Chronische problemen met eten en drinken kunnen veel spanning opleveren bij zowel jou als jouw ouders. Zo kunnen jullie tegen de eetmomenten opzien. Of je ouders maken zich zorgen over jouw groei en gezondheid.

Als een kind niet goed eet, maken de ouders zich hier vaak grote zorgen om. Ook kan het zorgen voor een gevoel van machteloosheid.

Mogelijke Oorzaken van Eetproblemen

Er zijn veel verschillende oorzaken voor problemen met eten. Ten eerste is het goed om te bedenken of het te maken kan hebben met een lichamelijk probleem, zoals een allergie, darmproblemen of een afwijking aan de slokdarm. Logisch dat je kind niet wil eten als het hier last van heeft. Maar al die andere kinderen dan? Waarom hebben zij zoveel moeite met eten?

Ook andere factoren zoals de nee-fase, spanningen thuis of de opvoedstijl van ouders spelen een rol. Iedereen wordt geboren met interne signalen die aangeven hoeveel eten je nodig hebt.

Na het eerste jaar groeien kinderen minder snel en daardoor hebben ze ook minder behoefte aan eten. Dit is wennen. Je kind is groter, maar eet minder. In alle gevallen werkt het niet om te dwingen, maar om je kind te leren luisteren naar de signalen van z’n eigen lichaam. Als je kind goed kan luisteren naar z’n eigen signalen, dan zal hij daar de rest van zijn leven baat bij hebben. Kinderen zullen dan gezondere eetgewoontes ontwikkelen.

Dit heeft allemaal te maken met de psychologische ontwikkeling van peuters. Peuters ontdekken dat ze een eigen individu zijn en daardoor willen ze graag alles zelf doen. Omdat eten zo belangrijk is, kan dit al snel tot een machtsstrijd leiden.

Overgewicht bij Kinderen

Circa 12% van de kinderen en jongeren van 4-16 jaar had in 2013 overgewicht (Body Mass Index - BMI - hoger dan 25), waarvan 3% obesitas (BMI hoger dan 30). Dit kan op latere leeftijd tot grote problemen leiden.

Kinderen met overgewicht worden vaker gepest en gestigmatiseerd, waardoor zij vaker last hebben van onzekerheid, eenzaamheid, lage zelfwaarderingen zelfs depressieve klachten. En als deze psychische klachten dan weer ‘verzacht’ worden door te gaan eten ontstaat een negatieve vicieuze cirkel.

Ook een gebrekkige stress- en emotieregulatie van het kind kan van invloed zijn op het eetpatroon. Kinderen met obesitas vertonen vaak emotieregulatie- en affectieve problemen. Emoties worden gereguleerd via eten. Het kind heeft niet goed kunnen leren emoties en stress te herkennen en daardoor ook te reguleren.

Daarnaast kan het zijn dat kinderen in het verleden bloot hebben gestaan aan honger en tekort aan eten. Een leeg gevoel in hun maag roept herinneringen op aan deze nare situatie, en zet aan tot het verzamelen van eten of het haast onverzadigbaar zijn met eten.

Uit de literatuur blijkt overigens dat niet één factor als belangrijkste aan te wijzen is als oorzaak van overgewicht. Gezondheid wordt beïnvloed door veel verschillende factoren. School, leeftijdgenoten, reclame, derden waar het kind mee omgaat, kunnen invloed uitoefenen op eetgedrag.

Kinderen met een tekort aan basisvertrouwen zijn om verschillende redenen bang geworden om controle te verliezen. Rondom het eten kan dit leiden tot heftige problemen. Hoe meer ouders de controle van het kind willen over nemen door hun kind te beperken met eten, hoe meer het kind behoefte heeft controle uit te oefenen… door te eten.

Emoties Reguleren

We zien dan dat ouders van een baby voortdurend bezig zijn aan het gedrag, de emoties, de gedachten, de wensen en de bedoelingen woorden te geven, deze te benoemen (‘jij vindt dat leuk’, ‘och, jij bent verdrietig’, ‘jij zwaait naar mama’). Maar niet alleen benoemen ouders veel, ook helpen ze de baby te zien dat er oplossingen mogelijk zijn.

Als het kind groter wordt leert het zelf de emoties te verwoorden en oplossingen te bedenken of te vragen aan een ander. Als een kind, om wat voor reden dan ook, dat nog niet zo goed heeft kunnen leren, ervaart het emoties als een onherkenbare kluwen van emoties.

Ouders kunnen daar, ook als het kind al veel groter is, alsnog bij helpen. In een soort inhaalslag kunnen zij de emoties die ze bij hun kind zien benoemen. Daarbij kunnen ze tevens aangeven waardoor dit kind zich zo is gaan voelen, en hoe het geholpen zou kunnen zijn om dit op telossen. Het kind leert hierdoor de eigen emoties te herkennen, daarin te differentiëren, en de juiste oplossingsstrategie bij de juiste emotie te kiezen.

Specifiek bij eetproblemen kunnen ouders ook de smaak, de structuur en de verzadiging benoemen, zodat het kind mindful met eten om kan leren gaan. In plaats van gedachteloos te eten wordt het kind zich bewust van het eten en zal het eerder een gevoel van verzadiging herkennen.

Langzaam Eten

De maaltijd met je kind lijkt soms eindeloos lang te duren. Er wordt maar naar het bord gestaard. Of een beetje heen-en-weer geschoven met een doperwt. Misschien is je kind snel afgeleid. Of kauwt hij gewoon heel langzaam. Hoe ga je om met een kind dat heel langzaam eet?

Allereerst is het belangrijk om je te realiseren dat eten voor kinderen een vaardigheid is die ze hun hele kindertijd ontwikkelen. Ze leren eten. Dit heeft tijd nodig - en een beetje hulp van ons ouders om ze te ondersteunen. Een positieve maaltijdomgeving waarin een kind zich veilig voelt om te wennen aan nieuwe smaken en structuren is hierbij belangrijk. Dit betekent dus ook: niet pushen om te te eten.

Maar een van de belangrijkste oorzaken voor traag eten kinderen is het ontbreken van een hongerprikkel. Hoe hongerig jouw kindje is is bepalend voor hoe lang hij aan tafel wil blijven zitten. Idealiter zit er 2 tot 2,5 uur tussen de verschillende eetmomenten van je kind.

Leren eten vereist concentratie bij kinderen, en een kind met teveel honger heeft geen geduld om zich te focussen op het leren van deze nieuwe taak.

Beperk afleiding tijdens de maaltijd zoveel mogelijk. Geen tv of iPad tijdens het eten. Maar denk ook aan muziek, speelgoed, of de hond die de hele tijd aan tafel komt - wachtend op een lekker hapje.

Houd er rekening mee dat kinderen vaak een aandachtsspanne hebben van maximaal 20 minuten. Vaak is met een paar happen aan het begin van de maaltijd de ergste honger gestild en begint daarna het uitstelgedrag.

Probeer daarom de maaltijd binnen 20 tot 30 minuten af te ronden. Wat vaak goed werkt om de maaltijdsduur te verkorten (of verlengen!) is werken met een timer.

Tijdens de maaltijd krijg je de kans om je eten op te eten. Het is vaak een grote valkuil van ouders waar we onbewust in trappen: als een havik ons kind in de gaten houden tijdens het eten.

Probeer een fijne sfeer voor je kind te creëren. Doe spelletjes aan tafel. Probeer er echt een fijne gezinsmoment van te maken. Complimenteer je kind over de vaardigheden rondom eten.

Kieskeurig Eetgedrag

Vind je kind maar weinig lekker en schuift die het bord weg zodra het op tafel staat? Of zegt die na 1 hap al: ‘Ik zit vol’!

Er zijn verschillende oorzaken voor kieskeurig eetgedrag.

Voedselneofobie

kinderen minder hard. ineens minder om eten vragen of snel vol zitten. nodig om te groeien. reden tot zorg.

Ieder kind ontwikkelt de behoefte om dingen zelf te doen. Dat hoort bij het proces van zelfstandig worden.

Ook als je kind niet aan tafel wil zitten kan een timer helpen.

Je kind wil dan veel helpen tijdens het koken, het opscheppen en zelf eten. Ook als dat nog niet altijd lukt of goed gaat. Zodra jij het overneemt kan er strijd ontstaan. Zorg dat je kind gedurende de dag veel kans krijgt om dingen zelf te doen. Dan wordt het makkelijker voor je kind om het soms ook los te laten. Je kunt je kind op allerlei manieren controle geven, binnen jouw kaders. Probeer wat werkt voor jullie.

ook wel voedselneofobie genoemd. ontdekken. van nature voorzichtiger en soms angstiger waardoor ze niet meer alles in de mond stoppen. van de natuur, want daardoor zijn ze beter beschermd voor gevaar.

Timing is belangrijk: iets nieuws proeven lukt alleen als je kind positieve signalen laat zien. Bied altijd iets aan bij de maaltijd dat bekend is en veilig voelt. Bied niets anders aan als je kind daarom vraagt of niet veel wil eten. Werk met kleine stappen: elke aanraking met eten is van belang. Denk aan kijken, ruiken, likken en een knuffel voeren. Laat je kind het tempo bepalen.

Geef controle aan je kind binnen jouw kaders: laat zelf bestek vasthouden, zelf een bordje uitkiezen, zelf bepalen op welke dag er iets nieuws geproefd wordt en hoeveel hapjes.

Wees duidelijk en consequent: hierdoor weet je kind waar het aan toe is. Een vaste routine helpt hierbij. Voorspelbaarheid betekent minder angst.

Signalen van Eetproblemen Herkennen

Door maaltijdmomenten te observeren kun je veel leren over het gedrag van je kind en de oorzaak van het eetgedrag. Schrijf alles op wat je opvalt, zoals het tijdstip waarop jullie eten, wat jullie eten en waar jullie eten.

De signalen van geen zin hebben in eten gaan vaak vooraf aan het moment dat het ‘mis’ gaat. Noteer vanaf welk moment het ‘mis’ gaat en wat er dan precies gebeurt. Het is belangrijk om signalen van je kind te herkennen, zodat je weet welke tips je het best kunt toepassen voor jouw situatie.

Is je kind ouder dan 4 jaar en lust het nog niet zoveel? Voor sommige kinderen werkt het goed om samen een stappenplan te maken waarmee je afspreekt welke nieuwe dingen je kind gaat proeven.

Professionele Hulp

Als de eetproblemen niet vanzelf overgaan, kan een behandeling door het eetteam van Vogellanden een oplossing bieden. Jouw huisarts of medisch specialist verwijst jou naar ons door.

Na de eerste gesprekken en onderzoeken stellen wij een behandelteam voor jouw behandeling samen. De revalidatiearts geeft leiding aan dit team. Het behandelteam bespreekt samen met jou en jouw ouders de behandeling en jouw behandelplan.

Vaak zijn een maatschappelijk werker en een orthopedagoog betrokken om ervoor te zorgen dat je het nieuwe eetgedrag ook thuis kunt blijven volhouden. Als ouder ben je vaak bij de behandeling aanwezig.

Een aantal keer per jaar is er een speciale eetgroep binnen Vogellanden. Deze groep is speciaal bedoeld voor kinderen tussen 2 en 5 jaar. De kinderen in de groep krijgen een intensieve behandeling. Daardoor bereik je vaak sneller het gewenste eetgedrag. De behandeling is kort en je komt vaak naar Vogellanden. De eerste 4 weken kom je 4 hele dagen per week.

Bij kinderen die op (zeer) jonge leeftijd ernstige problemen met eten hebben ontwikkeld, is vrijwel altijd sprake van meervoudige problematiek. Vanwege de multiproblematiek vraagt de behandeling van eetstoornissen bij (zeer) jonge kinderen om een multidisciplinaire aanpak.

In Nederland bestaan er enkele eetteams, waarin deze disciplines nauw samenwerken. De ouders/verzorgers nemen in het team een bijzonder plaats in omdat zij meestal verantwoordelijk zijn voor de dagelijkse zorg rond het kind, en wat betreft de kennis over het individuele kind meestal de experts zijn.

Tips voor Ouders

  1. Eet aan tafel en doe het op een vaste tijd. Zo weet je kind waar het aan toe is.
  2. Ga je van tafel, dan is de maaltijd voorbij, zelfs als je kind amper iets gegeten heet. Geef daarna niet alsnog iets te eten, zoals een boterham.
  3. Neem er de tijd voor. Zorg ervoor dat de nadruk ligt op de gezelligheid, niet op het bord dat leeg moet. Blijf rustig en positief en geef er niet te veel aandacht aan.
  4. Probeer je kind steeds wel iets te laten proeven. Eet het niet meer dan dat en is de maaltijd daarna voorbij?
  5. Ga geen druk uitoefenen en besteed er niet te veel aandacht aan. Ook zinnetjes als ‘je krijgt geen toetje als je je bord niet leeg eet’, zijn niet behulpzaam. Een toetje is geen beloning, het is een onderdeel van de maaltijd.
  6. Nieuwe smaken moet je kind misschien wel 10 tot 15 keer proeven voordat het gewend is aan de smaak.
  7. Geef je kind liever een kleine portie dan dat je het bord helemaal vol schept.
  8. Laat zien dat gezond eten leuk is. Als je kind aan jou kan zien dat jij geniet van gezond eten zal het daar meer van leren dan wanneer je steeds zegt dat groenten gezond zijn.
  9. Kook samen met je kind. Al laat je het kind alleen de groente wassen of roeren in de pan, de meeste kinderen vind het leuk om te helpen.

Wat te Doen Als Je Kind Niet Wil Eten?

Herkenbare gedachten voor iedere ouder. Maar als het aan tafel elke avond strijd is, dan wordt eten iets negatiefs. Je kind voelt jouw stress ook. En als de boodschap is ‘je moet eten’ maar dat lukt niet, dan krijgt je kind steeds de boodschap dat het faalt. Probeer daarom van eten weer iets leuks te maken.

  • Maak het gezellig aan tafel. Eet aan tafel, met z'n allen, en neem de tijd. Corrigeer je peuter niet voor elke kleinigheid.
  • Bouw het langzaam op. Verwacht niet dat je kind meteen alle groente op zijn bord opeet. Schep het bord ook niet te vol.
  • Doe het sámen; laat je kind helpen met koken. Neem je kind mee boodschappen doen en vraag welke groente het vanavond of morgen wil eten.

Samenvatting

Problemen met eten komt bij bijna de helft van alle kinderen onder de 5 jaar voor. Het ene kind wil niet eten of eet heel weinig, sommige kinderen eten alleen brood, anderen willen geen groente eten en weer andere kinderen eten alleen één soort fruit of alleen yoghurt. In bijna alle gevallen gaan eetproblemen ook weer over. Het niet willen eten of veel niet lusten is bijna altijd een fase.

De belangrijkste regel: “Jij bepaalt wat en wanneer je kind eet, je kind bepaalt hoeveel hij eet.”

Zorg verder voor een positieve sfeer aan tafel, regelmaat in de eetmomenten en betrek je kind bij het eten. Laat je kind eten ontdekken en proeven.

Elk gezin, elk kind en elke situatie is anders. Denk na over wat er bij jou werkt en wat je kan toepassen in je gezin en op welke manier.

labels:

Zie ook: