Bij de aankoop van eieren vragen veel mensen zich af wat nu eigenlijk het verschil is tussen bruine en witte eieren. Het antwoord is verrassend eenvoudig: de kleur van het ei wordt voornamelijk bepaald door het ras van de kip. Maar hoe zit dat precies? En wat is de rol van de oorlellen van de kip?

Het Ras Bepaalt de Kleur

Het is genetisch bepaald welke kleur ei een kip legt. Het ene ras legt witte eieren en het andere legt bruine eieren. Je kunt ook aan de oorlellen van een kip zien welke kleur eieren ze legt: kippen met rode oorlellen leggen een bruin ei en kippen met witte oorlellen een wit ei.

Meestal zijn het witte kippen die witte eieren leggen en bruine kippen die bruine eieren leggen, maar dat is dus niet altijd zo. Er zijn ook witte kippen die bruine eieren leggen.

De oorlellen van een kip zitten aan de zijkanten van de kop, net achter de ogen. (Zie afbeelding) Ze zijn net als de kam en kinlellen bedekt met een iets dikkere opperhuid dan de bevederde lichaamsdelen. De kleur van de oorlellen is meestal wit of rood, maar andere kleuren kunnen ook voorkomen. De kleur van de oorlel is afhankelijk van het ras van de kip.

Kleur van oorlel en kleur van ei

Over het algemeen leggen kippen met witte oorlellen, witte of licht getinte eieren, terwijl kippen met rode oorlellen bruine eieren leggen. Dit komt omdat kippen met witte oorlellen minder pigment hebben dan kippen met rode oorlellen.

Kleur van oorlel Kleur van ei
Wit Witte of licht getinte eieren
Rood Bruine eieren

De Rol van Voeding

Het eten dat een kip krijgt, heeft niets te maken met de bruine of witte kleur van het ei.

Witte Eieren: Efficiëntie en Duurzaamheid

Witte eieren zijn voor de boer een stuk goedkoper, vertelt Peter van Horne, pluimvee-econoom bij Universiteit Wageningen. De productiekosten zijn 9 procent lager. De witte kip is kleiner en heeft daardoor minder voer nodig, terwijl de kip meer eieren legt dan de bruine kip, legt hij uit. "En ze houden het leggen ook tien weken langer vol. Hierdoor heeft een boer dus minder vaak nieuwe kippen nodig, wat weer duurzamer is."

De kippen zijn zo gefokt, vertelt Van Horne. "Fokbedrijven hebben blijkbaar meer resultaat behaald met witte kippen dan met bruine."

Witte eieren hebben volgens de econoom alleen maar voordelen. "Het enige probleem is de consument." Veel klanten in Nederland hebben bij bruine eieren diervriendelijke en gezondere associaties. "Dat beeld is heel hardnekkig, maar achterhaald", zegt Van Horne. "Er is geen onderscheid. Je moet de consument ervan zien te overtuigen dat je ook prima witte eieren kan kopen."

Een witte kip (een kip met een witte oorlel) heeft namelijk minder voer nodig om een ei te produceren. Minder voer betekent minder grondstoffen en minder grondstoffen maakt het duurzamer. Witte eieren zijn niet alleen goed voor het milieu, maar ook efficiënter te maken. Hier wordt jouw portemonnee dus ook weer blij van.

Witte kippen gaan tien weken langer mee, grof genomen. Op tien jaar tijd scheelt dat een heleboel kippen. Ondanks de milieuvoordelen blijft de vraag naar bruine eieren voorlopig bestaan.

Bruine Eieren: Een Consumentenvoorkeur

De opmerkelijke voorkeur komt mogelijk voort uit de intrede van het scharrelei. Toen het gros van onze eieren uit legbatterijen kwam, waren ze voornamelijk wit. Boeren die zich met scharreleieren beter wilden onderscheiden, deden dat door bruine eieren te verkopen.

Voor voedingspsycholoog Diana van Dijken uit Hoevelaken is die hardnekkige associatie met duurzaamheid niets vreemds. "Een bruin ei zal wel een beter ei zijn, denken we. Het lijkt biologisch of afkomstig van de boerderij, maar dat slaat natuurlijk nergens op. Als dat idee er eenmaal in zit, hebben mensen daar meer geld voor over. Het omkeren van dat beeld is heel hardnekkig, je moet dan met heel veel bewijs van het tegenovergestelde komen."

Verschillende Kleuren Eieren

Het kleuren van het ei gebeurt in de schaalklier. Vogels beschikken over drie pigmenten die ze in de schaal kunnen verwerken: Protoporphyrin voor een bruine kleur, bilirubine voor een gele kleur en biliverdine voor een blauwgroene kleur.

Zo legt de Aurecana (of zusje Ameraucana) groenblauwe eieren en bepaalde Marans-lijnen leggen koperrode tot chocoladekleurige (extra puur) eieren. Door rassen te kruisen kunnen allerlei kleuren gelegd worden; van blauw- en olijfgroen tot turquoise. Dergelijke kruisingen worden vaak ‘Easter eggers’ genoemd.

Prijsverschil tussen Bruine en Witte Eieren

Over het algemeen zijn bruine eieren duurder dan witte eieren, maar dit prijsverschil is vaak klein en varieert afhankelijk van de regio en de markt. Het prijsverschil kan ook afhangen van de manier waarop de eieren zijn geproduceerd, bijvoorbeeld of ze biologisch of vrije-uitloopeieren zijn.

De reden waarom bruine eieren soms duurder zijn dan witte eieren is dat kippen die bruine eieren leggen vaak groter zijn dan kippen die witte eieren leggen. Dit betekent dat ze meer voedsel nodig hebben en duurder zijn om te houden. Ook zijn er minder kippen die bruine eieren leggen dan kippen die witte eieren leggen, wat kan bijdragen aan de hogere kosten.

Voedingswaarde en Smaak

Het is echter belangrijk om te vermelden dat de kleur van het ei geen invloed heeft op de voedingswaarde of smaak van het ei. Bruine en witte eieren bevatten dezelfde voedingsstoffen en smaken in principe hetzelfde.

Qua gezondheid zie je geen verschil, zegt Boot van het Voedingscentrum. Zowel witte als bruine eieren zijn hartstikke gezond en een goed alternatief voor vlees. Hoewel over smaak altijd valt te twisten, denkt Bos niet dat zijn bruine eieren anders smaken dan witte. "Ik zou het verschil niet proeven", zegt hij. "Ik eet wel eens een ei waarvan ik denk: ik heb toch liever een eitje uit mijn eigen schuur. Maar dat ligt dan aan andere dingen zoals het voer, zeker niet aan de kleur."

labels: #Kip #Ei

Zie ook: