Die heerlijke, verse eieren uit eigen tuin zijn voor veel kippenhouders een plezier. Het kan dan ook best een teleurstelling zijn als er opeens veel minder eieren zijn dan normaal gesproken. Maar het kan ook zijn dat je bezorgd bent als je kippen minder eieren leggen. Want misschien weet je wel dat een daling van de eierproductie een eerste teken kan zijn dat je kip ziek is. Kippen leggen niet meer? Dat is een van de meest frustrerende problemen voor kippenhouders. Of je nu een doorgewinterde kippenliefhebber bent of pas net begonnen bent met een eigen toom, het is altijd teleurstellend wanneer je favoriete veerdames ineens geen eieren meer produceren.
Zeker wanneer je gewend bent aan verse eitjes bij het ontbijt, kan het uitblijven hiervan voor veel vragen zorgen. Wat is er aan de hand? Zijn je kippen ziek? Doen ze het expres? In dit uitgebreide artikel ontdek je de belangrijkste oorzaken van legproblemen bij kippen, krijg je praktische oplossingen aangereikt en vind je verrassende tips om de eierproductie weer op gang te brengen. We behandelen zowel de voor de hand liggende redenen als enkele minder bekende factoren die invloed hebben op de leg.
Mogelijke oorzaken van verminderde eierproductie
Een van de eerste vragen die kippenhouders zich stellen bij legproblemen is: “Waarom leggen kippen geen eieren meer?” De oorzaken kunnen uiteenlopen van volkomen natuurlijk tot zorgwekkend.
Leeftijd
Allereerst speelt leeftijd een cruciale rol. Kippen zijn het productiefst in hun eerste twee tot drie levensjaren. Daarna neemt de eierproductie geleidelijk af. Bij oude kippen is het zelfs normaal dat ze helemaal stoppen met leggen. Dit is een natuurlijk proces waar weinig aan te doen valt. Kippen in de achtertuin worden ongeveer zes tot acht jaar oud, maar leggen slechts voor een bepaald aantal jaren eieren.
Rui
Een andere veelvoorkomende reden is de rui. Tijdens deze jaarlijkse verenwissel, meestal in de herfst, stoppen kippen vaak tijdelijk met leggen. Hun lichaam richt alle energie op het ontwikkelen van nieuwe veren in plaats van op eierproductie. De rui duurt meestal enkele weken tot maximaal drie maanden, afhankelijk van het ras en de individuele kip.
Voeding
Voeding speelt eveneens een grote rol in de eierproductie. Kippen hebben specifieke voedingsstoffen nodig om eieren te kunnen produceren. Een tekort aan eiwitten, calcium of essentiële vitaminen kan de leg drastisch verminderen of zelfs volledig stopzetten. Zorg daarom altijd voor een uitgebalanceerd legvoer dat speciaal ontwikkeld is voor leggende kippen. Verkeerde kippenvoeding is een veelvoorkomende oorzaak van verminderde eierproductie. Extra’s: Beperkte hoeveelheden groenvoer en keukenresten (max. Calcium is bijzonder belangrijk voor leggende kippen. Een tekort kan leiden tot dunne eierschalen, misvorming en uiteindelijk zelfs tot het stoppen van de leg.
Daglicht
De hoeveelheid daglicht heeft een verrassend grote invloed op de eierproductie. Kippen hebben minimaal 14 uur daglicht nodig om optimaal te leggen. In de herfst en winter, wanneer de dagen korter worden, neemt de productie daarom vaak vanzelf af. Dit is een natuurlijk fenomeen dat verband houdt met de biologische klok van kippen. Om eieren te produceren hebben kippen doorgaans tussen de 12-14 uur daglicht per dag nodig en 16 uur om optimaal te kunnen leggen.
Ras
Ook het kippenras heeft grote invloed op de eierproductie. Er zijn enorme verschillen tussen kippenrassen veel eieren leggen en rassen die voornamelijk als sierkippen gehouden worden. Leghorn kippen en Isa Brown kippen staan bekend om hun hoge eierproductie (tot 300 eieren per jaar), terwijl sierkippen eieren in veel kleinere aantallen produceren, soms maar 50-100 per jaar.
Stress
Stress is een onderschatte factor bij legproblemen. Kippen zijn gevoelige dieren en stress bij kippen kan de eierproductie drastisch verminderen. Roofdieren stress kippen is een bijzonder relevant probleem. Zelfs als roofdieren zoals vossen, marters of roofvogels je kippen niet direct aanvallen, kan hun aanwezigheid rond het kippenhok zoveel stress veroorzaken dat kippen stoppen met leggen. Het is van belang uw kippen een omgeving te bieden waarin ze gelukkig en gezond kunnen zijn.
Gezondheid
Gezondheid speelt eveneens een cruciale rol. Zieke kippen leggen niet of minder. Regelmatige controle op parasieten en een goed preventief gezondheidsplan zijn essentieel voor een goede eierproductie. Wanneer je merkt dat je kippen niet meer leggen, controleer dan altijd eerst of ze gezond zijn. Parasieten - luizen, mijten, vlooien, wormen - kunnen van invloed zijn op het leggedrag van kippen.
Verborgen nesten
Een minder bekende oorzaak is het fenomeen van verborgen nesten kippen. Soms lijkt het alsof kippen zijn gestopt met leggen, terwijl ze in werkelijkheid alleen een ander plekje hebben gevonden om hun eieren te leggen. Je kunt hier achter komen door op een vrije dag eens extra goed op je kippen te letten. Vaak leggen ze in de ochtend eieren. Zie je de kippen naar een bepaalde plek lopen en even weg blijven? Controleer onder struiken, in hoog gras en alle beschutte hoeken van de tuin.
Legnood
Af en toe leggen kippen minder eieren dan normaal, bijvoorbeeld bij koude temperaturen. Soms zijn er echter ook pathologische oorzaken die behandeling vereisen. In dit artikel lees je hoe je legnood bij kippen herkent en wanneer je je dierenarts om hulp moet vragen. Legnood bij een kip moet je altijd serieus nemen. Blijft een ei meerdere uren in het legapparaat van je kip vastzitten, dan spreken we van legnood (Engels: egg binding). Neem dit nooit te licht op, want als het niet behandeld wordt, kan legnood niet alleen bij reptielen, maar ook bij vogels (b.v. alles soorten kippen, kwartels) tot de dood leiden. Het is daarom belangrijk om snel te handelen en vroegtijdig hulp te bieden. Legnood is altijd onaangenaam en meestal zeer pijnlijk voor je kip. Let op: legnood is altijd een noodgeval voor de dierenarts. Zodra je vermoedt dat het om legnood gaat, moet je je dierenarts verwittigen. Het gaat er nu om snel te handelen.
Symptomen van legnood
- De jonge hen blijft op het nest zitten in de ‘pinguïnhouding’ en probeert langdurig te persen.
- kip waggelt als een pinguïn door de aanwezigheid van het ei.
- met legnood verliezen hun eetlust en drinken weinig.
- actief en hebben vaak trillende vleugels.
- met legnood is waterig of in zijn geheel niet aanwezig.
- blokkeert namelijk (grotendeels) de ontlasting.
- uitstulpingen van de cloaca zichtbaar bij kippen met legnood.
- hangen in dat geval naar buiten.
Behandeling van legnood
Je kunt bovenstaande symptomen zeker behandelen zodat de kip opnieuw rond kan huppelen. Het indruppelen van enkele druppels slaolie in de aarsopening kan het leggen van het ei bevorderen. Wanneer er een stukje cloaca naar buiten hangt, dient de leghen te worden verwijderd van haar hokgenoten. Deze zouden de uithangende ‘prolaps’ aanpikken waardoor de hen ernstig tot dodelijk verwond wordt.
We wassen de uitstulping met schoon met lauw water en brengen de legdarm terug naar binnen. Vervolgens neem je een doek en wikkelt daar de hen stevig in, zodat de vleugels en poten gesloten blijven. Speld alles vast en leg de kip op een donkere, warme plaats, bij voorkeur 1 dag zodat de kip voldoende kan rusten. Indien het tegen de avond nog steeds goed gaat, dan kan ze ‘s avonds al terug op stok bij de andere kippen. Je dierenarts kan vervolgens ook een röntgenfoto maken om een nauwkeuriger beeld van de huidige situatie te krijgen. Als het ei al een verkalkte schaal heeft, kan met een röntgenfoto de positie van het ei in de eileider nauwkeuriger worden bepaald. Als er op de foto geen eieren te zien zijn, kan de dierenarts een echo-onderzoek uitvoeren. Alleen met deze methode kan hij ook eieren opsporen die nog niet over voldoende kalkschaal beschikken.
Oorzaken van legnood
- Het probleem zit altijd ergens in het proces van de leg.
- gelegd kan worden.
- bijvoorbeeld twee dooiers in het ei aanwezig zijn.
- van de kip kan beschadigd raken.
Hoe kun je legnood bij kippen voorkomen?
Helaas kun je legnood bij een kip niet voor 100% voorkomen. Als je echter de onderstaande drie aanwijzingen in acht neemt, kun je het risico op ziekte in ieder geval verminderen.
- De voeding moet goed uitgebalanceerd zijn en ongeveer 16 % eiwit bevatten.
- Het indruppelen van enkele druppels slaolie in de aarsopening kan het leggen van het ei bevorderen.
Oplossingen om de eierproductie te stimuleren
Nu je de belangrijkste oorzaken kent, is het tijd voor oplossingen. Hoe krijg je kippen aan de leg?
Voeding
In de eerste plaats is goede voeding heel belangrijk. Voor het leggen van eieren is het belangrijk om eiwitrijke voeding te geven. Het kippenvoer moet ongeveer 16% eiwit bevatten. Meelwormen, zowel gedroogde als levende, en sprinkhanen zijn ook goede aanvullende voeding. Verder is het goed om uw kippen goede maagkiezel en grit te geven. Daarnaast is het goed om iedere maand 2 of 3 dagen multivitamine te geven.
Licht
Bij kippen winter niet leggen kun je kunstlicht overwegen. Een simpele lamp van 40 watt die de dag verlengt tot 14-16 uur kan wonderen doen voor de winterproductie.
Overige tips
- Het indruppelen van enkele druppels slaolie in de aarsopening kan het leggen van het ei bevorderen.
- Het is belangrijk om het hok vrij te houden van parasieten.
Checklist om kippen aan de leg te krijgen
Om het makkelijk te maken hebben we een praktische checklist kippen leggen samengesteld. Het probleem van kippen leggen niet meer kan verschillende oorzaken hebben, maar gelukkig zijn de meeste goed op te lossen. Met de juiste kippen verzorging, voeding, huisvesting en aandacht voor natuurlijke cycli kun je meestal de eierproductie weer op gang brengen. Onthoud dat legpauzes ook een natuurlijk onderdeel zijn van het leven van een kip. Een legpauze kippen kan zelfs gezond zijn, omdat het hun lichaam rust geeft. Voor kippenhouders die verse eieren belangrijk vinden, is een mix van verschillende leeftijden en rassen vaak een goede strategie.
Zie ook:
- Ontdek Waarom Jouw Kip Geen Eieren Legt: De Ultieme Oorzaken en Simpele Oplossingen!
- Wanneer Legt Een Kip Eieren? Ontdek Het Geheim Voor Maximaal Eiergebruik!
- Ontdek Waarom je Kippen Windeieren Leggen en Hoe je dit Meteen Oplost!
- Courgette Soep Vegan: Recept voor een Gezonde & Smaakvolle Soep
- Ontdek De Beste Spiraalsnijders: Onmisbare Keuze Voor Gezonde & Creatieve Maaltijden!




