De Keuringsdienst van Waarde heeft zich vastgebeten in een populaire productgroep: plantaardige alternatieven voor zuivelproducten.

Plantaardige Yoghurt Onder de Loep

In een recente aflevering onderzocht de Keuringsdienst van Waarde plantaardige alternatieven voor zuivel. Er bestaat onder meer melk van haver, kokos, cashewnoten en soja. Daar blijft het niet bij; er zijn ook plantaardige varianten van yoghurt. De Keuringsdienst van Waarde wil weten hoe deze worden gemaakt en waarom deze yoghurts zo duur zijn.

Wat Maakt Yoghurt Yoghurt?

Om yoghurt yoghurt te mogen heten, moeten twee eerder genoemde culturen zijn toegevoegd. Het gaat dus om een mengsel van twee cultuur-families. De culturen breken de melksuiker (lactose) in de melk af, en zet het om in melkzuur. Dit zorgt er weer voor dat de melk gaat samenklonteren, waardoor er yoghurt ontstaat. Aangezuurde zuivel (naast yoghurt bijvoorbeeld ook kwark en kefir) is gezonder dan koemelk. Door de melzuurbacteriën worden onze darmen lekker verwend.

Echte Griekse Yoghurt vs. Griekse Stijl

Als we over ECHTE GRIEKSE YOGHURT spreken, dan komt de melk van echte Griekse koeien. Deze koeien geven een ander soort melk dan Nederlandse koeien. Griekse koemelk bevat bijvoorbeeld meer eiwitten en minder melksuiker (lactose) waardoor de melk van nature romiger is van textuur. Dit gebeurt zodra al het vocht uit de melk wordt gefilterd (afgeroomd). Als de echte Griekse yoghurt op de traditionele manier wordt gemaakt, wordt de melk in yoghurt-vorm drie tot wel vier keer uitgelekt. Het is daarom meest te vergelijken met “ onze” hangop. Hoe meer / langer de yoghurt wordt uitgelekt, hoe dikker en romiger hij wordt.

Veel consumenten vinden de dikkere textuur en de romige smaak van Griekse yoghurt lekkerder dan bijvoorbeeld kwark of gewone yoghurt. Als we tegenwoordig een supermarkt inlopen struikelen we vaak over alle verschillende potte Griekse yoghurt. Van 10% tot 0%, van “ Griekse stijl “ tot “ volgens traditioneel Grieks recept “. Dat is inderdaad nogal verwarrend, want…..wat zijn dan de verschillen? Natuurlijk snappen we dat 10% ook 10 % vet is en 0% ook 0% vet is, maar hoe zit het nu met al die stijlen? En…hoe wordt Griekse yoghurt nu eigenlijk gemaakt?

Diverse Griekse restaurants in Nederland halen hun echte Griekse yoghurt uit Griekenland. Wat wij eten is een GRIEKSE STIJL yoghurt. Deze yoghurt heeft eigenlijk helemaal niets met Griekenland te maken, want het wordt gemaakt van Nederlandse koemelk, en dezelfde culturen die verplicht standaard voor yoghurtbereiding ( het aanturen ) wordt gebruikt. Deze twee cultuur-families moeten ,wettelijk verplicht gezien, in een yoghurt aanwezig zijn, om YOGHURT te mogen heten. Deze twee culturen vinden we in alle soorten yoghurt, ook Griekse.

Verschillen in Culturen en Stijlen

Die culturen, daar kan flink mee worden gespeeld. Zo kunnen deze ervoor zorgen dat een yoghurt “ LANG “ of “ KORT” is, of zuur of mild. Met “ lang” wordt bedoeld, dat je lange draden met je lepel uit de yoghurt kunt trekken. Met “ kort” wordt bedoeld, dat de yoghurt druppels van je lepel af glijdt. Dus dikte en smaak kan worden bepaald door de melkzuur-bacteriën. De meest populairste “ buitenlandse” yoghurts die in Nederland worden verkocht zijn Griekse, Bulgaarse en Turkse yoghurt. Deze balkan-landen liggen erg dicht bij elkaar. Er worden dan ook gewoon dezelfde culturen gebruikt.

Anders gezegd: een STIJL is absoluut géén traditionele of originele yoghurt uit een land. Griekse, Turkse of Bulgaarse culturen bestaan ook niet, dat is gewoon één grote familie. Wel, dat mag, als de receptuur “ net zoals” echte Griekse yoghurt wordt geproduceerd. Waarom mag een yoghurt dan wel naar een land worden vernoemd? Anders gezegd mag het gewoon worden nagemaakt en onder GRIEKSE STIJL worden verkocht. Betreft de Griekse stijl yoghurts, daaraan worden meestal verdikkingsmiddelen toegevoegd om de yoghurt zo romig te krijgen als echte Griekse yoghurt.

Deze verdikkingsmiddelen zijn van een natuurlijke aard, zoals wei, of eiwitten. Hiermee kan een fabrikant meteen een claim maken dat de yoghurt rijk is aan eiwitten ( proteïne ). Deze claim zorgt voor veel populariteit rondom Griekse yoghurt, want extra eiwitten willen we allemaal wel, zeker sporters.. Maar uit wetenschappelijk onderzoek is meer dan eens gebleken, dat “ gewone” yoghurt, ook magere, dezelfde positieve effecten hebben dan zuivel waarvan wordt geclaimd extra eiwitten te bevatten.

De Rol van Melk-Retentaat

Griekse stijl yoghurt kan ook op basis van een zogenoemde MELK-RETENTAAT worden gemaakt. Dit gebeurt meestal bij de varianten die minder vet bevatten. De room wordt dan vervangen met melk-retentaat. Als melk wordt gefilterd (afgeroomd) wordt met een gigantische druk en snelheid de melk door een filter geperst, hierdoor worden vetbolletjes en eiwitten gescheiden. Dit gaat allemaal langs een membraan, waarbij PERMEAAT en RETENTAAT wordt afgevoerd, Retentaat is de melkfractie die door het membraan wordt tegengehouden. Wat er wel door gaat wordt permeaat genoemd. Retentaat speelt bijvoorbeeld ook een rol in langer houdbare melk.

Zelf Hangop Maken

Echte Griekse yoghurt is vrijwel niet verkrijgbaar in Nederland. Griekse stijl yoghurt is net zo gezond als gewone yoghurt / kwark. De potten kunnen sterk uiteenlopen in samenstelling. Smaak en textuur kunnen geheel door een fabrikant worden bepaald. Anders geformuleerd: een fabrikant mag het zelf een naam geven. En het zo bont maken als hij wil betreft smaak, rodigheid en textuur.

Wil je toch wel erg graag die romige dikke yoghurt? Maak het dan zeer eenvoudig zelf, zoals wij dat hier in Nederland vroeger al deden: HANGOP! Je maakt je hangop met een pak biologische magere / halfvolle / volle yoghurt. Prima als je Griekse yoghurt koopt, maar onthoud dat het weinig uitmaakt of je nu Griekse, Bulgaarse of Turkse koopt.

Prijsverschillen en White Labeling

Over de verkoopprijzen: dat is een ding. Omdat o.a de supermarkt ketens hun eigen prijzen bepalen, en ook de bedrijven die onder PL handelen, zijn de prijsverschillen vaak idioot en immoreel. Zo betaal je voor een beker KRI KRI van 500 gram gemiddeld € 3,20 terwijl je voor precies hetzelfde, de Milbona van de Lidl, gemiddeld €1,25 voor 500 gram betaalt. Dat zijn natuurlijk gigantische prijsverschillen.

Ook is er sprake van veel WHITE / PRIVATE LABELING. Dat is niets meer of minder dan het A merk wat onder fantasie namen en / of huismerken hun producties verder verhandelen. Een grote speler wat betreft Griekse yoghurt is KRI KRI MILK COMPANY, die is gevestigd in serres in Griekenland. Zij werken met melk van Griekse koeien en exporteren het niet alleen onder hun eigen naam ( KRI KRI ) maar verhandelen veel door. Onder eigen huismerk Milbona heeft de Lidl erg veel Griekse yoghurts. AH doet het onder een fantasienaam: YOGOOD. Ah doet dit waarschijnlijk omdat zij onder een eigen huismerk ook Griekse stijl yoghurts verkopen.

EG-Erkenningscode

Hoe kun jij als consument nu ontdekken, of iets precies uit hetzelfde vaatje wordt getapt terwijl er alleen een ander label omheen zit ? Te beginnen met de zogenoemde EG-ERKENNINGSCODE. Wat is dat precies ? Wel, het is een ( meestal) rond kolommetje waarin een afkorting staat van het land waar het product van afkomstig is, daaronder volgt een nummer, en daaronder nog twee hoofdletters, bijvoorbeeld EG. Het is een verplichte code die is aangebracht op levensmiddelen van dierlijke oorsprong, zoals zuivel. De code geeft aan bij welk bedrijf het product is geproduceerd en dat dit bedrijf qua hygiene onder toezicht van de EU staat. Het EG herkenningsnumer geeft NIET DE OORSPRONG van de grondstof aan, alleen waar het eindproduct is vervaardigd. Zijn deze EG codes identiek, dan kun je als consument uitgaan, dat het eindproduct uit één zelfde fabriek afkomstig is.

labels:

Zie ook: