Snot bij kippen, ook wel bekend als Chronic Respiratory Disease (CRD) of Mycoplasma, is een chronische, sterk infectieuze aandoening die veel voorkomt bij kippen. Deze ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie die ontstekingen kan veroorzaken in de neusholtes, oogholtes, luchtpijp, longen, oogvliezen en luchtzakken van kippen. Het is een van de meest voorkomende aandoeningen aan de luchtwegen bij kippen, en kan leiden tot ernstige ademhalingsproblemen, productiedaling en sterfte.
Oorzaken van Snot bij Kippen
Snot bij kippen wordt veroorzaakt door de bacterie Mycoplasma gallisepticum. Kippen kunnen de bacterie oplopen via:
- Direct contact met besmette kippen.
- Contact met andere (wilde) vogelsoorten die besmet zijn, zoals mussen, kraaien of duiven.
- Besmet water.
- Verminderde weerstand door slechte of onvoldoende voeding.
- Hoge luchtvochtigheid.
- Een warme omgeving.
- Te veel kippen dicht op elkaar.
Wanneer kippen een verminderde weerstand hebben, zijn ze eerder vatbaar voor deze ziekte. Ook als er te veel kippen dicht op elkaar leven is de kans op besmetting en verspreiding aannemelijker.
Symptomen van Snot bij Kippen
De symptomen van snot zijn vaak duidelijk zichtbaar en kunnen variëren in ernst. Veelvoorkomende symptomen zijn:
- Kuchen en snotteren.
- Moeite met ademhalen (ernstige benauwdheid en kunnen zelfs stikken).
- Rochelende geluiden maken.
- Waterige ogen.
- Gezwollen ogen en een gezwollen kop.
- Vaak stilzitten en een zieke indruk maken.
- Verminderde eetlust.
- Daling van de eiproductie (10-40%).
In ernstige gevallen kan er sprake zijn van (ernstige) benauwdheid en kunnen kippen zelfs stikken. Valt het je op dat je kip niest, snottert, rochelt of kleine belletjes in haar ogen heeft? Dan kan het goed zijn dat ze een luchtweginfectie heeft. Soms begint het heel mild met een kuchje of een klein belletje in het oog, maar het kan snel verergeren. Je kip kan benauwd raken, zich terugtrekken van de groep of stoppen met eten. Als de ogen vol zitten met belletjes of als ze keelpijn hebben dan kan eten en drinken heel lastig worden. En een kip die niet eet of drinkt, verzwakt al snel.
Diagnose van Snot bij Kippen
Een waarschijnlijkheidsdiagnose kan worden gemaakt op basis van de klinische verschijnselen en het sectiebeeld. Bevestiging moet komen uit een speciale bacteriologisch kweekmethode van monsters uit de neusbijholten van het levende aangetaste dier, waarbij de bacterie gekweekt kan worden. Dit heeft als voordeel dat indien de bacterie wordt aangetoond er vrijwel altijd een relatie is met de klinische ziekte, een nadeel is echter dat een kweek snel moet worden ingezet. Buiten het dier sterft de bacterie namelijk snel.
Voor kweek kunnen daarom het beste levende dieren naar GD worden gestuurd, dieren met een dikke kop of snot uit de neusholte zijn hiervoor zeer geschikt. Naast de kweekmethode is het ook mogelijk de bacterie aan te tonen met een PCR test. De Coryza PCR is gevoeliger dan de kweekmethode, hiermee kunnen ook dragers worden opgespoord. De uitslag van de PCR moet daardoor wel worden beoordeeld in combinatie met klinische verschijnselen. Bij klinisch zieke dieren kan een swab worden genomen van de neusuitvloeiing in de (bij)neusholten of choanaspleet.
Behandeling van Snot bij Kippen
Bij een tijdige constatering is snot gemakkelijk te behandelen. Er zijn verschillende opties:
- Dierenarts: Een antibioticumkuur van de dierenarts is vaak effectief. Het is raadzaam om de besmette kip te isoleren van de andere kippen tijdens de behandeling.
- Dierenspeciaalzaak: Er zijn diverse middelen tegen snot verkrijgbaar bij dierenspeciaalzaken. Bronchisol van Kippenhuis.nl werkt erg goed tegen snot, zowel preventief (voor de besmetting), als na de besmetting! Dit is een homeopathisch geneesmiddel en is effectief en gemakkelijk toe te voegen aan het drinkwater van de kippen. Daarnaast is dit middel veilig voor gebruik en heeft het weinig tot geen bijwerkingen.
Let er wel op dat er na het gebruik van medicijnen een wachttijd op de kippen kan zitten. De eieren en andere kipproducten mogen dus enige tijd niet voor consumptie gebruikt worden, omdat er resten van de medicijnen in kunnen achterblijven, wat gevolgen zou kunnen hebben voor mensen.
Preventie van Snot bij Kippen
Voorkomen is beter dan genezen. Hier zijn enkele maatregelen om snot bij kippen te voorkomen:
- Goede voeding: Een goede weerstand is essentieel. Zorg voor een uitgebalanceerd dieet en overweeg extra vitaminen.
- Schone en droge omgeving: Zorg ervoor dat het kippenhok schoon en droog is. Regelmatige reiniging is belangrijk.
- Goede ventilatie: Zorg voor voldoende ventilatie in het kippenhok om de luchtvochtigheid te verlagen en de verspreiding van bacteriën te verminderen.
- Beperk de populatiedichtheid: Vermijd overbevolking in het kippenhok.
- Quarantaine: Plaats nieuwe kippen eerst in quarantaine voordat je ze bij de rest van de groep zet.
- Vaccinatie: In gebieden met een hoge infectiedruk kan vaccinatie overwogen worden.
Daarnaast is het belangrijk om strenge algemene hygiënemaatregelen te nemen. Laat geen vervoersmiddelen in de directe nabijheid van de stal komen, beperk het aantal bezoekers (huisverkoop niet in de stal), laat bezoek minimaal de handen wassen (douchen is beter) en stel naast bedrijfskleding en bedrijfsschoeisel, ook stalkleding en stalschoeisel ter beschikking.
Coryza (Infectieuze Coryza)
Infectieuze Coryza wordt veroorzaakt door de bacterie Avibacterium paragallinarum. De infectieroute verloopt via het oog- en neusslijmvlies. Afwijkingen zijn zichtbaar vanaf drie dagen na besmetting en kunnen zich binnen tien dagen vertonen in de gehele koppel. Besmette dragers zijn van belang bij de verspreiding van de bacterie.
Verspreiding vindt plaats via neusslijm, direct contact, waterdruppels in de lucht of via drinkwater. De bacterie wordt niet via de eieren verspreid. De bacterie overleeft buiten de kip relatief kort: maximaal twee dagen. De bacterie sterft door UV-licht (zonlicht), uitdroging en desinfectantia.
Een eenmaal besmet koppel zal gedurende het gehele leven dragers bevatten. Eiproductie daling van 10-40%. Over het algemeen duren de ziekteverschijnselen twee tot drie weken.
Preventie van Coryza
- Optimaliseren bedrijfshygiënemanagement om insleep te voorkomen blijft de belangrijkste maatregel.
- Wanneer de situatie daar aanleiding toe geeft, overleg dan met uw dierenarts de noodzaak en mogelijkheden voor vaccinatie. Mocht dit nodig blijken, geef dan tijdig de opdracht te vaccineren tegen Coryza.
- Bedrijfsterrein vrij van ongedierte houden. Laat een daarin gespecialiseerd bedrijf een intensief ongediertebestrijdingsprogramma uitvoeren, met name gericht op de wering en bestrijding van muizen en ratten, of het bestaande bestrijdingsprogramma intensiveren. Daarnaast dient de stal vrij van bloedluis te zijn voordat er nieuwe dieren opgezet worden.
- Houd geen ander gevogelte op het bedrijf (bijvoorbeeld duiven, eenden, ganzen of siervogels).
- Toegang tot de stallen moet zo mogelijk nog sterker beperkt worden. Laat behalve de verzorger(-s) niemand in de stallen toe, tenzij dit strikt noodzakelijk is.
Luchtweginfecties
Net als mensen, kunnen ook kippen een verkoudheid oplopen, die soms overgaat op een luchtweginfectie. De bacterie die luchtweginfecties veroorzaakt bij kippen is vrij besmettelijk en kan onder meer via andere vogels en besmet water worden overgedragen op een gezonde kip. Andere ziektemakers die verkoudheid-achtige symptomen kunnen veroorzaken (onder meer sommige virussen) zijn doorgaans even besmettelijk.
De gevolgen van een besmetting hangen sterk af van de ernst. Een verkoudheid of luchtweginfectie is meestal eenvoudig te herkennen bij kippen. Vaak wordt ook wel simpelweg van snot gesproken. Net als bij mensen is het niet ongebruikelijk dat een kip een keer verkouden wordt. De kans hierop kan wel geminimaliseerd worden.
Symptomen van Luchtweginfecties
- Niezen
- Verstopte neus en vloeistof uit neus
- Hoesten of rochelen
- Piepend geluid bij ademen
- Verstopping die leidt tot gezwollen hoofd en ogen
- Belletjes bij/in de ogen
- Bol in de veren
- Weinig activiteit
- Eetlust verminderd
- Er worden minder eieren gelegd
Behandeling van Luchtweginfecties
Je kunt een verkoudheid bij je kippen behandelen met het 100% natuurlijke middel Con Brio van Vita Vogel. Wanneer er na een behandeling met Con Brio nog steeds symptomen zijn is een eenvoudige antibioticakuur meestal voldoende om de kip volledig te laten genezen. Een antibioticakuur kan alleen de dierenarts voorschrijven.
Preventie van Luchtweginfecties
- Een goed geventileerd kippenhok
- Lagere luchtvochtigheid door je kippenhok te behandelen met witkalk
- Ververs dagelijks het water, voeg een boost voor het immuunsysteem toe
- Zorg dat de drink- en voerbakken altijd op hoogte staan, dit voorkomt verspreiding van infecties
- Comfortabele temperatuur
- Gebruik goede bodembedekking die weinig stof veroorzaakt
Overige Aandoeningen
Naast snot en Coryza zijn er nog andere aandoeningen die de luchtwegen van kippen kunnen aantasten:
- Infectieuze Laryngotracheïtis (ILT): Een virusinfectie die ernstige ademhalingsproblemen kan veroorzaken. Er is geen behandeling mogelijk, maar noodvaccinatie kan worden gegeven aan niet-besmette kippen.
- Gaapworm: Een rondworm die zich in de luchtpijp nestelt en gapen veroorzaakt. Kan worden bestreden met een wormenmiddel.
- Vogelgriep (Aviaire Influenza): Een aangifteplichtige ziekte die veroorzaakt wordt door een virus. Kan leiden tot hoge sterfte.
Tabel: Overzicht van Kippenziekten en Symptomen
| Ziekte | Oorzaak | Symptomen | Behandeling | Preventie |
|---|---|---|---|---|
| Snot (CRD) | Mycoplasma gallisepticum | Kuchen, snotteren, waterige ogen, moeite met ademhalen | Antibiotica, Bronchisol | Goede voeding, schone omgeving, goede ventilatie |
| Coryza | Avibacterium paragallinarum | Neusuitvloeiing, dikke koppen, productiedaling | Antibiotica | Strenge hygiënemaatregelen, vaccinatie |
| Luchtweginfectie | Bacteriën, virussen | Niezen, verstopte neus, hoesten | Con Brio, antibiotica | Goede ventilatie, schone omgeving |
| Gaapworm | Rondworm | Gapen | Wormenmiddel | Hygiëne, voorkomen van contact met besmette slakken en regenwormen |
labels: #Kip




