Eitjes zijn een favoriet van jong en oud, heel het jaar rond. Rondom Pasen geven we vaak extra aandacht aan de eieren die we in huis halen. Maar hoe komt het dat sommige eieren wit en andere bruin van kleur zijn? Deze vraag zult u als pluimveehouder vaak krijgen.

Hoe Komen Eieren Aan Hun Kleur?

De kleur van een ei wordt bepaald door het ras van de kip. Je kunt aan de oorlellen van een kip zien welke kleur eieren ze legt: een kip met witte veren en witte oorlelletjes legt witte eieren, terwijl een roodbruine kip met rode oorlellen bruine eieren legt. Het kippenras is bepalend voor de kleur van het ei. Dat zit zo: in de schaalklier in de legdarm van de kip worden rode pigmenten aangemaakt uit hemoglobine. Samen met gele pigmenten uit galkleurstof slaan ze neer op de kalkschaal van het kippenei. Door de vermenging van gele en rode pigmenten ontstaat de bruine kleur van de eierschaal.

Bij sommige kippenrassen komen deze kleurstoffen minder voor, of helemaal niet. Toch wel, daarvoor kijk je naar de oorlel van de kip. Kun je dan helemaal niet aan de kip zien of deze wit of bruin gaat leggen? Rode oorlel? Dan legt de kip bruine eieren. Witte oorlel? Reken op witte eieren. Waarschijnlijk, want er zijn een paar rassen die een uitzondering vormen op deze regel.

Het kleuren van het ei gebeurt in de schaalklier. Vogels beschikken over drie pigmenten die ze in de schaal kunnen verwerken: Protoporphyrin voor een bruine kleur, bilirubine voor een gele kleur en biliverdine voor een blauwgroene kleur. De kleur van de eischaal is ras- en lijnafhankelijk. Zo legt de Aurecana (of zusje Ameraucana) groenblauwe eieren en bepaalde Marans-lijnen leggen koperrode tot chocoladekleurige (extra puur) eieren. Door rassen te kruisen kunnen allerlei kleuren gelegd worden; van blauw- en olijfgroen tot turquoise. Dergelijke kruisingen worden vaak ‘Easter eggers’ genoemd.

Verschillende Kippenrassen en Hun Eigenschappen

In Nederland zijn er verschillende kippenrassen populair, en de populariteit kan variëren afhankelijk van het doel waarvoor mensen kippen houden. Hier zijn enkele populaire rassen:

  • Leghorn: Leghorns zijn bekend om hun witte eieren en goede legcapaciteit.
  • Wyandotte: Dit ras is geliefd om zijn mooie uiterlijk en vriendelijke aard. Wyandottes zijn over het algemeen rustig en winterhard.
  • Orpington: Orpingtons zijn zowel goede legkippen als geschikt voor vleesproductie. Orpingtons zijn zachtaardig en kunnen goed tegen koude temperaturen.
  • Sussex: Sussex-kippen staan bekend om hun vriendelijke en rustige karakter.
  • Plymouth Rock (Barred Rock): Deze kippen zijn vriendelijk en robuust.
  • Rhode Island Red: Dit ras staat bekend om zijn goede eierproductie en robuustheid.
  • Krielkippen: Kleine kippenrassen zoals de Nederlandse Kriel en de Serama zijn geschikt voor mensen met beperkte ruimte.
  • Silkie: Zijdehoenders (Silkies) zijn geliefd om hun unieke uiterlijk en zachtaardige karakter.
  • Easter Egger: Deze kippen leggen gekleurde eieren (blauw, groen, enz.) en zijn vaak populair vanwege hun eierkleuren.

Voordelen van Kippen Houden

Het houden van kippen kan verschillende voordelen bieden, afhankelijk van je doelstellingen en situatie:

  • Eierenproductie: Kippen leggen eieren, en dit is een van de meest voor de hand liggende voordelen van het houden van kippen.
  • Ongediertecontrole: Ze kunnen helpen bij het beheersen van insecten in je tuin of op je boerderij.
  • Mestproductie: Kippenmest is een uitstekende natuurlijke meststof voor je tuin.
  • Afvalvermindering: Het voeren van keukenresten en tafelresten aan kippen kan helpen bij het verminderen van afval in je huishouden.
  • Educatieve waarde: Voor gezinnen met kinderen kunnen ze een educatieve ervaring bieden. Kinderen kunnen leren over dierenverzorging, biologie en verantwoordelijkheid. Zo hebben wij op school ook kippen!

Verzorging van Kippen: Waar Moet Je Op Letten?

Bij de verzorging van kippen zijn er enkele belangrijke aspecten waar je op moet letten, zoals welk kippenvoer je nodig hebt.

  • Bied voldoende ruimte aan de kippen, zowel in het hok als in een buitenren. De aanbevolen ruimte per kip varieert, maar reken op minstens 0,3 vierkante meter per kip in het hok en 1-2 vierkante meter per kip in de ren.
  • Bied kippen de mogelijkheid om buiten te scharrelen. Over het algemeen eten ze graan, zaden, en insecten in het wild.
  • Kippen hebben een uitgebalanceerd dieet nodig dat bestaat uit commercieel kippenvoer, dat verkrijgbaar is in verschillende soorten (legvoer voor legkippen, opfokvoer voor jonge kippen, enz.).
  • Zorg altijd voor voldoende vers water.
  • Als je kippen houdt voor eieren, zorg dan voor nestkasten met stro of hooi waarin ze kunnen leggen. Haal eieren regelmatig uit de nestkasten.
  • Controleer je kippen regelmatig op tekenen van ziekte of verwondingen, zoals verminderde eetlust, verlies van veren, lusteloosheid, enz.
  • Houd het hok schoon en vervang strooisel regelmatig om geur en ziektekiemen te verminderen.
  • Kippen zijn sociale dieren en hebben interactie met andere kippen nodig.
  • Zorg ervoor dat het hek of de omheining van de ren stevig is om roofdieren buiten te houden.

Bruine of Witte Eieren: Wat Is Het Verschil?

In de Nederlandse supermarkten (en sommige eierautomaten) liggen zowel witte als bruine eieren. En veel mensen hebben een voorkeur voor een van de twee. Zo denken sommige mensen dat bruine eieren diervriendelijker en gezonder zijn dan witte eieren of ze vinden juist die witte eieren ‘schoner’ en lekkerder. Ook wordt er nog wel eens gedacht dat witte eieren uit een legbatterij komen en daardoor minder smaakvol zijn dan bruine eieren.

In Nederland worden al decennia lang meer bruine dan witte eieren verkocht. Met Pasen is er wel meer vraag naar witte eieren, omdat deze beter geverfd kunnen worden, maar al in 1964 won het bruine ei het van het witte, zo blijkt uit het rapport Eieren.

Het maakt niet uit of je een wit of een bruin ei eet; als een witte kip en een bruine kip hetzelfde voer krijgen, is de smaak van hun eieren ook hetzelfde. Het enige echte verschil is het pigment in de eierschaal. Dat wil echter niet zeggen dat alle eieren hetzelfde smaken. Hoewel de kleur van het ei geen verschil maakt, doen andere factoren dat wel.

De gemiddelde Nederlandse consumenten associeert bruine eieren met gezond en biologisch, en witte eieren met de legbatterij. Een misverstand! De kleur van het ei heeft dan ook niets te maken met het voer van de kippen. Dat heeft hooguit invloed op de kleur van de dooier. Die kan feller geel of oranje worden als de kippen bijvoorbeeld maïs of paprika bijgevoerd krijgen. Ook zegt de kleur van de veren van de kip niet alleen iets over de kleur van haar eieren: bruine kippen kunnen witte eieren leggen, en omgekeerd.

Voedingswaarde en Smaak

Meerdere onderzoeken hebben aangetoond dat de eikleur geen aanzienlijk effect heeft op de kwaliteit en samenstelling van een ei. Alle eieren lijken qua voedingswaarde op elkaar, ongeacht de grootte, eicode of kleur. Elk ei bevat dus ongeveer evenveel vitamines en mineralen. Alleen Omega-3 eieren zijn een klein beetje gezonder, omdat de onverzadigde vetzuren uit de voeding van de kip in het ei terechtkomen.

De kleur van de eidooier wordt bepaald door het voer van de kip. Eet de kip veel voeding met de stof bètacaroteen, zoals maïs en wortels? Dan zal de dooier oranje kleuren vanwege het pigment van de caroteen. Kippen die veel tarwe eten, produceren eieren met een meer gelige eidooier.

Een ei aanmaken is een redelijk complex proces, en het eindresultaat is altijd ongeveer hetzelfde. De samenstelling kan licht schommelen, maar niet in die mate dat wetenschappers durven stellen dat het ene ei gezonder is dan het andere.

Waarom Zijn Bruine Eieren Duurder Dan Witte?

Bruine eieren zijn duurder dan witte eieren omdat de kip die deze eieren legt iets groter is en dus meer voer nodig heeft. En dat wordt doorberekend in de prijs. Witte kippen zijn iets duurzamer: ze eten minder en leven langer. De Keuringsdienst van Waarde constateerde dat bruine eieren in de supermarkt 7 tot 8 cent duurder zijn dan witte.

Afwijkende Eieren: Vorm, Spikkels en Meer

Een ei kan om verschillende redenen een afwijkende vorm hebben. Jonge kippen leggen vaak een of twee afwijkende eieren, voordat ze hun normale vorm aannemen. Ook stress in het kippenhok kan leiden tot misvormde eieren. Misvormde eieren kunnen langwerpig zijn of een dun, puntig uiteinde hebben. Soms zien ze er wat grof uit, of hebben ze verdikte banen die over het midden van het ei lopen. Steeds geldt dat het ei in de schaal in orde is en volledig veilig is om te eten. Een bolvormig ei is meestal een teken van een licht calciumtekort.

Sommige kippenrassen leggen altijd gespikkelde eieren. Als een kip die normaal gesproken eieren zonder spikkels legt, plotseling gespikkelde eieren produceert, kan dit verschillende oorzaken hebben. De hen kan om een of andere reden gestrest zijn geweest terwijl het ei zich vormende. Of misschien is er iets veranderd in het pigmentproducerende deel van haar legsysteem.

Van opzij gezien heeft een eierschaal met een witte ring een dikke, witte ring. De witte ring wordt meestal veroorzaakt door een onderbreking in de vorming van de eierschaal. Dit is vaak het gevolg van stress of wanneer een tweede ei het interne productielijn binnenkomt. In het beginstadium van de schaalvorming is dit ei tegen het eerste ei gebotst en ‘geplet’.

Een rimpelige eierschaal kan een teken zijn van stress of ziekte, maar is meestal het gevolg van een erfelijke aandoening. Soms zullen ook oudere kippen rimpelige eieren gaan leggen. De rimpels zien er soms uit als scheuren in de schaal. Dit zijn inderdaad scheuren die zijn ontstaan tijdens de vorming van het calcium, maar die door de kip zijn gerepareerd door ze met calcium te bedekken. Vaak is de onderliggende oorzaak stress of ziekte.

Er zijn hennen die elke keer een ei met een dubbele dooier leggen. Dit komt door een genetische eigenaardigheid waarbij steeds twee dooier worden vrijgegeven, in plaats van een. Kippen die net zijn gaan leggen produceren een klein ei, of twee, en vervolgens een aantal eieren met twee dooiers. Hierna zal hun lichaam zich reguleren naar een legpatroon van vier of vijf eieren per week. Na deze vroege legfase zal het maar zelden gebeuren dat een kip een ei met twee dooiers legt.

Factoren Die De Eierproductie Beïnvloeden

Ras, leeftijd, gezondheid en de tijd van het jaar kunnen allemaal een effect hebben op de hoeveelheid eieren die een kip legt. Sierkippen en kleinere kippenrassen leggen over het algemeen wat minder eieren, waarbij sommige er zelfs maar een paar per maand leggen. Als de eierdooier losgelaten is, duurt het 19-20 uur voordat hij gevormd is en volledig omhuld wordt door de eierschaal.

Kippen die zich niet goed voelen of ondervoed zijn, zullen minder frequent eieren leggen. Onenigheid in de toom, ontoereikende voeding en overbevolking zijn stressoren die hun tol kunnen eisen van de eierproductie. Zorg ervoor dat de kippen te allen tijde toegang hebben tot schoon water en kwaliteitsvoer, zodat ze de calorieën en voeding krijgen die ze nodig hebben.

Kippen zullen uiteindelijk minder eieren leggen, of helemaal stoppen met het leggen van eieren in de winter. De ovulatiecyclus van een kip wordt beïnvloed door het aantal uren daglicht, dus als de dagen korter worden, kan de eierproductie ook verminderen. Dit is een natuurlijke reactie op de veranderende seizoenen, want de kip zal haar energie nodig hebben om warm te blijven. Tijdens de rui verliezen de kippen de oude veren en krijgen ze nieuwe. De rui kost veel energie, dus de kippen zullen 8 tot 16 weken vakantie nemen van het eieren leggen.

Waarom Eieren Soms Een Dunne Schaal Hebben

Eieren met een dunne schaal of geen schaal voelen als deels gevulde waterballonnen. De meest voorkomende reden van dunne of missende schalen is een dieet met weinig calcium. Een waarschuwingssignaal dat voorafgaat aan een missende schaal, zijn dunne schalen. Let dus op als de eieren plotseling veel makkelijker te breken zijn, of als je gebroken eieren in de nestlade vindt.

Voorkomen Dat Kippen Hun Eieren Opeten

  • Verveling: Kippen kunnen zich vervelen en daarom hun eieren eten.
  • Uitdroging: Kippen kunnen hun eigen eieren gaan eten om de nodige hoeveelheid vocht binnen te krijgen.
  • Vitaminetekort: Een vitaminetekort kan ertoe leiden dat kippen hun eieren gaan eten.
  • Nestkasten: Zorg ervoor dat de nestkast voldoende en comfortabele nestvulling bevat.
  • Stress of angst: Stress kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door optillen, een nieuwe omgeving, de introductie van nieuwe kippen, hitte of regelmatig bezoek van roofdieren.

Conclusie

De kleur van de eierschaal is een fascinerend onderwerp dat afhankelijk is van verschillende factoren, waaronder het ras van de kip, de genetica en de pigmenten die in de schaalklier worden geproduceerd. Hoewel de kleur van het ei geen invloed heeft op de voedingswaarde of smaak, is het toch interessant om te weten hoe de verschillende kleuren tot stand komen. Door de juiste verzorging en voeding te bieden, kunt u ervoor zorgen dat uw kippen gezonde en smakelijke eieren leggen, ongeacht de kleur van de schaal.

labels: #Kip #Ei

Zie ook: