Het observeren van het gedrag van je kippen is essentieel voor hun welzijn. Een gezonde kip is alert, actief en vertoont natuurlijk gedrag zoals scharrelen, stofbaden en rusten. Maar wat betekent het als je een kip op haar zij ziet liggen? Er kunnen verschillende redenen zijn, variërend van normaal gedrag tot tekenen van ziekte.

Gezond gedrag

Een gezonde kip is alert en actief. Ze eet en drinkt verspreid over de dag, neemt regelmatig een stofbad en rust meestal even uit in de middag. Gezonde kippen zitten niet langdurig stil op dezelfde plek en proberen weg te lopen als je ze wilt oppakken. Kippen zijn gevoelig voor veranderingen in hun omgeving.

Zonnebaden

Kippen zijn dol op de zon. Net zoals mensen graag zonnebaden, liggen kippen graag op een zonnige plek, vaak op hun zij met een vleugel gespreid. Dit is volkomen normaal gedrag en een teken dat de kip geniet. Tijdens het zonnebaden liggen ze vaak eensgezind naast en tegen elkaar aan, alsof het dikke vriendinnen zijn.

Stofbaden

Een vast onderdeel van de dagelijkse verzorging van kippen is het regelmatige stofbad. Hiervoor wentelen de dieren zich in een ondiepe kuil met fijne droge grond. Het stof dat zo tussen hun veren terecht komt, verstikt parasieten als luizen, vlooien en teken.

Mogelijke problemen en oplossingen

Als je kip zich anders gedraagt dan normaal, kan er een probleem zijn. Hier zijn enkele veelvoorkomende oorzaken en wat je eraan kunt doen:

  • Stress: Kippen die gestrest zijn, kunnen agressief worden naar soortgenoten. Stress kan veroorzaakt worden door veranderingen in de omgeving, overbevolking of ziekte.
  • Verveling: Kippen zijn slimme, nieuwsgierige dieren. Als ze te weinig te doen hebben, kunnen ze andere kippen gaan pesten. Zorg voor voldoende ruimte om te scharrelen en vermaken.
  • Ziekte: Een kip die zich afzondert, stil in een hoekje zit of minder meedoet met de rest, kan ziek zijn. Het is belangrijk om op zulke signalen snel te reageren.

Afwijkend gedrag en symptomen

Een zieke kip vertoont afwijkend gedrag. Zieke kippen zonderen zich af en scharrelen minder. Vaak zie je dat het verenkleed ook niet meer goed onderhouden wordt. Ook heeft de kip last van bepaalde symptomen, die veroorzaakt worden door de ziekte. Maar dit gedrag vertelt nog niet meteen waar de kip precies aan lijdt. Door goed op de symptomen te letten kan er een hoop duidelijk worden over de ziekte van de kip.

Symptomen waar je op moet letten:

  • Diarree
  • Jeuk
  • Kale plekken
  • Verlammingsverschijnselen
  • Opgezette poten
  • Vermagering
  • Verminderde eierproductie

Specifieke aandoeningen

Sommige kippenziekten gaan gepaard met specifieke symptomen.

  • Kalkpoten: te herkennen aan schilferige, opgezette poten.
  • Bloedluis: laat rode bultjes achter op de huid bij de poten en veroorzaakt veel jeuk en pijn.
  • Wormen: te herkennen aan diarree, vermagering, verbleekte kam en lellen en sufheid.
  • Coccidiose: zorgt voor diarree, dat soms gepaard gaat met bloed.
  • Bumblefoot: te herkennen aan dikke, opgezette poten met wondjes en korsten.
  • Favus: wordt ook wel poederkam genoemd. De kam en lellen hebben witte schilferige plekken.

Om te voorkomen dat je medicijnen geeft voor ziektes waar de kippen geen last van hebben, kun je mestonderzoek bij de kippen uit laten voeren.

Verenpikken en kannibalisme

Zie je dat een kip af en toe een veertje uittrekt bij een ander? Dan is het goed om het gedrag in de gaten te houden, maar niet direct reden tot paniek. Zolang er geen kale plekken ontstaan en de kippen verder normaal met elkaar omgaan, hoeft het niet ernstig te zijn. Soms is het een kwestie van de pikorde of elkaar willen verzorgen.

Maar let op: als het vaker voorkomt, of als je kale plekken ziet ontstaan, dan is het belangrijk om actie te ondernemen. Verenpikken kan snel escaleren tot kannibalisme, met bloedende wonden als gevolg.

Als ze eenmaal bloed zien, dan blijven ze pikken. Is er een kip gewond geraakt en is er bloed te zien? Haal deze dan altijd meteen uit de groep, tot het bloeden gestopt is. Het is een goed idee om de wond in te smeren met honing van de imker, honingzalf of betadine zalf.

Broedsheid

Blijft je kip als enige in het legnest of nachthok zitten terwijl de rest buiten is? Dan is het goed om alert te zijn. In veel gevallen is de kans groot dat een kip die zich afzondert fit is. Voer zo snel mogelijk de gezondheidscheck uit om te achterhalen wat er aan de hand kan zijn. Maar let op: het kan ook zijn dat je kip broeds is.

Een broedse kip wil eieren uitbroeden, ook als er geen haan is en zelfs als er niet eens eieren in het nest liggen. Ze blijft dan koppig in het nest zitten, maakt een brommend geluid als je haar wil aaien dan blaast ze vaak haar veren op.

Weerstand en leefomstandigheden

Kippen worden minder snel ziek wanneer zij een goede weerstand hebben. Kippen met een goede gezondheid zijn beter bestand tegen infecties en andere kippenziekten. Ze herstellen ook beter en sneller. Hoe hoog de weerstand van een kip is, hangt direct samen met de levensomstandigheden van de kip.

Factoren die de weerstand beïnvloeden:

  • Voldoende beweging en scharrelruimte
  • Stress vermijden
  • Een schoon en droog kippenhok
  • Goede voeding

Wat te doen bij een zieke kip?

Als je vermoedt dat je kip ziek is:

  1. Zet de kip apart van de andere kippen om besmetting te voorkomen.
  2. Observeer de kip goed en noteer de symptomen.
  3. Raadpleeg een dierenarts, bij voorkeur een specialist in vogels.
  4. Volg de instructies van de dierenarts op en geef de benodigde medicatie.

Tabel: Gedrag en mogelijke oorzaken

Gedrag Mogelijke oorzaken Oplossingen
Op de zij liggen in de zon Zonnebaden Geen actie nodig
Op de zij liggen, lusteloos, met gesloten ogen Ziekte, uitdroging Zet apart, observeer symptomen, raadpleeg dierenarts
Afzondering, verminderde eetlust Ziekte, stress Gezondheidscheck, stress verminderen, raadpleeg dierenarts
Agressie naar andere kippen Stress, verveling, overbevolking Ruimte vergroten, afleiding bieden, stress verminderen
Verenpikken Jeuk, verveling, stress, verkeerde voeding Controleer op kriebelbeestjes, ruimte vergroten, goede voeding geven
Blijft in het legnest zitten Broedsheid Eieren weghalen, kip van het nest verwijderen

labels: #Kip

Zie ook: