrolyseerd.

Dit houdt in dat de eiwitten kleiner zijn gemaakt, zodat ze minder snel een allergische reactie kunnen veroorzaken. Wel is het zo dat het zelfkook eliminatiedieet veel betrouwbaarder is voor het uitsluiten van voedselallergie. Als het commerciële dieet onvoldoende jeuk vermindering geeft, kan het zijn dat we u alsnog adviseren zelf te gaan koken.

Smakelijke extra's voor kittens

Er zijn een aantal smakelijke extra's die je je kitten kan geven. Onthoud echter wel dat er veel menselijke voedingswaren zijn die gevaarlijk zijn voor katten en die je dus niet moet geven.

Veilige opties:

  • Gekookt vlees (kip, varkensvlees, rundvlees)
  • Vis
  • Eieren (roerei of gekookte eieren)
  • Groente en fruit (erwten, broccoli, wortels, pompoen, bananen, meloen, blauwe bessen)
  • Volkoren granen (haver en rijst)

Te vermijden:

  • Druiven en rozijnen
  • Uien, sjalotten, knoflook
  • Voedingsmiddelen met xylitol
  • Alcohol
  • Chocolade
  • Cafeïne
  • Noten en zaden
  • Zuivelproducten

Voedingsrichtlijnen voor katten

Om het complexe en soortspecifieke voedingspatroon van de kat te begrijpen, moeten we terug naar de oorsprong van de kat. Zowel de bouw als het gedrag van de huiskat (Felis catus) zijn aangepast aan een bestaan als jager en het leven op een dieet van bijna uitsluitend dierlijk eiwit (vlees en vis). Dat de kat inmiddels als huisdier wordt gehouden (domesticatieproces), heeft er niet toe geleid dat deze voedingsbehoeften en specifieke gedragingen zijn veranderd. De kat is nog steeds afhankelijk van dierlijk eiwit als belangrijkste voedingsbron.

In tegenstelling tot honden en sommige andere vleeseters, is de kat een strikte carnivoor. Dit stelt speciale eisen aan zijn dieet. Een echte carnivoor kan niet zonder dierlijk weefsel en heeft een hogere eiwitbehoefte dan andere zoogdieren. Het lichaam van een kat reageert slecht op een eiwitarm dieet. Bij een gebrek aan eiwit in het voedsel worden lichaamseigen eiwitten afgebroken om op die manier toch in de eiwitbehoefte te voorzien.

Essentiële voedingsstoffen:

  • Arginine: Een kat is zeer gevoelig voor een tekort aan arginine.
  • Taurine: Een ander voor de kat essentieel aminozuur is taurine dat zijn lichaam niet of onvoldoende zelf uit andere bouwstoffen kan aanmaken. Om die reden moet kattenvoeding voldoende taurine bevatten. Bij een chronisch tekort bestaat een grote kans op onomkeerbare schade aan belangrijke organen zoals de ogen en het hart.

Factoren die de smaakwaarneming beïnvloeden

  • Geur: Het reukorgaan van de kat is vele malen gevoeliger dan dat van de mens. Een aantrekkelijke geur kan een kat stimuleren om een bepaalde voeding te eten, zelfs als deze voeding verder relatief smakeloos blijkt.
  • Smaak: Op de tong van een kat zitten smaakpapillen die smaaksensaties waarnemen die mensen omschrijven als zout, zuur en bitter. In tegenstelling tot veel andere zoogdieren lijkt een kat geen ‘zoet’ te proeven. Daar staat tegenover dat zijn smaakpapillen bijzonder gevoelig zijn voor stoffen in dierlijk weefsel.
  • Vorm en structuur: De vorm heeft uiteindelijk nauwelijks invloed op de totale dagelijkse energie-inname. Een kat kan niet goed kauwen en verscheurt of snijdt zijn voer in hapklare brokken.
  • Vochtgehalte: Het vochtgehalte van voer blijkt effect te hebben op de hoeveelheid voer die een kat eet en de snelheid waarmee hij eet.
  • Temperatuur: De meeste katten geven de voorkeur aan een voeding op een temperatuur van ongeveer 35 graden Celsius.

Voedingsstoffen voor katten

Eiwitten:

Een kattenvoeding moet voldoende eiwitten bevatten: de eiwitten moeten minstens een kwart van de totale hoeveelheid energie leveren. Dit voorkomt dat uw kat verzadigd raakt voordat hij de voor zijn gezondheid benodigde minimale hoeveelheid eiwitten heeft binnengekregen. Eiwit is van levensbelang voor alle diersoorten, dus ook voor mens, hond of kat.

Vetten en vetzuren:

Vetten en vetzuren hebben verschillende functies. Van alle voedingsstoffen ligt in vet de meeste energie opgeslagen. Vetten geven smaak en textuur aan kattenvoer. Vetten zijn nodig voor het transport van de vetoplosbare vitaminen A, D, E en K. Linolzuur en arachidonzuur spelen een rol in het behoud van de algehele gezondheid van een kat en zijn onmisbaar in veel organen, waaronder de huid, de nieren en de voortplantingsorganen.

Koolhydraten:

Een kat is voor zijn voedingsbehoeften niet afhankelijk van koolhydraten (suikers) omdat het dier vooral energie produceert via de afbraak van eiwitten. Toch beschikt een kat wel over de enzymen die nodig zijn voor de afbraak en opname van koolhydraten. Daarom kunnen koolhydraten toch een waardevolle energiebron zijn. Na het drinken van een flinke hoeveelheid melk kan een kat diarree krijgen. De kat heeft te weinig enzymen om de suikers in de melk (sucrose en lactose) om te zetten waardoor de suikers onder invloed van bacteriën in de darmen gaan gisten.

Vitaminen:

  • Vitamine A: Een tekort is net zo schadelijk als een tekort. Katten die op een dieet van hoofdzakelijk rauwe lever leven, ontwikkelen een chronische vitamine A vergiftiging (hypervitaminose A).
  • Vitamine D: Dierlijk weefsel bevat weinig calcium, daarom moet kattenvoeding verrijkt worden met dit mineraal. Een vitamine D tekort veroorzaakt Engelse ziekte (rachitis, een botaandoening die vroeger ook bij kinderen voorkwam).
  • Vitamine E: Door een gebrek aan vitamine E treedt geelvetziekte (steatitis) op. Een menu van rode tonijn zonder toegevoegde antioxidanten of vitamine E kan deze ziekte veroorzaken.
  • Vitamine B1 (thiamine): U thuis een maaltijd voor uw kat kookt, moet u hiermee rekening houden en de voeding aanvullen met een vitamine B1 supplement.

Overige aandachtspunten:

  • Lactose-intolerantie: Hoewel melk vaak wordt geassocieerd met katten, zijn de meeste volwassen katten lactose-intolerant. Dit betekent dat ze moeite hebben met het verteren van lactose (melksuiker), wat kan leiden tot diarree, winderigheid en maagklachten.
  • Water: Water is de allerbelangrijkste voedingsstof en een voorwaarde voor leven.
  • Portiegrootte: De dagelijkse hoeveelheid zou moeten worden verdeeld over de verschillende maaltijden en niet worden overschreden. Ook als een kat ad libitum (=onbeperkt) droogvoeding krijgt, kan dit te veel van het goede zijn.
  • Gewicht: Houd het gewicht en de lichaamsconditie van uw kat in de gaten en zorg dat het dier niet te dik wordt. Na een castratie wordt de energiebehoefte van een kat veel minder en moet een kat dus ook minder gevoerd worden om overgewicht te voorkomen.

labels:

Zie ook: